Buławnik mieczolistny
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | szparagowce | ||
Rodzina | storczykowate | ||
Podrodzina | epidendronowe | ||
Rodzaj | buławnik | ||
Gatunek | buławnik mieczolistny | ||
Nazwa systematyczna | |||
Cephalanthera longifolia (L.) Fritsch Oesterr. Bot. Z. 38:81. 1888[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
Buławnik mieczolistny (Cephalanthera longifolia (L.) Fritsch) – gatunek byliny należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje na przeważającej części Europy, w północnej Afryce i w umiarkowanych strefach klimatycznych Azji[3]. W Polsce występuje na niżu i w niższych położeniach górskich, roślina bardzo rzadka.
Morfologia
- Pokrój
- Roślina trwała, wysokości od 10 do 60 cm.
- Łodyga
- Wzniesiona, obła z rzadkim i krótkim owłosieniem. Pod ziemią poziome kłącze.
- Liście
- Długie, wąskie, lancetowate i wyrastające w dwóch szeregach. Mocno unerwione, na końcach zaostrzone.
- Kwiaty
- Kwiatostan luźny lub gęsty, składający się z 10–20 kwiatów. Pod kwiatami przysadki krótsze od zalążni (tylko dolne są dłuższe[5]). Kwiaty czysto białe o długości 10–15 mm, lekko otwarte, na końcowej części warżki 4–7 pomarańczowych listewek. Działki kielicha ostre.
Biologia i ekologia
- Rozwój
- Roślina wieloletnia, Geofit. Kwitnie od maja do czerwca[6]. Kwiaty zapylane są przez pszczoły. Zawiązuje się tylko niewielka część owoców. Drobne i liczne nasiona rozsiewa wiatr, do kiełkowania potrzebują symbiozy z grzybem[7].
- Siedlisko
- Widne lasy liściaste, rzadziej iglaste, zarośla, wilgotne łąki. Najczęściej na podłożu wapiennym do wysokości 2000 m n.p.m.[5]
- Fitosocjologia
- Gatunek charakterystyczny dla ciepłolubnych buczyn storczykowych. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla SAll. Cephalanthero-Fagenion[8].
- Genetyka
- Liczba chromosomów 2n= 4x = 32[9].
Zagrożenia i ochrona
Roślina objęta w Polsce ochroną ścisłą.
Kategorie zagrożenia gatunku:
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006)[10]: V (narażony na wyginięcie); 2016: VU (narażony)[11]
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej Czerwonej Księgi Roślin: VU (vulnerable, narażony)
- Pokrój
- Kwiatostan
- Kwiat
- Owoc
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-08-01] (ang.).
- ↑ a b Cephalanthera longifolia. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-05-20]. (ang.).
- ↑ The Plant List. [dostęp 2013-05-20].
- ↑ a b Peter H. Barthel: Storczyki – gatunki dziko rosnące. Warszawa: Multico, 1997, s. 54-55. ISBN 83-7073-145-7.
- ↑ Martin Červenka, Viera Feráková, Milan Háber, Jaroslav Kresánek, Libuše Paclová, Vojtech Peciar, Ladislav Šomšák: Świat roślin skał i minerałów. Warszawa: PWRiL, 1982, s. 250. ISBN 83-09-00462-1.
- ↑ Encyclopedia of Life: Cephalanthera longifolia. [w:] Cephalanthera longifolia [on-line]. [dostęp 2013-05-20]. (ang.).
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ E. A. Moscone, R. Samuel, T. Schwarzacher, D. Schweizer, A. Pedrosa-Harand: National Center for Biotechnology Information. [w:] Complex rearrangements are involved in Cephalanthera (Orchidaceae) chromosome evolution [on-line]. 2007-11-09. [dostęp 2013-05-20]. (ang.).
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
- SNL: hvit_skogfrue
Identyfikatory zewnętrzne:
- BioLib: 42106
- EoL: 1090746
- EUNIS: 189466
- Flora of China: 200028573
- Flora of North America: 200028573
- FloraWeb: 1420
- GBIF: 2795869
- identyfikator iNaturalist: 57470
- IPNI: 622389-1
- NCBI: 210729
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-36658
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:622389-1
- Tela Botanica: 15692
- identyfikator Tropicos: 23500118
- CoL: 69HBG