Ścieżka dotykowa
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Poznan._Kaponiera_dla_niewidomych_%281%29.jpg/330px-Poznan._Kaponiera_dla_niewidomych_%281%29.jpg)
Ścieżka dotykowa – element stymulacji sensorycznej w formie pieszej drogi (ścieżki), wykorzystywany przede wszystkim w terapii i nauczaniu osób niewidomych[1], jak również w przestrzeniach publicznych, do ułatwienia przemieszczania się osobom niewidomym lub słabowidzącym[2].
Ścieżka dotykowa dydaktyczna
Ścieżka dotykowa, jako element dydaktyczny, składa się z odcinków nawierzchni wykończonych zróżnicowanymi materiałami, takimi jak różne płyty i płytki o zróżnicowanej gładkości, piasek, żwiry, kora, trawa i inne. Przez ścieżkę lub wzdłuż niej może przepływać strumyk. Zasadniczo można się po niej poruszać bezpiecznie boso (ścieżka bosych stóp[3]), ale są też ścieżki przeznaczone do przechodzenia w obuwiu. Obok ścieżki może zostać umieszczona barierka dla asekuracji dzieci, które słabiej chodzą[3]. Zadaniem ścieżki jest stymulowanie wrażeń dotykowych u osoby niewidzącej (zwłaszcza w terapii dzieci) i pogłębianie jej wiedzy o świecie[1].
Ścieżka fakturalna
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Lato_na_Targach%2C_Poznan_2018_%281000%29.jpg/330px-Lato_na_Targach%2C_Poznan_2018_%281000%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Oznakowania%2C_Czesnikowska%2C_Poznan_%282%29.jpg/330px-Oznakowania%2C_Czesnikowska%2C_Poznan_%282%29.jpg)
W przestrzeniach publicznych (głównie miejskich i komunikacyjnych) ścieżka dotykowa, zwana też fakturalną[4], jest rozwiązaniem ułatwiającym osobom z dysfunkcjami wzroku poruszanie się. Jest to w tym kontekście pas ruchu o wyraźnie zmienionej fakturze względem reszty nawierzchni i szerokości około 30-40 cm[4]. Stosowany jest szczególnie:
- w przestrzeni zurbanizowanej, celem doprowadzenia osób do przejść dla pieszych oraz innych, istotnych z różnych względów obiektów
- w obiektach komunikacyjnych, np. na dworcach kolejowych, przystankach tramwajowych i autobusowych, na stacjach metra i lotniskach
- w budynkach użyteczności publicznej, pomiędzy wejściem a recepcją, punktem informacyjnym i innymi istotnymi pomieszczeniami
- w dużych, otwartych przestrzeniach, w których osoba niewidoma lub słabowidząca może mieć problemy z wytyczeniem sobie właściwej drogi[2].
Możliwe jest stosowanie dwóch rodzajów oznaczeń:
- elementy prowadzące, czyli takie, które wskazują drogę i łączą ze sobą poszczególne punkty (składają się najczęściej z równolegle biegnących, wypukłych linii)
- pola uwagi składające się z wypukłych punktów (stosowane do oznaczania skrzyżowań ścieżek dotykowych oraz miejsc wymagających podjęcia decyzji przez osobę przemieszczającą się lub mogących stanowić niebezpieczeństwo, głównie przed schodami, drzwiami, czy wzdłuż krawędzi peronowych)[2].
Ścieżki dotykowe powinno się efektywnie stosować w połączeniu z innymi udogodnieniami dla osób niewidomych i słabo widzących, m.in. planami tyflograficznymi, sygnalizacjami dźwiękowymi, rampami krawężnikowymi, tabliczkami z zapisem w alfabecie Braille'a i innymi oznaczeniami dotykowymi. Nie powinno się ich stosować, jeżeli szerokość przestrzeni komunikacyjnej jest mniejsza niż 180 cm[2].
W Polsce parametry wytyczania i budowy ścieżek dotykowych zostały opisane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane metra i ich usytuowanie. W rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie można natomiast znaleźć zapisy dotyczące sposobu oznakowania strefy zagrożenia, wzdłuż krawędzi peronów[2].
Turystyka
Jednym z zastosowań ścieżek dotykowych jest ruch turystyczny. Ścieżki (w powiązaniu z trójwymiarowymi modelami poszczególnych obiektów) umożliwiają osobom niewidzącym zwiedzanie miast i znajdujących się w nich zabytków, tworząc spójne oferty turystyczne[4].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b praca zbiorowa, Osoby niewidome w terapeutycznym ogrodzie, w: Na Temat, nr 1/2013, s.32, ISSN 1507-2746
- ↑ a b c d e Kamil Kowalski, Projektowanie bez barier – wytyczne. Niepełnosprawni.pl, s.8, 30
- ↑ a b Magdalena Machno, Ogród polisensoryczny w Zespole Szkół Specjalnych im. UNICEF w Rzeszowie, w: Wspólne tematy, nr 1/2015, s.14, ISSN 1506-3690
- ↑ a b c Agnieszka Kłopotowska, Maciej Kłopotowski, Dotykowe modele architektoniczne w przestrzeniach polskich miast. Część I. Standardy, Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, Białystok, 2018, s.17, 144, 146, ISBN 978-83-65596-43-7