Björn Collinder
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Bj%C3%B6rn_Collinder.jpg/220px-Bj%C3%B6rn_Collinder.jpg)
Björn Collinder (ur. 22 lipca 1894 w Sundsvall, zm. 20 maja 1983 w Wiedniu) – szwedzki językoznawca-uralista.
Życie
Björn Collinder urodził się w Sundsvall jako syn nauczyciela szkoły średniej Erika Collinder i Violi Horney[1]. W roku 1912 rozpoczął studia w uniwersytecie w Uppsali, początkowo w zakresie języków nordyckich, lecz ostatecznie poświęcił się językom ugrofińskim, zwłaszcza saami. W latach 1921–1922 przeprowadził podróż naukową do Finlandii, a 1924 pracował jako prasowy attaché w fińskiej ambasadzie w Szwecji. Jego praca doktorska Über den finnisch-ugrischen Stufenwechsellehre ukazała się w 1929. Był professorem uniwersytetu w Uppsali 1933–1961. Stał się doktorem honoris causa uniwersytetu w Helsinkach 1960.[2] Jako profesor wizytujący wykładał w Stanach Zjednoczonych Ameryki: Uniwersytet Indiany 1947, Uniwersytet Minnesoty 1948, Uniwersytet Kalifornijski 1963; w Australii w Australian National University 1963, oraz w Uniwersytecie Wiedeńskim w trzech periodach 1963–1964, 1966–1967 i 1971–1972.[1]
Ożenił się w 1940 ze śpiewaczką Brittą Norrby-Collinder[3].
Działalność językoznawcza
Znany był jako nie tylko badacz poszczególnych języków uralskich, ale także zwolennik ustalania związków genetycznych pomiędzy rodzinami językowymi, np. związków uralsko-indoeuropejskich, uralsko-ałtajskich czy uralsko-jukagirskich, przez co w pewnym stopniu współprzygotowywał grunt pod teorię nostratyczną.
Dla studentów filologii uralskich podstawowe znaczenie mają jego prace o charakterze pół-podręcznikowym: Fenno-Ugric Vocabulary: An Etymological Dictionary of the Uralic Languages (1955), Survey of the Uralic Languages (1957), Comparative Grammar of the Uralic Languages (1960) oraz An Introduction to the Uralic Languages (1965) - stanowią one swego rodzaju wzajemnie się uzupełniające tomy "tetralogii podręczników uralistycznych".
W zakresie języka szwedzkiego był Collinder zdecydowanym purystą, sprzeciwiał się przejawom mody językowej, zwłaszcza wpływom języka angielskiego[2].
Collinder był także aktywny jako tłumacz. Między innymi przetłumaczył na szwedzki język fiński epos Kalevala (pierwsze wydanie 1948 z ilustracjami Akseli Gallen-Kallela), a także staroangielski poemat Beowulf (1954), dramat Eurypidesa Cyklop (1955), Eddę młodszą (1958) i Eddę starszą (1957), oraz dramaty Williama Shakespearea i Sofoklesa[2].
Wybór prac
- 1929 Über den finnisch-lappischen Quantitätswechsel I, Uppsala.
- 1934 Indo-uralisches Sprachgut, Uppsala.
- 1938 Lautlehre des waldlappischen Dialektes von Gällivare, Helsinki.
- 1939 Reichstürkische Lautstudien, Uppsala.
- 1940 Jukagirisch und Uralisch, Uppsala.
- 1943 Lappisches Wörterverzeichnis aus Härjedalen, Uppsala.
- 1949 The Lapps, New York.
- 1949 The Lappish Dialect of Jukkasjärvi: A Morphological Survey, Uppsala.
- 1954 Scandinavica et fenno-ugrica, Uppsala.
- 1964 The Kalevala and its background, Stockholm.
- 1965 Hat das Uralische Verwandte? Eine sprachvergleichende Untersuchung, Uppsala
- 1968 Kritische Bemerkungen zum Saussure'schen Cours de linguistique générale, Uppsala.
- 1970 Noam Chomsky und die generative Grammatik. Eine kritische Betrachtung, Uppsala.
- 1978 Sprache und Sprachen. Einführung in die Sprachwissenschaft, Hamburg.
Przypisy
- ↑ a b Vem är det : Svensk biografisk handbok 1977, Stockholm: Norstedt, 1976, s. 188, ISBN 91-1-766022-X .
- ↑ a b c KariK. Tarkiainen KariK., COLLINDER, Björn, [w:] Biografiskt lexikon för Finland [online] [dostęp 2018-01-27] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-17] .
- ↑ Vem är det : Svensk biografisk handbok 1977, Stockholm: Norstedt, 1976, s. 762, ISBN 91-1-766022-X .
Linki zewnętrzne
- Dwa zdjęcia Collindera: TITUS-Galeria: Collinder
- ISNI: 0000000110327734
- VIAF: 111156588
- LCCN: n50032289
- GND: 118676628
- LIBRIS: vs6884nd1r7zlt5
- BnF: 121746836, 126535071
- SUDOC: 030302617
- NLA: 35029794
- NKC: mzk2010578210
- BNE: XX4894792
- NTA: 06904029X
- BIBSYS: 90126391
- CiNii: DA04548409
- Open Library: OL118334A
- PLWABN: 9810663344405606
- NUKAT: n99034746
- J9U: 987007599114805171
- LNB: 000014012
- ΕΒΕ: 99996