Bolesław Mieszkowic
![]() | Ten artykuł dotyczy kujawskiego księcia. Zobacz też: Bolesław Zapomniany (nazywany Bolesławem Mieszkowciem). |
książę kujawski | |
Okres | od 1194 (lub ok. 1186) |
---|---|
Następca | Mieszko III Stary |
Dane biograficzne | |
Dynastia | Piastowie wielkopolscy |
Data urodzenia | 1159 |
Data i miejsce śmierci | 13 września 1195 |
Miejsce spoczynku | Kalisz |
Ojciec | Mieszko III Stary |
Matka | |
Żona | |
Dzieci | Wierzchosława?, |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Wielkopolska_za_czas%C3%B3w_Mieszka_III_Starego_%281138-1202%29.jpg/240px-Wielkopolska_za_czas%C3%B3w_Mieszka_III_Starego_%281138-1202%29.jpg)
Bolesław Mieszkowic (kujawski) (ur. w 1159, zm. 13 września 1195 nad Mozgawą) – książę kujawski w latach 1186 lub 1194–1195.
Okres młodości
Bolesław był trzecim pod względem starszeństwa synem Mieszka III Starego, najstarszym z jego drugiego małżeństwa z ruską księżniczką Eudoksją, prawdopodobnie córką wielkiego księcia kijowskiego Izasława II.
Bolesław od chwili swoich urodzin był kreowany na głównego następcę ojca w Wielkopolsce, działo się to zwłaszcza od momentu gdy Mieszko III został po śmierci Bolesława Kędzierzawego w 1173 księciem krakowskimi i zwierzchnim całej Polski.
Bunt możnych
W 1177 rządy silnej ręki Mieszka III doprowadziły do wybuchu buntu możnych krakowskich, którzy przywołali na tron Kazimierza Sprawiedliwego. Jednocześnie do spisku przyłączył się też najstarszy syn księcia wielkopolskiego z pierwszego małżeństwa - Odon poznański, który poczuł się zagrożony w związku z faworyzowaniem przez Mieszka III dzieci z małżeństwa z Eudoksją. Bunt wybuchły w Wielkopolsce w 1177 lub 1179 całkowicie zaskoczył Mieszka, który był zmuszony ratować się ucieczką z Bolesławem i jego młodszym rodzeństwem Mieszkiem i Władysławem z kraju. Książę przez Racibórz, Czechy i Niemcy znalazł wówczas schronienie u swojego zięcia Bogusława I.
Małżeństwo z Dobrosławą
Władzę nad Wielkopolską Mieszko III Stary, dzięki pomocy pomorskiej odzyskał w 1181. Książę nie wydzielił wówczas swoim dorosłym już synom dzielnic usiłując ich wciągnąć do własnych planów politycznych skupionych wokół kwestii odzyskania Krakowa. W tym też zapewne celu Bolesław został zeswatany z Dobrosławą córką księcia dymińskiego Kazimierza I (rodowód księżniczki nie jest zupełnie pewny, według innych była to córka księcia pomorskiego Racibora I).
Objęcie władzy nad Kujawami
W 1186 zmarł nie pozostawiając następcy książę mazowiecki Leszek. Jego dzielnicę przejął wówczas najmłodszy brat Mieszka Starego Kazimierz Sprawiedliwy. Część historyków przypuszcza, że już w tym momencie część jego władztwa - Kujawy opanował Mieszko III Stary przekazując nowy nabytek w ręce syna Bolesława (drugim alternatywnym wyjściem jest opanowanie Kujaw dopiero w 1194 po śmierci Kazimierza Sprawiedliwego).
Namiestnictwo krakowskie
Kolejną ważną datą w życiu Bolesława był rok 1191, kiedy ojciec księcia korzystając z zaangażowania Kazimierza Sprawiedliwego na Rusi zagarnął Kraków. Wtedy też z nieznanych przyczyn Mieszko Stary nie objął osobiście rządów w stolicy, tylko powierzył je Bolesławowi. Rządy Mieszkowica, jako namiestnika w Krakowie nie trwały zbyt długo, gdyż jeszcze w 1191 władzę nad stolicą Małopolski odzyskał Kazimierz Sprawiedliwy biorąc przy okazji bratanka do niewoli. Zwycięski władca postąpił jednak wtedy wspaniałomyślnie szybko wypuszczając Bolesława na wolność (źródła jednoznacznie nie informują, który z synów Mieszka III uczestniczył w tych wydarzeniach - równie dobrze mogło chodzić o Mieszka Młodszego).
Wyprawa przeciw wojewodzie
5 maja 1194 zmarł książę krakowski Kazimierz II Sprawiedliwy zostawiając jako swoich następców dwójkę nieletnich synów. Nadarzającą się okazję do odzyskania władzy zwierzchniej próbował wykorzystać Mieszko Stary wyruszając w roku następnym wraz z synem Bolesławem, na czele oddziałów wielkopolskich i kujawskich przeciwko rządzącemu Małopolską w imieniu Leszka Białego i Konrada mazowieckiego, wojewodzie Mikołajowi.
Śmierć księcia
Bolesław Mieszkowic zginął 13 września 1195 w bitwie nad Mozgawą "przeszyty dzidą". Został pochowany zapewne w kolegiacie św. Pawła Apostoła w Kaliszu[1].
Rodzina
Małżeństwo i potomstwo
Bolesław Mieszkowic z Dobrosławą miał prawdopodobnie dwoje lub troje dzieci[2]:
- Wierzchosławę ? (ur. przed 1195, zm. 2 stycznia po 1212) – mniszkę w klasztorze norbertanek w Strzelnie, uważaną niekiedy za córkę Bolesława Kędzierzawego.
- Audację Małgorzatę (Eudoksję) (ur. najp. 1196, zm. 1270) – żonę Henryka I, hrabiego zwierzyńskiego,
- NN, córkę (ur. najp. 1196, zm. po 18 grudnia 1256) – żonę Jaksy I, pana na Choćkowie[3][4].
Genealogia
Bolesław III Krzywousty ur. 20 VIII 1086 zm. 28 X 1138 | Salomea z Bergu ur. zap. 1099 zm. 27 VII 1144 | Izasław II ur. 1096 zm. 13 XI 1154 | NN ur. ? zm. 1151[5] | ||||||||||
Mieszko III Stary ur. w okr. 1122–1125 zm. 13 lub 14 III 1202 | Eudoksja ur. ok. 1140 zm. po 1181 | ||||||||||||
Dobrosława ur. przed 1177 zm. zap. po 1226 OO w okr. 1187–1189 | Bolesław Mieszkowic (kujawski) (ur. 1159, zm. 13 IX 1195) | ||||||||
NN, córka ur. najp. 1196 zm. po 18 XII 1256 | Audacja Małgorzata ur. najp. 1196 zm. 1270 | Wierzchosława? ur. przed 1195 zm. 2 I po 1212 |
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Adam Bujak, Nekropolie królów i książąt polskich. Warszawa 1988, s.11.
- ↑ W dawnej literaturze przedmiotu uważano, że z małżeństwa Dobrosławy i Bolesława pochodziła tylko Wierzchosława. Za: O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, ss. 394–395. E. Rymar uznał za córki Bolesława – Audację Małgorzatę i NN, córkę – żonę Jaksy z Salzwedel, które były uważane dawniej za przedstawicielki dynastii sławieńskiej?. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 127.
- ↑ E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 137–142.
- ↑ J.W. Szymański czyni NN, córkę, żonę Jaksy I – Dobrosławą, córką Bogusława II i Mirosławy i matką Jaksy II i Audacji. Zob. [w]: J.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 147.
- ↑ Córka Konrada III Hohenstaufa.
Bibliografia
- Balzer O., Genealogia Piastów, wyd. II, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005, ISBN 83-918497-0-8.
- EdwardE. Rymar EdwardE., Rodowód książąt pomorskich, Szczecin: Książnica Pomorska, 2005, ISBN 83-87879-50-9, OCLC 69296056 .
- Szymański J.W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, ISBN 83-7273-224-8.
Literatura dodatkowa
- Zofja Kozłowska-Budkowa: Bolesław. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 2: Beyzym Jan – Brownsford Marja. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1936, s. 262. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 83-04-03291-0
- p
- d
- e
Władcy całych Kujaw |
|
---|---|
Księstwo brzeskie |
|
Księstwo inowrocławskie |
|
Księstwo bydgosko-wyszogrodzkie |
|
Księstwo gniewkowskie |
|
- p
- d
- e