Ślinik luzytański
Arion lusitanicus | |||
Mabille, 1868 | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | mięczaki | ||
Gromada | ślimaki | ||
Podgromada | Heterobranchia | ||
Rząd | trzonkooczne | ||
Rodzina | ślinikowate | ||
Rodzaj | Arion | ||
Gatunek | ślinik luzytański | ||
Synonimy | |||
| |||
|
Ślinik luzytański – gatunek lądowego, nagiego ślimaka trzonkoocznego z rodziny ślinikowatych (Arionidae), o niejasnej pozycji taksonomicznej, opisywanego w literaturze europejskiej jako Arion lusitanicus[2]. Przez wielu taksonomów uznawany jest za A. vulgaris. Należy do tzw. kompleksu ARVC obejmującego trudne w identyfikacji, podobne do siebie morfologicznie gatunki bliźniacze z rodzaju Arion: A. rufus, A. ater i A. lusitanicus (lub A. vulgaris)[2]. Ma duże znaczenie gospodarcze jako szkodnik upraw.
Klasyfikacja tego gatunku jest kontrowersyjna. Część taksonomów uważa, że A. lusitanicus jest endemitem Półwyspu Iberyjskiego, a gatunkiem inwazyjnym w Europie jest pochodzący z zachodniej Francji A. vulgaris[3][4]. Stanowisko takie nie uzyskało jednak akceptacji środowiska malakologów[3][2][5]. Gatunek wykazuje dużą genetyczną zmienność wewnątrzgatunkową, a jego identyfikacja w oparciu o cechy morfologiczne młodych osobników nie jest możliwa[2].
Dorosły ślinik luzytański ma ciało o długości 7–15 cm, różnie zabarwione, najczęściej brązowe. Jest wszystkożerny – żywi się głównie różnymi rodzajami roślin, ale także rozkładającą się materią organiczną i padliną. Gatunek hermafrodytyczny, może złożyć do 400 jaj w jednym sezonie (jesienią, wszystkie naraz), a dojrzałość płciową osiąga w ciągu roku[4]. Większość ginie po złożeniu jaj[6].
Ślinik luzytański został rozwleczony z materiałem roślinnym czy różnymi odpadkami, i jako gatunek inwazyjny rozprzestrzenił się na niemalże całą zachodnią Europę, Islandię, Skandynawię i na wschód do granic Polski oraz Słowacji. W Polsce odnotowany został w 1993 roku (wzmiankowany od 1987)[5][6] w województwie podkarpackim. Dotarł także do USA[7]. Co roku rozprzestrzenia się na dalsze tereny. W związku z tym, według DAISIE European Invasive Alien Species Gateway, jest zaliczany do 100 najbardziej inwazyjnych gatunków w Europie[4].
Ślimak, w związku ze swoją wielkością i zagęszczonymi populacjami, jest istotnym szkodnikiem ogrodów i pól uprawnych. Przenosi także niektóre patogeny roślin[4].
Galeria
- Ślinik luzytański na uprawie ziemniaka
- Kopulacja Ślinika luzytańskiego
- Ślinik luzytański na suchej gałązce
- Odmiany Ślinika luzytańskiego
- Ślinik luzytański zjadający martwego osobnika tego samego gatunku
Zobacz też
Przypisy
- ↑ MolluscaBase eds., Arion lusitanicus Mabille, 1868, [w:] MolluscaBase [online] [dostęp 2024-04-27] (ang.).
- ↑ a b c d Kałuski i in. Zmienność trzech europejskich gatunków ślimaków z rodzaju Arion w świetle badań molekularnych. „Progress in Plant Protection/Postępy w Ochronie Roślin”. 51 (3), s. 1119–1124, 2011. (pol.).
- ↑ a b F. Welter-Schultes: Species summary for Arion lusitanicus. [w:] AnimalBase. Early zoological literature [on-line]. AnimalBase Project Group, 2011. [dostęp 2011-12-28]. (ang.).
- ↑ a b c d Arion vulgaris. DAISIE European Invasive Alien Species Gateway. [dostęp 2011-12-28]. (ang.).
- ↑ a b Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. III. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2008, s. 398 i 422. ISBN 978-83-88147-09-8.
- ↑ a b Ewa Stworzewicz i Jan Kozłowski: Arion lusitanicus Mabille, 1868. [w:] Księga gatunków obcych inwazyjnych w faunie Polski. Wyd. internetowe [on-line]. Instytut Ochrony Przyrody PAN. [dostęp 2011-12-28]. (pol.).
- ↑ Cowie i in. Alien non-marine snails and slugs of priority quarantine importance in the United States: A preliminary risk assessment. „American Malacological Bulletin”. 27 (1-2), s. 113–132, 2009. DOI: 10.4003/006.027.0210. (ang.).
- SNL: iberiaskogsnegl