Lijst van vulkanen in Indonesië
![Een bruine vulkaan op de achtergrond met een witte rookpluim die uit de top opstijgt, tegen een bewolkte hemel in het namiddaglicht, en bruine bergen op de voorgrond.](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Mahameru-volcano.jpeg/400px-Mahameru-volcano.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/East_Indonesia_Island_Chain_from_ISS.jpg/260px-East_Indonesia_Island_Chain_from_ISS.jpg)
De topografie van Indonesië wordt gedomineerd door vulkanen die zijn ontstaan door de subductie van de Euraziatische Plaat en de Indo-Australische plaat. Een aantal vulkanen is bekend om hun uitbarstingen, zoals de Krakatau vanwege de wereldwijde gevolgen in 1883,[1] Toba om de supereruptie die ongeveer 74.000 BP plaatsvond en leidde tot een zesjarige vulkanische winter,[2] en de Tambora vanwege de uitbarsting van 1815, de hevigste die is geregistreerd in de geschreven geschiedenis.[3]
De vulkanen van Indonesië maken deel uit van de Pacifische Ring van Vuur. De 150 vulkanen in onderstaande lijst zijn gegroepeerd in zes geografische regio's, waarvan er vier horen tot de Soendaboog en het Soendatrog-systeem. De overige twee groepen zijn vulkanen van Halmahera en omliggende vulkanische eilanden enerzijds, en de vulkanen van Celebes en de Sangihe-eilanden anderzijds. Deze laatste groep vormt een vulkanische boog samen met de Filipijnse vulkanen.
De actiefste vulkanen zijn de Kelud en Merapi op Java, die samen verantwoordelijk zijn voor duizenden doden in de regio. Sinds het jaar 1000, is de Kelud meer dan 30 keer tot uitbarsting gekomen, waarvan de grootste een waarde van 5 op de vulkanische-explosiviteitsindex (VEI) bereikte,[4] terwijl de Merapi meer dan 80 erupties heeft gehad in diezelfde periode.[5] Vanwege zijn hoge vulkanische activiteit heeft de Internationale Vereniging van Vulkanologie en Chemie (IAVCEI) in 1995 besloten de Merapi op te nemen in de lijst van Vulkanen van het Decennium.
In 2012 waren er 127 actieve vulkanen in Indonesië en ongeveer 5 miljoen mensen die woonden of werkten binnen de gevarenzone van deze vulkanen. De zware aardbeving van 26 december 2004 heeft mogelijk geleid tot een verstoring van het patroon van vulkaanuitbarstingen. Zo wordt de eruptie van 2010 van de Sinabung, die sinds de jaren 1600 geen uitbarsting heeft gehad, gepresenteerd als een mogelijk voorbeeld van deze hypothese.[6]
Definitie en bronnen
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Map_indonesia_volcanoes.gif/500px-Map_indonesia_volcanoes.gif)
Er bestaat geen eenduidige standaarddefinitie voor wat onder "vulkaan" dient te worden verstaan. Het kan worden gedefinieerd als een vulkanische uitgang of krater, een vulkanische kegel- of bergstructuur, of een vulkanisch veld. Ook kan de binnenkant van oude vulkanen dusdanig zijn geërodeerd, dat zich een nieuwe ondergrondse magmakamer vormt en daarmee een nieuwe afzonderlijke vulkaan. Een groot aantal van de nu actieve vulkanen zijn ontstaan als jonge parasitische kegels voortgekomen uit flankopeningen of een bestaande centrale krater. Sommige vulkaankegels zijn gegroepeerd onder een enkele vulkaannaam, zoals het Tenggercaldera-complex, ook al kent de lokale bevolking de verschillende vulkaankegels afzonderlijke namen toe. De status van een vulkaan, actief, slapend of uitgedoofd, kan niet altijd met zekerheid worden vastgesteld. Een indicatie voor die status wordt doorgaans bepaald aan de hand van historische gegevens, koolstofdatering of geothermische activiteit.
Deze lijst is voornamelijk ontleend aan het boek Volcanoes of the World, samengesteld door de vulkanologen Tom Simkin en Lee Siebert, waarin de vulkanen zijn opgenomen die in de laatste 10.000 jaar (Holoceen) actief zijn geweest.[7][8] Voor Indonesië, hebben Simkin en Siebert gebruik gemaakt van een catalogus van actieve vulkanen uit de publicatiereeks van de International Association of Volcanology and Chemistry of the Earth's Interior (IAVCEI).[9] Hoewel de door Simkin en Siebert samengestelde lijst als de meest complete lijst van vulkanen in Indonesië kan worden beschouwd, varieert de nauwkeurigheid van de gegevens met betrekking tot recente vulkaanuitbarstingen en slachtoffers van regio tot regio. Aanvullende informatie is gebaseerd op de gegevens van het Volcanological Survey of Indonesia (VSI), een Indonesische overheidsinstelling die verantwoordelijk is voor het volgen van vulkanische activiteit en de mitigatie van geologische gevaren,[10] en wetenschappelijke bronnen.
Geografische groepen
Sumatra
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Sumatra_Volcanoes.png/260px-Sumatra_Volcanoes.png)
De geografie van Sumatra wordt beheerst door het Bukit Barisangebergte ("bukit barisan" betekent letterlijk: "heuvelrij" of "heuvellijn"), met de Kerinci (3.800 m) als hoogste top. De bergketen strekt zich 1.700 km uit van het noorden naar het zuiden van het eiland en is gevormd door de noordoostelijke beweging van de Australische Plaat die onder de Euraziatische Plaat schuift.[11] De plaat beweegt met een convergentiesnelheid van 5,5 cm per jaar en dit subductieproces heeft grote aardbevingen veroorzaakt aan de westkant van Sumatra, waaronder de zware Sumatra-Andaman aardbeving van 2004.[12][13] Deze tektonische beweging is niet alleen verantwoordelijk voor aardbevingen, maar heeft ook geleid tot de vorming van magmakamers onder het eiland.[11]
Slechts een van de 35 actieve vulkanen, Weh, is gescheiden van het Sumatraanse vasteland. Deze afscheiding vond plaats gedurende het Pleistoceen, toen het na een grote vulkaanuitbarsting ontstane laagland tussen Weh en de rest van Sumatra door zeewater werd overspoeld. De grootste vulkaan op Sumatra is de supervulkaan Toba die zich in het Tobameer bevindt. Dit meer, met een omvang van 100 km bij 30 km, is ontstaan na het instorten van de enorme caldera die was gevormd door een "mega-kolossale" eruptie circa 74.000 jaar geleden.[2] Deze eruptie had een waarde van 8 op de VEI-schaal, de hoogst mogelijke waarde van een vulkaanuitbarsting.
Naam | Vorm | Hoogte (meters) | Laatste uitbarsting (VEI) | Coördinaten |
---|---|---|---|---|
Weh | stratovulkaan | 617 | -2588000Pleistoceen | 5° 49' 12" NB, 95° 16' 48" OL |
Seulawah Agam | stratovulkaan | 1.810 | 1839 (2) | 5° 26' 53" NB, 95° 39' 29" OL |
Peuet Sague | complexe vulkaan | 2.801 | 2000 12 25 25 december 2000 (2) | 4° 54' 50" NB, 96° 19' 44" OL |
Geureudong | stratovulkaan | 2.885 | 1937 | 4° 48' 47" NB, 96° 49' 12" OL |
Kembar | schildvulkaan | 2.245 | -2588000 Pleistoceen | 3° 51' 0" NB, 97° 39' 50" OL |
Sibayak | stratovulkaan | 2.212 | 1881 | 3° 13' 48" NB, 98° 31' 12" OL |
Sinabung | stratovulkaan | 2.460 | 2020 08 08 8 augustus 2020-2021 03 02 2 maart 2021 | 3° 10' 12" NB, 98° 23' 31" OL |
Toba | supervulkaan | 2.157 | -72.000 | 2° 34' 48" NB, 98° 49' 48" OL |
Helatoba-Tarutung | fumaroleveld | 1.100 | -2588000Pleistoceen | 2° 1' 48" NB, 98° 55' 48" OL |
Imun | onbekend | 1.505 | onbekend | 2° 9' 29" NB, 98° 55' 48" OL |
Sibualbuali | stratovulkaan | 1.819 | onbekend | 1° 33' 22" NB, 99° 15' 18" OL |
Lubukraya | stratovulkaan | 1.862 | onbekend | 1° 28' 41" NB, 99° 12' 32" OL |
Sorikmarapi | stratovulkaan | 2.145 | 1986 (1) | 0° 41' 10" NB, 99° 32' 20" OL |
Talakmau | complexe vulkaan | 2.919 | onbekend | 0° 4' 44" NB, 99° 58' 48" OL |
Sarik-Gajah | vulkaankegel | onbekend | onbekend | 0° 0' 29" NB, 100° 12' 0" OL |
Marapi | complexe vulkaan | 2.891 | 2004 08 05 5 augustus 2004 (2) | 0° 22' 52" NB, 100° 28' 23" OL |
Tandikat | stratovulkaan | 2.438 | 1924 (1) | 0° 25' 59" NB, 100° 19' 1" OL |
Talang | stratovulkaan | 2.597 | 2005 04 12 12 april 2005 (2) | 0° 58' 41" NB, 100° 40' 44" OL |
Kerinci | stratovulkaan | 3.800 | 2004 06 22 22 juni 2004 (2) | 1° 41' 49" NB, 101° 15' 50" OL |
Hutapanjang | stratovulkaan | 2.021 | onbekend | 2° 19' 48" NB, 101° 35' 60" OL |
Sumbing | stratovulkaan | 2.507 | 1921 05 23 23 mei 1921 (2) | 2° 24' 50" NB, 101° 43' 41" OL |
Kunyit | stratovulkaan | 2.151 | onbekend | 2° 35' 31" NB, 101° 37' 48" OL |
Pendan | onbekend | onbekend | onbekend | 2° 49' 12" NB, 102° 1' 12" OL |
Belirang-Beriti | complexe vulkaan | 1.958 | onbekend | 2° 49' 12" NB, 102° 10' 48" OL |
Bukit Daun | stratovulkaan | 2.467 | onbekend | 3° 22' 48" NB, 102° 22' 12" OL |
Kaba | stratovulkaan | 1.952 | 2000 08 22 22 augustus 2000 (1) | 3° 31' 12" NB, 102° 37' 12" OL |
Dempo | stratovulkaan | 3.173 | 1994 10 oktober 1994 (1) | 4° 1' 48" NB, 103° 7' 48" OL |
Patah | onbekend | 2.817 | onbekend | 4° 16' 12" NB, 103° 17' 60" OL |
Bukit Lumut Balai | stratovulkaan | 2.055 | onbekend | 4° 13' 48" NB, 103° 37' 12" OL |
Besar | stratovulkaan | 1.899 | 1940 04 april 1940 (1) | 4° 25' 48" NB, 103° 40' 12" OL |
Ranau | caldera | 1.881 | onbekend | 4° 49' 48" NB, 103° 55' 12" OL |
Sekincau Belirang | caldera | 1.719 | onbekend | 5° 7' 12" NB, 104° 19' 12" OL |
Suoh | caldera | 1.000 | 1933 07 10 10 juli 1933 (4) | 5° 15' 0" NB, 104° 16' 12" OL |
Hulubelu | caldera | 1.040 | 1836 | 5° 20' 60" NB, 104° 35' 60" OL |
Rajabasa | stratovulkaan | 1.281 | 1798 | 5° 46' 48" NB, 105° 37' 30" OL |
-
-
-
- Kerinci, de hoogste berg op Sumatra
Java en de Straat van Soenda
De Straat van Soenda is een zeestraat tussen Sumatra en Java. De Krakatau ligt tussen beide eilanden, in het midden van de Straat van Soenda. In 1883 vond er een grote explosieve vulkaanuitbarsting plaats die twee derde van het vulkaaneiland vernietigde en slechts een grote caldera onder het zeeoppervlak achterliet. Deze cataclysmische explosie was hoorbaar tot in het eiland Rodrigues in de buurt van Mauritius, op een afstand van ongeveer 4.800 km.[1] In het midden van de caldera ontwikkelde zich later een nieuwe parasitische kegel, genaamd Anak Krakatau ("kind van Krakatau"), die in 1930 boven het zeeoppervlak rees.[14] De boven zee uitstekende restanten van de Krakatau, volgend op de eruptie van 1883, vormen de eilandjes Sertung, Panjang en Rakata.
Hoewel Java kleiner is dan Sumatra, heeft het een hogere concentratie aan actieve vulkanen. Er zijn 45 actieve vulkanen op het eiland, zonder de 20 kleine kraters en vulkanische kegels van het Dieng-vulkaancomplex en de jonge vulkaankegels in het Tengger-calderacomplex mee te rekenen. De actiefste vulkanen op Java zijn de Merapi, Semeru en de Kelud. De Semeru is sinds 1967 ononderbroken in eruptie.[15] De Merapi is sinds 1995 opgenomen in de lijst van Vulkanen van het Decennium.[16] Ijen onderscheidt zich door een calderameer met een unieke turquoise kleur en een extreem hoge zuurgraad (pH<0.3).[17] In onderstaande lijst zijn een aantal vulkanen gegroepeerd om hun onderlinge geografische nabijheid.
Naam | Vorm | Hoogte (meters) | Laatste uitbarsting (VEI) | Coördinaten |
---|---|---|---|---|
Krakatau[18] | caldera | 813 | 2018 12 22 22 december 2018 | 6° 6' 7" NB, 105° 25' 23" OL |
Pulosari | stratovulkaan | 1.346 | onbekend | 6° 20' 31" NB, 105° 58' 30" OL |
Karang | stratovulkaan | 1.778 | onbekend | 6° 16' 12" NB, 106° 2' 31" OL |
Kiaraberes-Gagak | stratovulkaan | 1.511 | 1939 04 06 6 april 1939 (1) | 6° 43' 48" NB, 106° 39' 0" OL |
Perbakti | stratovulkaan | 1.699 | onbekend | 6° 45' 0" NB, 106° 40' 48" OL |
Salak | stratovulkaan | 2.211 | 1938 01 31 31 januari 1938 (2) | 6° 43' 12" NB, 106° 43' 48" OL |
Gede | stratovulkaan | 2.958 | 1957 03 13 13 maart 1957 (2) | 6° 46' 48" NB, 106° 58' 48" OL |
Patuha | stratovulkaan | 2.434 | onbekend | 7° 9' 36" NB, 107° 24' 0" OL |
Wayang-Windu | lavakoepel | 2.182 | onbekend | 7° 12' 29" NB, 107° 37' 48" OL |
Malabar | stratovulkaan | 2.343 | onbekend | 7° 7' 48" NB, 107° 39' 0" OL |
Tangkuban Perahu | stratovulkaan | 2.084 | 1983 09 14 14 september 1983 (1) | 6° 46' 12" NB, 107° 35' 60" OL |
Papandayan | stratovulkaan | 2.665 | 2002 11 11 11 november 2002 (2) | 7° 19' 12" NB, 107° 43' 48" OL |
Kendang | stratovulkaan | 2.608 | onbekend | 7° 13' 48" NB, 107° 43' 12" OL |
Kamojang | stratovulkaan | 1.730 | -2588000Pleistoceen | 7° 7' 30" NB, 107° 47' 60" OL |
Guntur | complexe vulkaan | 2.249 | 1847 10 16 16 oktober 1847 (2) | 7° 8' 35" NB, 107° 50' 24" OL |
Tampomas | stratovulkaan | 1.684 | onbekend | 6° 46' 12" NB, 107° 57' 0" OL |
Galunggung | stratovulkaan | 2.168 | 1984 01 09 9 januari 1984 (1) | 7° 15' 0" NB, 108° 3' 29" OL |
Talagabodas | stratovulkaan | 2.201 | onbekend | 7° 12' 29" NB, 108° 4' 12" OL |
Karaha | fumarole | 1.155 | onbekend | 7° 7' 12" NB, 108° 4' 48" OL |
Cereme | stratovulkaan | 3.078 | 1951 | 6° 53' 31" NB, 108° 24' 0" OL |
Slamet | stratovulkaan | 3.432 | 1999 05 01 1 mei 1999 (1) | 7° 14' 31" NB, 109° 12' 29" OL |
Dieng | complexe vulkaan | 2.565 | 1996 12 31 31 december 1996 (1) | 7° 12' 0" NB, 109° 55' 12" OL |
Sundoro | stratovulkaan | 3.136 | 1971 10 29 29 oktober 1971 (2) | 7° 17' 60" NB, 109° 59' 31" OL |
Sumbing | stratovulkaan | 3.371 | 1730 (1) | 7° 23' 2" NB, 110° 4' 12" OL |
Ungaran | stratovulkaan | 2.050 | onbekend | 7° 10' 48" NB, 110° 19' 48" OL |
Telomoyo | stratovulkaan | 1.894 | onbekend | 7° 22' 12" NB, 110° 24' 0" OL |
Merbabu | stratovulkaan | 3.145 | 1797 (2) | 7° 27' 0" NB, 110° 25' 48" OL |
Merapi | stratovulkaan | 2.968 | 2010 10 26 26 oktober 2010 (4)[19] | 7° 32' 31" NB, 110° 26' 31" OL |
Muria | stratovulkaan | 1.625 | 160 v.Chr. ± 300 jaar | 6° 37' 12" NB, 110° 52' 48" OL |
Lawu | stratovulkaan | 3.265 | 1885 11 28 28 november 1885 (1) | 7° 37' 30" NB, 111° 11' 31" OL |
Wilis | stratovulkaan | 2.563 | onbekend | 7° 48' 29" NB, 111° 45' 29" OL |
Kelud | stratovulkaan | 1.731 | 2014 02 13 13 februari 2014 (4) | 7° 55' 48" NB, 112° 18' 29" OL |
Kawi-Butak | stratovulkaan | 2.651 | onbekend | 7° 55' 12" NB, 112° 27' 0" OL |
Ardjoeno-Welirang | stratovulkaan | 3.339 | 1952 08 15 15 augustus 1952 (0) | 7° 43' 30" NB, 112° 34' 48" OL |
Penanggungan | stratovulkaan | 1.653 | onbekend | 7° 37' 12" NB, 112° 37' 48" OL |
Malangvlakte | maar | 680 | onbekend | 8° 1' 12" NB, 112° 40' 48" OL |
Semeru | stratovulkaan | 3.676 | 2022 | 8° 6' 29" NB, 112° 55' 12" OL |
Tengger | stratovulkaan | 2.329 | 2004 06 08 8 juni 2004 (2) | 7° 56' 31" NB, 112° 57' 0" OL |
Lamongan | stratovulkaan | 1.651 | 1898 02 05 5 februari 1898 (2) | 7° 58' 44" NB, 113° 20' 31" OL |
Lurus | complexe vulkaan | 539 | onbekend | 7° 43' 48" NB, 113° 34' 48" OL |
Iyang-Argapura | complexe vulkaan | 3.088 | onbekend | 7° 58' 12" NB, 113° 34' 12" OL |
Raung | stratovulkaan | 3.332 | 2015 06 29 29 juni 2015 (?) | 8° 7' 30" NB, 114° 2' 31" OL |
Ijen | stratovulkaan | 2.799 | 1999 06 28 28 juni 1999 (1) | 8° 3' 29" NB, 114° 14' 31" OL |
Baluran | stratovulkaan | 1.247 | onbekend | 7° 50' 60" NB, 114° 22' 12" OL |
- Bovenaanzicht van Tangkuban Perahu
- Bliksem tijdens de Galunggungeruptie van 1982
- Merapi, de actiefste vulkaan van Indonesië
- Het turquoisekleurige zwavelzuurmeer in de Ijencaldera
Kleine Soenda-eilanden
De Kleine Soenda-eilanden vormen een kleine archipel, die van west naar oost bestaat uit de eilanden Bali, Lombok, Soembawa, Flores, Soemba en Timor; allen bevinden zich langs de rand van de Australische Plaat en de vulkanen in het gebied zijn ontstaan door subductie.[20] Een aantal vulkanen vormen vulkaaneilanden, zoals Sangeang Api. De Tambora-eruptie van 5 april 1815, op het eiland Soembawa, had een waarde van 7 ("super-kolossaal") op de VEI-schaal en wordt beschouwd als de grootste vulkaanuitbarsting in de geschreven geschiedenis.[3]
Naam | Eiland | Vorm | Hoogte (meters) | Laatste uitbarsting (VEI) | Coördinaten |
---|---|---|---|---|---|
Merbuk | Bali | onbekend | 1.386 | onbekend | - |
Bratan | Bali | caldera | 2.276 | onbekend | 8° 16' 48" NB, 115° 7' 48" OL |
Batur | Bali | caldera | 1.717 | 1999 03 15 15 maart 1999 (1) | 8° 14' 31" NB, 115° 22' 30" OL |
Agung | Bali | stratovulkaan | 3.142 | 2019 | 8° 20' 31" NB, 115° 30' 29" OL |
Samalas | Lombok | stratovulkaan | 2.867 | 1257 (7) | 8° 24' 36" NB, 116° 24' 0" OL |
Rinjani | Lombok | stratovulkaan | 3.726 | 2004 10 01 1 oktober 2004 (2) | 8° 25' 12" NB, 116° 28' 12" OL |
Tambora | Soembawa | stratovulkaan | 2.722 | 1967 ± 20 jaar (0) | 8° 15' 0" NB, 118° 0' 0" OL |
Sangeang Api | Sangeang | complexe vulkaan | 1.949 | 2014 05 30 30 mei 2014 (?) | 8° 11' 60" NB, 119° 4' 12" OL |
Wai Sano | Flores | caldera | 903 | onbekend | 8° 43' 12" NB, 120° 1' 12" OL |
Poco Leok | Flores | onbekend | 1.675 | onbekend | 8° 40' 48" NB, 120° 28' 48" OL |
Ranakah | Flores | lavakoepel | 2.100 | 1991 03 maart 1991 (1) | 8° 37' 12" NB, 120° 31' 12" OL |
Inierie | Flores | stratovulkaan | 2.245 | -8050 | 8° 52' 30" NB, 120° 57' 0" OL |
Inielika | Flores | complexe vulkaan | 1.559 | 2001 01 11 11 januari 2001 (2) | 8° 43' 48" NB, 120° 58' 48" OL |
Ebulobo | Flores | stratovulkaan | 2.124 | 1969 02 27 27 februari 1969 (2) | 8° 49' 12" NB, 121° 10' 48" OL |
Iya | Flores | stratovulkaan | 637 | 1969 01 27 27 januari 1969 (3) | 8° 53' 49" NB, 121° 38' 42" OL |
Sukaria | Flores | caldera | 1.500 | onbekend | 8° 47' 31" NB, 121° 46' 12" OL |
Ndete Napu | Flores | fumarole | 750 | onbekend | 8° 43' 12" NB, 121° 46' 48" OL |
Kelimutu | Flores | complexe vulkaan | 1.639 | 1968 06 03 3 juni 1968 (1) | 8° 46' 12" NB, 121° 49' 12" OL |
Paluweh | Palu'e | stratovulkaan | 875 | 1985 02 03 3 februari 1985 (1) | 8° 19' 12" NB, 121° 42' 29" OL |
Egon | Flores | stratovulkaan | 1.703 | 2005 02 06 6 februari 2005 (1) | 8° 40' 12" NB, 122° 27' 0" OL |
Ilimuda | Flores | stratovulkaan | 1.100 | onbekend | 8° 28' 41" NB, 122° 40' 16" OL |
Lewotobi | Flores | stratovulkaan | 1.703 | 2003 05 30 30 mei 2003 (2) | 8° 32' 31" NB, 122° 46' 30" OL |
Leroboleng | Flores | complexe vulkaan | 1.117 | 2003 06 26 26 juni 2003 (3) | 8° 21' 29" NB, 122° 50' 31" OL |
Riang Kotang | Flores | fumarole | 200 | onbekend | 8° 18' 0" NB, 122° 53' 31" OL |
Iliboleng | Flores | stratovulkaan | 1.659 | 1993 06 juni 1993 (1) | 8° 20' 31" NB, 123° 15' 29" OL |
Lewotolo | Flores | stratovulkaan | 1.423 | 1951 12 15 15 december 1951 (2) | 8° 16' 19" NB, 123° 30' 18" OL |
Ililabalekan | Lembata | stratovulkaan | 1.018 | onbekend | 8° 33' 0" NB, 123° 22' 48" OL |
Iliwerung | Lembata | complexe vulkaan | 1.018 | 2021 11 29 29 november 2021 (0) | 8° 31' 48" NB, 123° 34' 12" OL |
Batu Tara | Komba | stratovulkaan | 748 | 1847 (2) | 7° 47' 31" NB, 123° 34' 44" OL |
Sirung | Pantar | complexe vulkaan | 862 | 1970 (2) | 8° 30' 29" NB, 124° 7' 48" OL |
Yersey | - | onderzeese vulkaan | −3.800 | onbekend | 7° 31' 48" NB, 123° 57' 0" OL |
Bandazee
In de Bandazee, in het zuiden van de Molukse archipel bevindt zich een groep kleine eilanden. Onder de Bandazee komen sinds het Mesozoïcum drie grote tektonische platen samen: de Euraziatische, Pacifische en de Indo-Australische plaat.[21] De vulkanen in de Bandazee vormen voornamelijk vulkanische eilanden, maar er zijn ook enige onderzeese vulkanen.
Naam | Vorm | Hoogte (meters) | Laatste uitbarsting (VEI) | Coördinaten |
---|---|---|---|---|
Emperor of China | onderzeese vulkaan | −2.850 | onbekend | 6° 37' 12" NB, 124° 13' 12" OL |
Nieuwerkerk | onderzeese vulkaan | −2.285 | onbekend | 6° 35' 60" NB, 124° 40' 30" OL |
Gunungapi Wetar | stratovulkaan | 282 | 1699 (3) | 6° 38' 31" NB, 126° 39' 0" OL |
Wurlali | stratovulkaan | 868 | 1892 06 03 3 juni 1892 (2) | 7° 7' 30" NB, 128° 40' 30" OL |
Teon | stratovulkaan | 655 | 1904 06 03 3 juni 1904 (2) | 6° 55' 12" NB, 129° 7' 30" OL |
Nila | stratovulkaan | 781 | 1968 05 07 7 mei 1968 (1) | 6° 43' 48" NB, 129° 30' 0" OL |
Serua | stratovulkaan | 641 | 1921 09 18 18 september 1921 (2) | 6° 17' 60" NB, 130° 0' 0" OL |
Manuk | stratovulkaan | 282 | onbekend | 5° 31' 48" NB, 130° 17' 31" OL |
Banda Api | caldera | 640 | 1988 05 09 9 mei 1988 (3) | 4° 31' 30" NB, 129° 52' 16" OL |
Celebes en Sangihe-eilanden
De vorm van het eiland Celebes (Indonesisch Sulawesi) wordt gekenmerkt door vier schiereilanden. Het centrale deel is een hoog bergachtig gebied, voornamelijk van niet-vulkanische oorsprong. De actieve vulkanen van het eiland bevinden zich op het noordelijke schiereiland en strekken zich uit in noordelijke richting tot de Sangihe-eilanden, die de grens met de Filipijnen markeren.
Naam | Vorm | Hoogte (meters) | Laatste uitbarsting (VEI) | Coördinaten |
---|---|---|---|---|
Colo | stratovulkaan | 507 | 1983 07 18 18 juli 1983 (4) | 0° 10' 12" NB, 121° 36' 29" OL |
Ambang | complexe vulkaan | 1.795 | 1845 ± 5 jaar | 0° 45' 0" NB, 124° 25' 12" OL |
Soputan | stratovulkaan | 1.784 | 2018 10 03 3 oktober 2018 | 1° 6' 29" NB, 124° 43' 48" OL |
Sempu | caldera | 1.549 | onbekend | 1° 7' 48" NB, 124° 45' 29" OL |
Tondano | caldera | 1.202 | onbekend | 1° 13' 48" NB, 124° 49' 48" OL |
Lokon-Empung | stratovulkaan | 1.580 | 2011 07 15 15 juli 2011 | 1° 21' 29" NB, 124° 47' 31" OL |
Mahawu | stratovulkaan | 1.324 | 1977 11 16 16 november 1977 (0) | 1° 21' 29" NB, 124° 51' 29" OL |
Klabat | stratovulkaan | 1.995 | onbekend | 1° 28' 12" NB, 125° 1' 48" OL |
Tongkoko | stratovulkaan | 1.149 | 1880 (1) | 1° 31' 12" NB, 125° 12' 0" OL |
Ruang | stratovulkaan | 725 | 2024 04 18 18 april 2024 (?) | 2° 17' 60" NB, 125° 22' 12" OL |
Karangetang | stratovulkaan | 1.784 | 2007 08 augustus 2007 | 2° 46' 48" NB, 125° 24' 0" OL |
Banua Wuhu | onderzeese vulkaan | −5 | 1919 07 18 18 juli 1919 (3) | 3° 8' 17" NB, 125° 29' 28" OL |
Awu | stratovulkaan | 1.320 | 2004 06 02 2 juni 2004 (2) | 3° 40' 12" NB, 125° 30' 0" OL |
Submarine 1922 | onderzeese vulkaan | −5.000 | onbekend | 3° 58' 12" NB, 125° 10' 12" OL |
Halmahera
Het eiland Halmahera, in het noorden van de Molukse archipel, is gevormd door de beweging van de drie tektonische platen waardoor twee elkaar kruisende bergketens zijn ontstaan die vier rotsachtige schiereilanden vormen, gescheiden door drie diepe inhammen. Aan de westkant van Halmahera strekt zich een vulkanische boog uit van noord naar zuid, met verschillende vulkanische eilanden, waaronder Ternate (met de Gamalamavulkaan) en Tidore. Ternate werd een belangrijk centrum voor de handel in specerijen toen de Portugezen er in 1512 een fort bouwden, dat later door de Nederlanders werd overgenomen. Dankzij haar positie als centrum van de specerijenhandel gedurende het tijdperk van de grote ontdekkingen, bestaan er historische verslagen van vulkaanuitbarstingen in Halmahera en omliggende eilanden die teruggaan tot het begin van de 16e eeuw.
Naam | Vorm | Hoogte (meters) | Laatste uitbarsting (VEI) | Coördinaten |
---|---|---|---|---|
Tarakan | Pyroclastische kegel | 318 | onbekend | 1° 49' 48" NB, 127° 49' 48" OL |
Dukono | complexe vulkaan | 1.335 | 1933-2021 (3) | 1° 40' 48" NB, 127° 52' 48" OL |
Tobaru | onbekend | 1.035 | onbekend | 1° 37' 48" NB, 127° 40' 12" OL |
Ibu | stratovulkaan | 1.325 | 2008 04 april 2008-2024 (1) | 1° 29' 17" NB, 127° 37' 48" OL |
Gamkonora | stratovulkaan | 1.635 | 2007 07 09 9 juli 2007 (2) | 1° 22' 48" NB, 127° 31' 48" OL |
Todoko-Ranu | caldera | 979 | onbekend | 1° 15' 0" NB, 127° 28' 12" OL |
Jailolo | stratovulkaan | 1.130 | onbekend | 1° 4' 48" NB, 127° 25' 12" OL |
Hiri | stratovulkaan | 630 | onbekend | 0° 54' 0" NB, 127° 19' 12" OL |
Gamalama | stratovulkaan | 1.715 | 2003 07 31 31 juli 2003 (2) | 0° 48' 0" NB, 127° 19' 48" OL |
Tidore | stratovulkaan | 1.730 | onbekend | 0° 39' 29" NB, 127° 24' 0" OL |
Mare | stratovulkaan | 308 | onbekend | 0° 34' 12" NB, 127° 24' 0" OL |
Moti | stratovulkaan | 950 | onbekend | 0° 27' 0" NB, 127° 24' 0" OL |
Makian | stratovulkaan | 1.357 | 1988 07 29 29 juli 1988 (3) | 0° 19' 12" NB, 127° 24' 0" OL |
Tigalalu | stratovulkaan | 422 | onbekend | 0° 4' 12" NB, 127° 25' 12" OL |
Amasing | stratovulkaan | 1.030 | onbekend | 0° 31' 48" NB, 127° 28' 48" OL |
Bibinoi | stratovulkaan | 900 | onbekend | 0° 46' 12" NB, 127° 43' 12" OL |
Belangrijkste vulkaanuitbarstingen
Hieronder volgt een lijst van de belangrijkste vulkaanuitbarstingen in Indonesië, chronologisch geordend op aanvangsdatum van de eruptie. Alleen vulkaanuitbarstingen met een waarde van 3 of hoger op de VEI-schaal zijn in de lijst opgenomen, met opgave van dodelijke slachtoffers en bronnen. Kleinere vulkaanuitbarstingen zijn alleen opgenomen als deze dodelijke slachtoffers tot gevolg hadden.
Begin van eruptie | Vulkaan | Einde van eruptie | VEI | Kenmerken | Tsunami | Tefravolume | Doden | Bronnen |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
2018 12 21 21 december 2018 | Anak Krakatoa | 2019 01 10 10 januari 2019 | 4 | cv,se,pf,fa,lm,cc | 1–2 m | N/A | 437 | [22][23] |
2014 02 13 13 februari 2014 | Kelud | 2014 02 15 15 februari 2014 | 4 | cv,cl,pf,ph,ld,lm | nee | 0.16 km³ | 4 | [24] |
2010 11 03 3 november 2010 | Merapi | 2010 11 08 8 november 2010 | 4 | cv,pf,ld,lm | nee | N/A | 353 | [5] |
1990 02 10 10 februari 1990 | Kelud | 1990 03 maart 1990 | 4 | cv,cl,pf,ph,ld,lm | nee | 0.13 km³ | 35 | [25] |
1983 07 18 18 juli 1983 | Colo | 1983 12 december 1983 | 4 | cv,pf,ph | nee | N/A | 0 | [25] |
1982 04 05 5 april 1982 | Galunggung | 1983 01 08 8 januari 1983 | 4 | cv,pf,lf,lm | nee | 0.37 km³ + | 68 | [26][27] |
1972 10 06 6 oktober 1972 | Merapi | 1985 03 maart 1985 | 2 | cv,pf,lf,ld,lm | nee | 0.021 km³ | 29 | [5] |
1966 04 26 26 april 1966 | Kelud | 1966 04 27 27 april 1966 | 4 | cv,cl,pf,lm | nee | 0.089 km³ | 212 | [25] |
1963 03 17 17 maart 1963 | Agung | 1964 01 27 27 januari 1964 | 5 | cv,pf,lf,lm | nee | 1 km³ | 1.148 | [28] |
1951 08 31 31 augustus 1951 | Kelud | 1951 08 31 31 augustus 1951 | 4 | cv,cl,pf,lm | nee | 0.2 km³ | 7 | [25] |
1930 11 25 25 november 1930 | Merapi | 1931 09 september 1931 | 3 | cv,rf,pf,lf,ld,lm | nee | 0.0017 km³ | 1.369 | [5] |
1919 05 19 19 mei 1919 | Kelud | 1919 05 20 20 mei 1919 | 4 | cv,cl,pf,lm | nee | 0.19 km³ | 5.110 | [25] |
1892 06 07 7 juni 1892 | Awu | 1892 06 12 12 juni 1892 | 3 | cv,pf,lm | ja | N/A | 1.532 | [29] |
1883 08 26 26 augustus 1883 | Krakatau | 1884 02 februari 1884 | 6 | cv,se,pf,fa,lm,cc | 15–42 m | 5–8.5 km³ | 36.600 | [1][28][30] |
1872 04 15 15 april 1872 | Merapi | 1872 04 21 21 april 1872 | 4 | cv,pf | nee | 0.33 km³ | 200 | [5] |
1856 03 02 2 maart 1856 | Awu | 1856 03 17 17 maart 1856 | 3 | cv,pf,lm | ja | 0.51±0.50 km³ | 2.806 | [29] |
1822 10 08 8 oktober 1822 | Galunggung | 1822 12 december 1822 | 5 | cv,pf,ld,lm | nee | 1 km³ + | 4.011 | [25] |
1815 04 10 10 april 1815 | Tambora | 1815 07 15 15 juli 1815 | 7 | cv,pf,cc | 1–2 m | 160 km³ | 71.000+ | [3][31] |
1812 08 06 6 augustus 1812 | Awu | 1812 08 08 8 augustus 1812 | 4 | cv,pf,lm | nee | 0.55±0.50 km³ | 963 | [29] |
1772 08 12 12 augustus 1772 | Papandayan | 1772 08 12 12 augustus 1772 | 3 | cv,ph | nee | N/A | 2.957 | [32] |
1672 08 04 4 augustus 1672 | Merapi | onbekend | 3 | cv,pf,lm | nee | N/A | 3.000 | [5] |
1586 | Kelud | onbekend | 5 | cf,cl,lm | nee | 1 km³ + | 10.000 | [25] |
1257 09 september 1257 | Samalas | 1257onbekend | 7 | [33] | ||||
1 juli -74000 ≈ 74.000 BP | Toba | onbekend | 8 | pf,lf,cc | waarschijnlijk | 2.800 km³ | 9999999Mogelijk bijna uitsterven gehele bevolking | [2] |
Betekenis afkortingen in de kolom "Kenmerken": cv=central vent eruption, pf=pyroclastic flows, lf=lava flows, lm=lahar mudflows, cl=crater lake eruption, ph=phreatic eruption, ld=lava dome extrusion, cc=caldera collapse, se=submarine eruption, fa=fumarole activity, rf=radial fissure eruption.
Zie ook
- Lijst van vulkanen
- Lijst van aardbevingen in Indonesië
- Portaal Indonesië
- ↑ a b c Winchester, Simon (2003). Krakatoa: The Day the World Exploded: August 27, 1883. HarperCollins. ISBN 0-06-621285-5.
- ↑ a b c Oppenheimer, C. (2002). Limited global change due to the largest known Quaternary eruption, Toba ≈74 kyr BP?. Quaternary Science Reviews 21 (14–15): 1593–1609. DOI:10.1016/S0277-3791(01)00154-8.
- ↑ a b c Stothers, Richard B. (1984). The Great Tambora Eruption in 1815 and Its Aftermath. Science 224 (4654): 1191–1198. PMID: 17819476. DOI:10.1126/science.224.4654.1191.
- ↑ Kelut Eruptive History. Global Volcanism Program. Smithsonian Institution. Gearchiveerd op 2 maart 2009. Geraadpleegd op 19 december 2006.
- ↑ a b c d e f Merapi Eruptive History. Global Volcanism Program. Smithsonian Institution. Gearchiveerd op 20 augustus 2007. Geraadpleegd op 19 december 2006.
- ↑ Indonesia Miliki 127 Gunung Api Aktif (2 mei 2012). Gearchiveerd op 17 november 2018. Geraadpleegd op 14 december 2016.
- ↑ (en) Simkin, Tom & Siebert, Lee (1994). Volcanoes of the World: A Regional Directory, Gazetteer, and Chronology of Volcanism During the Last 10,000 Years, 2e druk. Geoscience Press. ISBN 0-945005-12-1.
- ↑ (en) Volcano Data Criteria. Global Volcanism Program. Smithsonian Institution. Geraadpleegd op 14 juni 2015.
- ↑ M. Neumann van Padang (1951). Indonesia, 1e druk. IAVCEI, Rome, pp. 1-271.
- ↑ Centre of Volcanology & Geological Hazard Mitigation. Volcanological Survey of Indonesia. Gearchiveerd op 16 december 2006. Geraadpleegd op 31 december 2016.
- ↑ a b Simoes, M., Avouac, J.P., Cattin, R., Henry, P. (2004). The Sumatra subduction zone: A case for a locked fault zone extending into the mantle. Journal of Geophysical Research 109: B10402. DOI:10.1029/2003JB002958.
- ↑ Subarya, C., Chlieh, M., Prawirodirdjo, L., Avouac, J.P., Bock, Y., Sieh, K., Meltzner, A., Natawidjaja, D.H., McCaffrey, R. (2006). Plate-boundary deformation associated with the great Sumatra-Andaman earthquake. Nature 440 (7080): 46–51. PMID: 16511486. DOI:10.1038/nature04522.
- ↑ Lay, T., Kanamori, H., Ammon, C., Nettles, M., Ward, S., Aster, R., Beck, S., Bilek, S., Brudzinski, M., Butler, R., DeShon, H., Ekstrom, G. (2005). The Great Sumatra-Andaman Earthquake of 26 December 2004. Science 308 (5725): 1127–1133. PMID: 15905392. DOI:10.1126/science.1112250.
- ↑ Whittaker, R. J. (1993). Anak Krakatau and old Krakatau: a reply. GeoJournal 29 (4): 417–420. DOI:10.1007/BF00807545.
- ↑ Semeru Eruptive History. Global Volcanism Program. Smithsonian Institution. Geraadpleegd op 16 december 2016.
- ↑ International Association of Volcanology and Chemistry of the Earth's Interior (1995). Decade Volcano Update. Bulletin of Volcanology 57 (1): 82–83. DOI:10.1007/BF00298711.
- ↑ (2005). Natural Pollution Caused by the Extremely Acid Crater Lake Kawah Ijen, East Java, Indonesia. Environmental Science and Pollution Research 12 (2): 89–95. DOI:10.1065/espr2004.09.118.
- ↑ De hier opgegeven hoogte van de Krakatau is die van Rakata, en niet van de actieve Anak Krakatau
- ↑ "Mount Merapi Erupts", ANTARA, 26 October 2010. Geraadpleegd op 19 november 2013.
- ↑ H. A. Brouwer (juli 1939). Exploration in the Lesser Sunda Islands. The Geographical Journal 94 (1): 1–10. DOI:10.2307/1788584.
- ↑ Christian Honthaasa, Jean-Pierre Réhaulta, René C. Maurya, Hervé Bellona, Christophe Hémonda, Jacques-André Maloda, Jean-Jacques Cornéeb, Michel Villeneuveb, Joseph Cottena, Safri Burhanuddinc, Hervé Guilloud and Nicolas Arnaud (1998). A Neogene back-arc origin for the Banda Sea basins: geochemical and geochronological constraints from the Banda ridges (East Indonesia). Gearchiveerd op 2 oktober 2007. Tectonophysics 298 (4): 297–317. DOI:10.1016/S0040-1951(98)00190-5.
- ↑ (en) The rise and fall of Anak Krakatau. VolcanoCafe. Geraadpleegd op 13 juni 2019.
- ↑ (en) Global Volcanism Program | Krakatau. volcano.si.edu. Geraadpleegd op 13 juni 2019.
- ↑ (en) Kelut Eruptive History. volcano.si.edu. Geraadpleegd op 13 juni 2019.
- ↑ a b c d e f g Large Holocene Eruptions. Global Volcanism Program. Smithsonian Institution. Gearchiveerd op 17 januari 2012. Geraadpleegd op 18 december 2006.
- ↑ (1984). Galunggung: the 1982-1983 eruption. Volcanology Survei Indonesia : 102
- ↑ Galunggung, Java, Indonesia. Volcano World. Department of Geosciences at Oregon State University. Gearchiveerd op 16 juni 2008. Geraadpleegd op 30 december 2006.
- ↑ a b (1982). Historic eruptions of Tambora (1815), Krakatau (1883), and Agung (1963), their stratospheric aerosols, and climatic impact. Quaternary Research 18 (2): 127–143. DOI:10.1016/0033-5894(82)90065-5.
- ↑ a b c Awu's Eruptive History. Global Volcanism Program. Smithsonian Institution. Gearchiveerd op 7 juli 2007. Geraadpleegd op 31 december 2006.
- ↑ B.H. Choi, E. Pelinovsky, K.O. Kim and J.S. Lee (2003). Simulation of the trans-oceanic tsunami propagation due to the 1883 Krakatau volcanic eruption. Gearchiveerd op 12 september 2006. Natural Hazards and Earth System Sciences 3 (5): 321–332. DOI:10.5194/nhess-3-321-2003.
- ↑ Oppenheimer, Clive (2003). Climatic, environmental and human consequences of the largest known historic eruption: Tambora volcano (Indonesia) 1815. Progress in Physical Geography 27 (2): 230–259. DOI:10.1191/0309133303pp379ra.
- ↑ The Deadliest Eruptions. Volcano World. Department of Geosciences at Oregon State University. Gearchiveerd op 25 januari 2009. Geraadpleegd op 15 maart 2009.
- ↑ Vidal, Céline M., Komorowski, Jean-Christophe; Métrich, Nicole; Pratomo, Indyo; Kartadinata, Nugraha; Prambada, Oktory; Michel, Agnès; Carazzo, Guillaume; Lavigne, Franck; Rodysill, Jessica; Fontijn, Karen; Surono (8 augustus 2015). Dynamics of the major plinian eruption of Samalas in 1257 A.D. (Lombok, Indonesia). Bulletin of Volcanology 77 (9): 73. DOI:10.1007/s00445-015-0960-9.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel List of volcanoes in Indonesia op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
Externe links
- (id) Volcanological Survey Indonesia
- (en) Vulkanen en bergen van Indonesië
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/25px-Commons-logo.svg.png)