Halley kometa
Halley kometa ![]() | |
---|---|
![]() ![]() | |
Behaketa | |
Magnitude absolutua | 5,5 |
Gorputz-gurasoa | Eguzkia |
Aurkikuntza-data | K. a. 466 |
Honen izena darama | Edmond Halley |
Orain duen posizioa ikusi | |
Orbitaren ezaugarriak | |
Apoapsis | 35,08231 AU |
Periapsis | 0,58598 AU |
Ardatzerdi handia | 17,8341 AU |
Eszentrikotasuna | 0,96714 |
Orbita-periodoa | 75,31589 urte |
Batezbesteko anomalia | 38,38426 ° eta 274,14049194984 ° |
Makurdura orbitala | 162,26269 ° |
Goranzko nodoaren luzera | 58,42008 ° |
Periapsiaren argumentua | 111,33249 ° 112,25779 ° |
Ezaugarri fisikoak | |
Diametroa | 11 km |
Masa | 220 Tg |
Dentsitatea | 850 kg/m³ |
Albedoa | 0,04 |
Behin-behineko izendapenak | 1P/1982 U1 1982i 1P/1909 R1 1909c 1P/1835 P1 1835 III 1P/1758 Y1 1759 I 1P/1682 Q1 1682 1P/1607 S1 1607 1P/1531 P1 1531 1P/1456 K1 1456 1P/1378 S1 1378 1P/1301 R1 1301 1P/1222 R1 1222 1P/1145 G1 1145 1P/1066 G1 1066 1P/989 N1 989 1P/912 J1 912 1P/837 F1 837 1P/760 K1 760 1P/684 R1 684 1P/607 H1 607 1P/530 Q1 530 1P/451 L1 451 1P/374 E1 374 1P/295 J1 295 1P/218 H1 218 1P/141 F1 141 1P/66 B1 66 1P/-11 Q1 -11 1P/-86 Q1 -86 1P/-163 U1 -163 1P/-239 K1 -239 1986 III 1910 II |
Halley kometa, ofizialki 1P/Halley deitua,[1] epe laburreko kometa ezagunena da, Lurretik 75 edo 76 urtean behin ikus daitekeena. Epe laburreko kometen artean begi hutsez antzeman daitekeen bakarra da, eta baliteke gizaki baten bizialdian bitan agertzea. Begi hutsezko beste kometa batzuk, argitsuagoak eta ikusgarriagoak izan daitezkeen arren, milaka urtean behin baino ez dira agertuko.
Halley kometa Eguzki-sistemaren barrenean sartzen ikusi izana Txinako, Babiloniako eta Europako Erdi Aroko kroniketan dago idatzirik, gorputz zerutar bera zela jakin gabe. Kometaren periodikotasuna, lehendabiziko aldiz 1705ean ezarri zuen Edmond Halley ingelesak, eta egun haren omenez darama izena. Eguzki Sistemaren barrenean 1986an sartu zen azken aldiz, eta 2061ean agertuko da berriz.
1986ko agerraldian, Halley kometa espazio ontzi batek behatu zuen lehen aldiz, eta kometaren nukleoari eta isatsari buruzko informazio zehatza eman zuen. Behaketa horiek euskarria eman zioten zenbait hipotesiri kometen osaketari buruz, batik bat Fred Whipple-ren "elur-bola zikin" izeneko ereduari. Horrela, egiaztatu zen Halley kometa irakite-puntu baxuko izotz batzuen nahasketak osatu zuen (ura, karbono dioxidoa, amoniakoa eta hautsa). Hala ere, behaketak ideia horiek eraberritu ere egin zituen hainbat puntutan; esaterako, Halley kometaren azala hautsezko bestelako materialek osatzen dutela, eta zati bat baino ez dela izotzezkoa.
Erreferentziak
- ↑ Jet Propulsion Laboratory. JPL Small-Body Database Browser: 1P/Halley. .
Kanpo estekak
- Halley kometa historian[Betiko hautsitako esteka] Zientzia.net (2010)
Datuak: Q23054
Multimedia: Comet Halley / Q23054
![]() | Artikulu hau astronomiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |