André Jolivet
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 8 sierpnia 1905 | ||
---|---|---|---|
Pochodzenie | francuskie | ||
Data i miejsce śmierci | 20 grudnia 1974 | ||
Gatunki | |||
Zawód | kompozytor, pedagog | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() | |||
|
André Jolivet (ur. 8 sierpnia 1905 w Paryżu, zm. 20 grudnia 1974, tamże) – francuski kompozytor.
Życie i twórczość
Pierwsze lekcje muzyki otrzymał od matki. Później studiował u Théodasa, kapelmistrza kościoła Notre Dame w Clignancourt. W latach 1928–1933 kontynuował studia harmonii i kontrapunktu u Paula Le Flema, który zapoznał go z analizą renesansowej polifonii wokalnej. Od 1930 do 1933 uczył go Edgar Varèse, który z kolei przedstawił Jolivetowi swoje rewolucyjne osiągnięcia w zakresie techniki kompozytorskiej. Wpływy Varese’a widać wyraźnie w kwartecie smyczkowym skomponowanymi przez Joliveta w 1934. Swoją w pełni dojrzałą metafizyczną i kosmogoniczną koncepcję muzyki (wynikającą z neopitagorejskich zapatrywań Joliveta) ukazał artysta w cyklu sześciu utworów fortepianowych Mana (1935).
Kompozytor przypisywał muzyce magiczno-czarodziejską siłę umożliwiającą jej wyrażanie sił panujących we wszechświecie. Wspólnie z O. Messiaenem, Y. Baudierem i D. Lesurem założył grupę La Jeune France, zwalczającą programowo neoklasycyzm, akademicki konserwatyzm i odhumanizowanie muzyki. Kompozytorzy związani z tą grupą propagowali powrót do instynktu, emocji i romantycznego irracjonalizmu. Jolivet skomponował wówczas m.in. Cinq incatations (1936) na flet solo, Cosmogonie (1937) na orkiestrę i Cinq danses rituelles (1939) w dwóch opracowaniach na fortepian i orkiestrę, a podczas II wojny światowej – Les trois complaintes du soldat (1940) i Suitę liturgiczną (1942). Stworzył także oratorium La vérité de Jeanne, operę Dolorès i wiele innych utworów, artykułów i prac muzycznych (np. monografia Beethovena z 1955). W ostatnim okresie twórczości (od II symfonii z 1959) starał się osiągnąć syntezę serializmu i modalizmu.
Podczas licznych podróży Jolivet zajmował stanowiska m.in. kierownika muzycznego Comédie-Française (1943-1959) i Centre Français d’Humanisme Musical w Aix-en-Provence (1959), redaktora muzycznego pisma Nouvelle saison, prezydenta Concerts Lamoureux (od 1963) i profesora kompozycji w paryskim konserwatorium (1966-1970).
Był odznaczony Medalem Wojskowym, krzyżem oficerskim Orderu Legii Honorowej i krzyżem komandorskim Orderu Sztuki i Literatury.
Bibliografia
- W. Schabert, S. Ewald (tłum. Piotr Dahlig, Katarzyna Morawska, Sławomir Ratajczyk, Jan Rubinowicz): Leksykon muzyki. Warszawa: Muza SA, 1995, s. 172. ISBN 83-7079-148-4.
- The International Who's Who. Europa Publications, 1974, s. 849. (ang.).
- Biographie du compositeur André Jolivet. philharmoniedeparis.fr. [dostęp 2020-01-05]. (fr.).
- ISNI: 0000000116141869
- VIAF: 29718325
- LCCN: n81020081
- GND: 118776312
- NDL: 00523018
- LIBRIS: pm148jj75ftmb28
- BnF: 13895702n
- SUDOC: 030030560
- NLA: 36365303
- NKC: mzk2003203714
- BNE: XX4581099
- NTA: 070351813
- BIBSYS: 1062252
- CiNii: DA09044504
- Open Library: OL5465789A
- PLWABN: 9810580392905606
- NUKAT: n97066308
- J9U: 987007272307405171
- PTBNP: 45197
- CANTIC: a10395842
- LNB: 000039268
- CONOR: 62295651
- KRNLK: KAC2018N8318
- PWN: 3918161
- Britannica: biography/Andre-Jolivet
- Universalis: andre-jolivet
- БРЭ: 1983410
- NE.se: andre-jolivet
- SNL: André_Jolivet
- VLE: andre-jolivet
- Catalana: 0034744
- DSDE: André_Jolivet
- Hrvatska enciklopedija: 29283