Vár (Eskandinaviar mitologia)
Vár (Eskandinaviar mitologia) | |
---|---|
Eskandinaviar mitologia | |
Ezaugarriak | |
Sexua | emakumezkoa |
Familia | |
Anai-arrebak | Sigyn |
Kidetza | Ásynjur (en) ![]() |
- Artikulu hau eskandinaviar jainkosari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Var».
Mitologia nordikoan, zin eta akordioekin lotutako jainkosa da Vár (Antzinako Nordikoa, "promesa"[1] edo "laztan"[2] esan nahi duena). Váren aipamena Edda poetikoan egiten da, XIII. mendean, aurreko iturri tradizionalen bidez bildua; Prose Edda, Snorri Sturlusonek XIII. mendean idatzia; eta kenning-ak, Skaldica poesian eta inskripzio errunikotan aurkitutakoak. Ikertzaileek jainkosaren inplikazioei buruzko teoriak proposatu dituzte [3].
Aipamenak literaturan
Edda poetikoko Rymskvip poeman, jötunn Þrymr-ek Var-en bedeinkazioa egiten du bere "emaztegaiak"(Thor jainkoa Freyja jainkosa bezala mozorrotuta), haien ezkontzan Thor-en mailu erreguarekin, Mjöllnir, santifikatua izan eta gero[4].
|
|
Prose Edda Gylfaginning-en liburuko 35. kapituluan, High-ek Gangleri (mozorrotutako Gylfi errege gisa deskribatua) asynjuren inguruan hitz egiten dio. High-ek Várri bederatzigarrena jartzen dio zerrendan berak kapituluan aurkezten dituen hamasei ásynjurren artean, eta hari buruzko informazioa ematen du[5].
« | Bederatzigarren Vár: emakumeek eta gizonek beren artean egiten dituzten zin eta akordio pribatuak entzuten ditu. Beraz, kontratu horiei varar esaten zaie. Hausten dituztenak ere zigortzen ditu | » |
—[6] |
Gainera, Var beste bi aldiz agertzen da Prose Eddan. Prose Edda Skáldskaparmál liburuaren 75. kapituluan, Var 27 asynjur izenen zerrenda batean agertzen da.[7] 87. kapituluan, Váren izena kenning batean erabiltzen da Þjóðólfur úr Hvini[8] eskaldorenHaustlöng poeman, Skaði("arku-soka-Vár") jainkosari erreferentzia eginez. 1300. urtearen inguruan Norvegiako Bergen makil batean inskribatutako inskripzio runar batek merkataritza-transakzio komun baten berri ematen du, eta jarraian, desadoz dagoen eskriba baten bertso bat Varrek aipatzen duena [3].
« |
| » |
—[9]. |
Mindy Macleod-ek eta Bernard Mees-ek esan zuten inskripzioaren lehen lerroak funtsean "emakumeek miserable egiten naute" edo ezkontzeak miserable egiten nau" esan nahi dute, bigarren lerroak berriz, "emakumeek sarritan loaldi asko kentzen dizkidate".[10]
Teoriak
Þrymskviða-en Váren ezkontza-zeremoniaren erreferentziari dagokionez, Andy Orcharden iritziz, "erritu horren antzinatasuna ez dago argi". Britt-Mari Näsström-ek dio, beste jainkosa txiki asko bezala, Var jatorriz Freyjaren izenetako bat izan zela, "geroago jainkosa independente gisatzat jota".[11][12]
Rudolf Simek-ek dioenez, Sága, Hlín, Sjöfn, Snotra, Vár eta Vör jainkosak, gaizki definitutako figura gisatzat hartu behar dira, eta izatez "emakumeen babes-jainkosatzat ikusi beharko lirateke". Horiek guztiak "eremu pribatuko eremu espezifikoen" arduradunak dira, eta "hala ere, haien hartean desberdintasun nabarmenak ezarri ziren, emaginen antzekoak izan zitezen modu askotan"[13]
Erreferentziak
- ↑ Orchard (1997:173).
- ↑ Byock (2005:178) and Simek (2007:353).
- ↑ a b (Ingelesez) Linton, Michael A.. (2013). Norse Mythology Norse Gods. , 228 or..
- ↑ (Ingelesez) «The Unsung Goddesses - The handmaidens of Frigg» Heathens of Yorkshire 2020-04-16 (Noiz kontsultatua: 2024-05-07).
- ↑ (Ingelesez) «Fensalir» berloga-workshop.com (Noiz kontsultatua: 2024-05-07).
- ↑ Faulkes (1995:30).
- ↑ Faulkes (1995:157).
- ↑ Faulkes (1995:87).
- ↑ MacLeod. Mees (2006:59).
- ↑ MacLeod. Mees (2006:59).
- ↑ Orchard (1997:173).
- ↑ Näsström (2003:83).
- ↑ Simek (2007:274).
Bibliografia
- Linton, M. A. (2013). Norse Mythology Norse Gods. https://www.1066.co.nz/Mosaic%20DVD/library/mythology/norwegian%20mythology.pdf
- Yorkshire, H. O. (2020, April 16). The Unsung Goddesses - The handmaidens of Frigg. Heathens of Yorkshire. https://www.heathensofyorkshire.com/post/the-unsung-goddesses-the-handmaidens-of-frigg
- Fensalir. (n.d.). https://berloga-workshop.com/blog/365-fensalir.html
- Bellows, Henry Adams (Trans.) (1923). The poetic Edda. New York: The American-Scandinavian Foundation.
- Byock, Jesse (Trans.) (2005). The Prose Edda. Penguin Classics. ISBN 0-14-044755-5
- Faulkes, Anthony (Trans.) (1995). Snorri Sturluson: Edda. First published in 1987. London: Everyman. ISBN 0-460-87616-3
- Lindow, John (2001). Norse Mythology: A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford University Press. ISBN 0-19-515382-0
- Macleod, Mindy. Mees, Bernard (2006). Runic Amulets and Magic Objects. Boydell Press. ISBN 1-84383-205-4
- Näsström, Britt-Mari (2003). Freyja - the great Goddess of the North. Harwich Port: Clock & Rose, 2003. First published: University of Lund, 1995. ISBN 1-59386-019-6.
- Orchard, Andy (1997). Dictionary of Norse Myth and Legend. Cassell. ISBN 0-304-34520-2
- Simek, Rudolf (2007) translated by Angela Hall. Dictionary of Northern Mythology. D.S. Brewer. ISBN 0-85991-513-1
- Thorpe, Benjamin (Trans.) (1866). Edda Sæmundar Hinns Frôða: The Edda of Sæmund the Learned. Part I. London: Trübner & Co.
Kanpo estekak
Datuak: Q522290