Świątynie Bahá’i w Hajfie i zachodniej Galilei
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |||
![]() | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Typ | kulturowy | ||
Spełniane kryterium | III, VI | ||
Numer ref. | 1220 | ||
Region[b] | Europa i Ameryka Północna | ||
Historia wpisania na listę | |||
Wpisanie na listę | 2008 | ||
| |||
Świątynie Bahá’i w Hajfie i zachodniej Galilei – świątynie należące do Światowego Centrum Bahá’i w Izraelu. Zespół ten obejmuje ogółem ponad 20 różnych budynków (biur, budynków administracyjnych, domów pielgrzymów, bibliotek, archiwów, obiektów historycznych i sanktuariów) oraz 30 różnych ogrodów i tarasów. Światowe Centrum Bahá’i jest najważniejszym ośrodkiem ruchu bahaizmu i celem pielgrzymek. Budynki są zlokalizowane w Hajfie, Akce i al-Bahja w Zachodniej Galilei. Zespół bahaickich świątyń jest od 2008 roku umieszczony na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Informacje ogólne
Prorokiem i założycielem bahaizmu był Bahá'u'lláh. Był on od 31 sierpnia 1868 roku więziony przez Turków osmańskich w cytadeli na Starym Mieście Akki. Mieszkańcom Akki powiedziano, że nowy więzień jest wrogiem Imperium Osmańskiego, Allaha i islamu, a wszelkie kontakty z nim były surowo zakazane. Po jakimś czasie tureccy urzędnicy zaczęli bardziej ufać Bahá'u’lláh’owi i w 1877 roku wyrazili zgodę, by zamieszkał w osobnym domu, na przedmieściach Akki. Zmarł tam 29 maja 1892 roku. Przywództwo nad ruchem religijnym przejął wówczas jego najstarszy syn ’Abdu’l-Bahá. Pod koniec XIX wieku miasto i jego okolica stały się centrum ruchu bahaizmu[1]. W kolejnych latach w Akce, Hajfie i al-Bahja wybudowano szereg bahaickich świątyń, które za ich wyjątkową wartość zostały w 2008 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO[2].
Hajfa
Hajfa jest ważnym miastem portowym i trzecim do co wielkości miastem Izraela. Jest ono położone na zboczach góry Karmel (546 m n.p.m.) nad Zatoką Hajfy. W 1891 roku Bahá'u’lláh wyznaczył górę Karmel jako lokalizację dla Mauzoleum Bába. Później Bahá'u’lláh doszedł do wniosku, że góra Karmel byłaby najlepszym miejscem dla fizycznej lokalizacji Światowego Centrum Bahá’i.
Mauzoleum Bába
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Shrine_Bab_North_West.jpg/240px-Shrine_Bab_North_West.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Bahai_Temple.jpg/240px-Bahai_Temple.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Shrine_of_the_B%C3%A1b_in_Haifa_6801-11.jpg/240px-Shrine_of_the_B%C3%A1b_in_Haifa_6801-11.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Bah%C3%A1%27%C3%AD_gardens_by_David_Shankbone.jpg/240px-Bah%C3%A1%27%C3%AD_gardens_by_David_Shankbone.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/TerracesBenGurion2.jpg/240px-TerracesBenGurion2.jpg)
Mauzoleum Bába jest miejscem, gdzie pochowano szczątki Sijid 'Alí-Muhammada, który w 1844 roku ogłosił, że jego imię i tytuł to „Báb”. Szczątki Bába zostały sprowadzone potajemnie z Iranu do Ziemi Świętej i w końcu złożone w grobowcu wzniesionym w miejscu wyraźnie wskazanym przez Bahá'u’lláha[3]. Budowę sanktuarium rozpoczęto w 1909 roku, a po powstaniu w 1948 roku państwa Izrael rozbudowano je i poświęcono w 1953 roku. Mauzoleum ma kształt ośmiokątnego cylindra o średnicy 11 metrów, który jest zwieńczony majestatyczną kopułą. Na wykończenie kopuły zużyto 12 tys. płytek o różnych kształtach i rozmiarach. Wnętrze jest wykończone licznymi misternymi dekoracjami i religijnymi motywami. Dla bahaitów jest to najświętsze miejsce na ziemi i cel pielgrzymek. Piękno budowli podkreśla dziewiętnaście geometrycznych tarasów z ogrodami, które rozciągają się na długości jednego kilometra na zboczach góry Karmel. Ogrody na kolejnych tarasach są połączone z sobą schodami otoczonymi dwoma strumieniami, które spływają licznymi kaskadami w dół po zboczu. Tarasy zostały ukończone w maju 2001 roku i przyciągają ponad 1,5 mln zwiedzających rocznie. W podziemiach na jedenastym tarasie znajduje się Centrum dla Odwiedzających[4].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Panorama_Bahai_Gardens.jpg/850px-Panorama_Bahai_Gardens.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Baha%27i_arc_from_archives.jpg/160px-Baha%27i_arc_from_archives.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/International_Bah%C3%A1%27%C3%AD_Archives_Building_IMG_0906_crop.jpg/160px-International_Bah%C3%A1%27%C3%AD_Archives_Building_IMG_0906_crop.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Centre_for_Study_of_Texts_IMG_0905_crop.jpg/160px-Centre_for_Study_of_Texts_IMG_0905_crop.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/International-Teaching-Centre.jpg/160px-International-Teaching-Centre.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/MirzaMihdiNavvabMonuments.jpg/160px-MirzaMihdiNavvabMonuments.jpg)
Arka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/OldPilgrimHouse.jpg/240px-OldPilgrimHouse.jpg)
Arka jest kompleksem budynków administracyjnych Światowego Centrum Bahá’i. Jego nazwa nawiązuje do biblijnej arki. Został on wybudowany na zboczach góry Karmel, na wschód od Mauzoleum Bába. Kolejno wznoszone budynki ułożono w kształcie łuku i otoczono ogrodem. Jako pierwsze wybudowano w 1961 roku Międzynarodowe Archiwum. Mieści ono liczne działa bahaizmu, w tym niezwykle cenne dla bahaitów obrazy i rysunki Bába oraz Bahá'u’lláha. Ten okazały budynek wzniesiono w stylu klasycystycznym z pięćdziesięcioma kolumnami. Jako drugi w latach 1973–1982 wybudowano Powszechny Dom Sprawiedliwości. Mieści się w nim najwyższa instytucja wiary Bahá’i, regulująca przepisy religijne oraz pełniąca funkcje sądownicze jako najwyższy organ odwoławczy w administracji bahaitów. Poza tym mieszczą się tutaj sale bankietowe oraz biblioteki. W 1999 roku wybudowano Centrum Studiów Świętych Tekstów, a w 2001 roku Międzynarodowe Centrum Nauczania. Jako piąty budynek ma powstać Międzynarodowa Biblioteka Bahá’i. Wszystkie budynki posiadają podziemne pomieszczenia i schrony. Są one także ze sobą połączone podziemnymi tunelami. W podstawie łuku Arki umieszczono pomniki, które wzniesiono na grobach świętych Bahá’i[5].
Dom ‘Abdu’l-Bahá
Po śmierci Bahá'u’lláha, przewodnictwo nad bahaizmem przejął jego najstarszy syn – ‘Abdu’l-Bahá. Zaprojektował on i wybudował w 1908 roku dom w Hajfie (ulica HaParsim 7). W latach 1910–1921 była to jego oficjalna rezydencja, w której przyjmował pielgrzymów przyjeżdżających do Światowego Centrum Bahá’i.
Domy Pielgrzyma
Na przestrzeni kolejnych lat różne budynki w Hajfie pełniły rolę Domów Pielgrzyma. Byli w nich przyjmowani i goszczeni pielgrzymi przyjeżdżający do Światowego Centrum Bahá’i. Oryginalny Zachodni Dom Pielgrzyma został założony na początku lat 20. XX wieku i znajduje się przy ulicy HaParsim 4. Został on następnie zastąpiony domem przy ulicy HaParsim 10. Budynek ten jest obecnie częścią Światowego Centrum Bahá’i, i mieści w sobie biura administracji. Po 1951 roku wybudowano Wschodni Dom Pielgrzyma, a w 2000 roku Recepcję Centrum Pielgrzymów. Ten nowy budynek może pomieścić grupy pielgrzymów liczące do 500 osób[6].
Akka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/HouseOfAbbud.jpg/240px-HouseOfAbbud.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/AbdullahPashaStairsGardens.jpg/240px-AbdullahPashaStairsGardens.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Garden-of-Ridvan.jpg/240px-Garden-of-Ridvan.jpg)
Akka jest jednym ze starożytnych miast portowych, którego zespół zabytków Starego Miasta jest od 2001 roku umieszczony na liście światowego dziedzictwa UNESCO[7]. Jest ono położone nad Zatoką Hajfy. To właśnie tutaj w latach 1868–1877 był więziony Bahá'u’lláh. Później zamieszkał w osobnym domu na przedmieściach Akki, gdzie zmarł 29 maja 1892 roku.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/PikiWiki_Israel_14856_BAHAI_garden_ACCO.jpg/160px-PikiWiki_Israel_14856_BAHAI_garden_ACCO.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Bahji.jpg/160px-Bahji.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Mansion_of_Bahji_2.jpg/160px-Mansion_of_Bahji_2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Shrine_of_Bah%C3%A1%27u%27ll%C3%A1h.jpg/160px-Shrine_of_Bah%C3%A1%27u%27ll%C3%A1h.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/BahjiPilgrimCentre2.jpg/160px-BahjiPilgrimCentre2.jpg)
Dom 'Abbúd
Gdy Bahá'u’lláh opuścił więzienie, zamieszkał w Akce w Domu 'Abbúd, w którym był objęty aresztem domowym. W mieście istnieje jeszcze jeden Dom 'Abbúd (odróżniany od tego wcześniejszego nazwą Wschodni), w którym przez kilka mieszkała rodzina Bahá'u’lláha. Dom ten był początkowo wynajmowany, a następnie kupiony na potrzeby Bahá’i.
Dom ‘Abdu’lláh Paszy
Dom ‘Abdu’lláh Paszy został kupiony przez syna Bahá'u’lláha – ‘Abdu’l-Bahá. Był on wykorzystywany na potrzeby rosnącej rodziny, a także jako miejsce witania pielgrzymów.
Bahja
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Mansion-Mazraih.jpg/240px-Mansion-Mazraih.jpg)
Na północnym obrzeżu Akki znajduje się letnia rezydencja Bahá'u’lláha, zwana al-Bahja. Bahá'u’lláh spędził w niej po 1879 roku ostatnie lata swojego życia. Znajduje się tutaj kompleks budynków wykorzystywanych przez wielopokoleniową rodzinę Bahá'u’lláha. Większość z tych budynków została spłaszczona, czyli pozbawiona wyższych kondygnacji. Płytki dachowe wykorzystano do wyłożenia ścieżek w pięknym ogrodzie. Wyjątkowo ważnym dla bahaitów miejscem jest Sanktuarium Bahá'u'lláha, w którym pochowano szczątki Bahá'u’lláha[8].
Mazra’a
Mazra’a jest niewielką miejscowością położoną w Zachodniej Galilei, w odległości 4 km na północny wschód od Akki. W latach 1877–1879 Bahá'u’lláh korzystał tutaj z jednego domu, który wykorzystywał jako rezydencję letnią. Następnie przeniósł się do nowo wybudowanej rezydencji al-Bahja.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Peter Smith: An Introduction to the Baha’i Faith. Cambridge: Cambridge University Press, 2008, s. 256. ISBN 0-521-86251-5. [dostęp 2013-01-14]. (ang.).
- ↑ Bahá’i Holy Places in Haifa and the Western Galilee. [w:] World Heritage UNESCO [on-line]. [dostęp 2013-01-14]. (ang.).
- ↑ Hasan Balyuzi: ‘Abdu’l-Bahá: The Centre of the Covenant of Bahá'u’lláh. Oxford: George Ronald, 2001. ISBN 0-85398-043-8.
- ↑ Golden anniversary of the Queen of Carmel. [w:] Bahá'í World News Service [on-line]. 2003-10-12. [dostęp 2013-01-11]. (ang.).
- ↑ Common questions. [w:] Bahá’í International Community [on-line]. [dostęp 2013-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-15)]. (ang.).
- ↑ Reception Center opens for Baha’i pilgrims to the Holy Land. [w:] Bahá'í World News Service [on-line]. 2000-09-18. [dostęp 2013-01-15]. (ang.).
- ↑ Old City of Acre. [w:] World Heritage UNESCO [on-line]. [dostęp 2013-01-15]. (ang.).
- ↑ Mansion of Bahji. [w:] Bahai Pilgrimage [on-line]. [dostęp 2013-01-15]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- The Bahá’í Gardens. [w:] Bahá’í International Community [on-line]. [dostęp 2013-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-07-29)]. (ang.).
- Bahá’í Pilgrimage. [w:] Bahá'í Centre World [on-line]. [dostęp 2013-01-15]. (ang.).
- Bahá’í Pictures. [w:] BahaiPictures.com [on-line]. [dostęp 2013-01-15]. (ang.).
- p
- d
- e
|