Diabelski Most w Czernej
![]() | |||
![]() Ruiny mostu, stan w 2019 roku. | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miejscowość | Czerna | ||
Typ budynku | most | ||
Inwestor | Karmelici bosi | ||
Rozpoczęcie budowy | 1671 | ||
Ukończenie budowy | 1691 | ||
Zniszczono | 1843 | ||
Położenie na mapie gminy Krzeszowice ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu krakowskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Diabelski Most – były most (obecnie ruiny) w miejscowości Czerna w Dolinie Eliaszówki w województwie małopolskim. Znajduje się na Krzeszówce, dawniej nazywanej w tym miejscu Eliaszówką[2].
Przy drodze do klasztoru w Czernej i drodze z Krzeszowic przez Gorenice do Olkusza, widać ruiny arkadowego mostu eremickiego, wybudowanego przez pustelników. Miał 18 metrów wysokości, 120 metrów długości i 9,5 metra szerokości. Nazwano go mostem anielskim, zaś okoliczni mieszkańcy – diabelskim ze względu na wiele podań z nim związanych – taką nazwę nosi do dziś.
Powstał w latach 1671–1691, stanowił dojście do klasztoru od drogi siedleckiej, prowadzącej do majątku karmelitów w Siedlcu. Na przeciwległym brzegu Doliny Eliaszówki zachowały się ruiny XVII-wiecznej furty klasztornej, kaplicy i bramy wjazdowej tzw. Bramy Siedleckiej.
Na kamiennych filarach, dwumetrowej grubości, ponad głębokim jarem budowniczy przerzucił 11 arkad z kamiennymi balustradami i figurami świętych przy wjeździe i u wylotu mostu.
Przy furcie za mostem znajdował się budynek z pokojami gościnnymi, stajnią oraz pralnią, powstałą w 1673 roku. Za mostem znajdowała się także kapliczka, w której była odprawiana msza dla świeckich i służby. Z biegiem lat budowla ulegała powolnemu niszczeniu. Już w 1843 roku most był środkiem uszkodzony. Od 1889 roku z powodu osunięcia się w części łuku środkowego i ogólnego złego stanu technicznego został wyłączony z użytkowania.
Most Diabelski kształtem przypominający rzymskie akwedukty jest unikatową tego typu budowlą na skalę europejską[3]. Na początku XX wieku jego restaurację wyceniono na 80 000 koron.
Legendy
Jedno z podań głosi, że raz do roku odbywa się tutaj zjazd diabłów i wszystkich złych duchów, któremu przewodzi sam Lucyfer z pomocą Belzebuba. Obradom przysłuchują się czarownice. Inna legenda mówi, że pod mostem zakopany jest ogromny skarb, złożony ze złota, srebra i diamentów, którego pilnuje sam diabeł, a inny duch czyha na moście na największych grzeszników, a gdy którego złapie – leci nad Czarny Staw w Tenczynku i tam go topi[4].
Szlaki turystyczne
Szlak Dolinek Jurajskich – z Olkusza przez Dolinę Eliaszówki i rezerwat przyrody oraz Dolinę Racławki do Paczółtowic.
– Szlak rowerowy z Krzeszowic przez Bartlową Górę, Dolinę Eliaszówki, Dębnik i Siedlec do Krzeszowic.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Vogel_Zygmunt%2C_Diabelski_Most%2C_1787.jpg/240px-Vogel_Zygmunt%2C_Diabelski_Most%2C_1787.jpg)
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2013-03-03] .
- ↑ Geoportal. Mapa topograficzna i lotnicza [online] [dostęp 2019-04-07] .
- ↑ O. Benignus Józef WanatO.B.J.W. OCD O. Benignus Józef WanatO.B.J.W., Maryjne sanktuarium karmelitów bosych w Czernej, Kraków: Wydawnictwo OO. Karmelitów Bosych, 1992, s. 26, ISBN 83-85401-03-2 .
- ↑ JulianJ. Zinkow JulianJ., Krzeszowice i okolice, W-wa, Kraków: PTTK „Kraj”, 1988 .