Błękitniczek czerwononogi
Cyanerpes cyaneus[1] | |||||
(Lesson, 1831) | |||||
![]() Samiec w szacie godowej | |||||
![]() Samica | |||||
Systematyka | |||||
Domena | eukarionty | ||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||||
Typ | strunowce | ||||
Podtyp | kręgowce | ||||
Gromada | ptaki | ||||
Podgromada | Neornithes | ||||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||||
Rząd | |||||
Podrząd | |||||
Rodzina | tanagrowate | ||||
Podrodzina | cukrowniki | ||||
Rodzaj | Cyanerpes | ||||
Gatunek | błękitniczek czerwononogi | ||||
Synonimy | |||||
| |||||
| |||||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||||
![]() najmniejszej troski | |||||
Zasięg występowania | |||||
![]() występuje całorocznie występuje całorocznie (pochodzenie niepewne) tylko w sezonie lęgowym zimowiska | |||||
| |||||
|
Błękitniczek czerwononogi[4], sai czerwononogi[5] (Cyanerpes cyaneus) – gatunek niewielkiego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae), występujący pospolicie od Meksyku i Kuby na północy po południową Brazylię i Boliwię na południu. Trzymany również w niewoli, choć nie jest łatwy w hodowli[6].
Systematyka
Wyróżniono jedenaście podgatunków C. cyaneus[7][2][8]:
- C. cyaneus carneipes – wschodni Meksyk do Panamy.
- C. cyaneus pacificus – zachodnia Kolumbia i zachodni Ekwador.
- C. cyaneus gigas – wyspa Gorgona.
- C. cyaneus gemmeus – skrajnie północna Kolumbia.
- C. cyaneus eximius – północna i północno-środkowa Kolumbia do północnej Wenezueli.
- C. cyaneus tobagensis – Tobago.
- C. cyaneus cyaneus – błękitniczek czerwononogi[4] – Trynidad, wschodnia Wenezuela, Gujana i północna Brazylia.
- C. cyaneus dispar – południowo-wschodnia Kolumbia i południowo-zachodnia Wenezuela do północno-wschodniego Peru.
- C. cyaneus violaceus – południowo-wschodnie Peru i zachodnia Brazylia do środkowej Boliwii.
- C. cyaneus brevipes – centralna Brazylia.
- C. cyaneus holti – błękitniczek atlantycki[4] – wschodnia Brazylia.
Proponowany podgatunek ramdseni, opisany z Kuby, zsynonimizowano z podgatunkiem nominatywnym; populacja ta została prawdopodobnie introdukowana[2].
Morfologia
- Cechy gatunku
- Dymorfizm płciowy szczególnie widoczny jest w porze godowej. Szata godowa samca ma kolor soczyście błękitny z czarnym karkiem, ogonem i skrzydłami. Spód skrzydeł żółty. Na czubku głowy ma jaśniejszą „czapeczkę”, którą zaniepokojony stroszy w niewielki czubek. Samica jest upierzona mniej intensywnie, cała w barwach zieleni. Samiec w szacie spoczynkowej jest ubarwiony jak samica na zielono, tylko skrzydła i ogon pozostają czarne. Samca od samicy różni również kolor nóg: samica ma je brunatnoczerwone, a samiec mocno czerwone. Obydwie płcie mają czarne, wąskie, dość długie i lekko zagięte w dół dzioby.
- Wymiary średnie
- Długość ciała: 12 cm[6];
- Masa ciała: 14 g;
Ekologia
- Biotop
- Lasy strefy subtropikalnej i tropikalnej. Unika ciemnych i gęstych regionów dżungli żyjąc w bardziej świetlistych i szczytowych partiach drzewostanów, gdzie ma pod dostatkiem kwitnących kwiatów.
- Pożywienie
- Głównie nektar kwiatowy, który wypija nacinając nasadę kielicha, a także jagody i przejrzałe owoce oraz owady[5].
- Rozmnażanie
- Samce oprócz godowego upierzenia wabią samice pięknym śpiewem[6]. Para buduje małe, miseczkowate w kształcie gniazdo, do którego samica składa 2–3 blade zielononiebieskie jaja. Wysiadywanie trwa 12–13 dni. Młode dokarmiają obydwoje rodzice owocami i owadami. Opuszczają gniazdo po dwóch tygodniach[5].
Status
IUCN uznaje błękitniczka czerwononogiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, według szacunków organizacji Partners in Flight z 2008 roku, mieści się w przedziale 5–50 milionów osobników. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istotne zagrożenia dla gatunku BirdLife International uznaje trend liczebności populacji za stabilny[3].
Przypisy
- ↑ Cyanerpes cyaneus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c Red-legged Honeycreeper (Cyanerpes cyaneus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (ang.).
- ↑ a b BirdLife International, Cyanerpes cyaneus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016, wersja 2015-4 [dostęp 2016-01-23] (ang.).
- ↑ a b c P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Dacninae Sundevall, 1836 - cukrowniki - Blue tanagers (wersja: 2020-07-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-03-12].
- ↑ a b c Pod red. Przemysława Busse: Mały słownik zoologiczny. Ptaki T.II. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 175. ISBN 83-214-0043-4.
- ↑ a b c red. Władysław Kermen: Ptaki ozdobne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1985, s. 146. ISBN 83-09-00857-8.
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Tanagers and allies. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-03-12]. (ang.).
- ↑ Błękitniczek czerwononogi (Cyanerpes cyaneus) (Linnaeus, 1766). Avibase. [dostęp 2021-10-26].
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- SNL: rødbeinhonningkryper