Duchy Inisherin
![]() | |||
Gatunek | dramat | ||
---|---|---|---|
Rok produkcji | 2022 | ||
Data premiery | 5 września 2022 (Wenecja) | ||
Kraj produkcji | Irlandia | ||
Język | |||
Czas trwania | 114 minut | ||
Reżyseria | Martin McDonagh | ||
Scenariusz | Martin McDonagh | ||
Główne role | Colin Farrell | ||
Muzyka | Carter Burwell | ||
Zdjęcia | Ben Davis | ||
Nagrody | |||
3 Złote Globy (z 8 nominacji) | |||
| |||
Strona internetowa |
Duchy Inisherin (ang. The Banshees of Inisherin) – irlandzko-brytyjsko-amerykańska mroczna tragikomedia z 2022 roku w reżyserii Martina McDonagha, który był również autorem scenariusza[1][2]. W filmie, którego akcja rozgrywa się na odległej wyspie u zachodniego wybrzeża Irlandii pod koniec irlandzkiej wojny domowej, dwaj przyjaciele, których grają Colin Farrell i Brendan Gleeson, znajdują się w impasie po tym, gdy jeden z nich niespodziewanie kończy ich znajomość, co skutkuje nieoczekiwanymi konsekwencjami dla nich obu. Farrell i Gleeson ponownie spotkali się w filmie McDonagha, poprzednio razem zagrali w jego reżyserskim debiucie Najpierw strzelaj, potem zwiedzaj (2008)[3][4].
Tytuł filmu został przetłumaczony przez polskiego dystrybutora jako Duchy Inisherin, ale banshee w mitologii irlandzkiej to nie po prostu duch, ale zjawa w kobiecej postaci, najczęściej przenikliwym krzykiem zwiastująca śmierć.
Duchy Inisherin miał światową premierę 5 września 2022 na 79. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji, gdzie Farrell zdobył Puchar Volpiego dla najlepszego aktora, a McDonagh nagrodę Złota Osella za najlepszy scenariusz[5]. Premierę kinową w Irlandii, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych miał 21 października 2022. Film spotkał się z szerokim uznaniem krytyków, którzy chwalili reżyserię i scenariusz McDonagha, muzykę Cartera Burwella oraz występy głównej obsady[6][7].
Nagrody
Film otrzymał dziewięć nominacji do Oscara, w tym dla najlepszego filmu, najlepszego reżysera (pierwsza nominacja McDonagha w tej kategorii), najlepszego aktora (dla Farrella), najlepszego aktora drugoplanowego (dla Gleesona i Keoghana), najlepszej aktorki drugoplanowej (dla Condon) i za najlepszy scenariusz oryginalny[8]. Prowadził również z ośmioma nominacjami do Złotego Globu, najwięcej ze wszystkich filmów od czasu obrazu Wzgórze nadziei w 2004 roku, zdobywając trzy: najlepszy film komediowy lub musical, najlepszy aktor w filmie komediowym lub musicalu (dla Farrella) i najlepszy scenariusz[9][10]. Film otrzymał dodatkowo odpowiednio dziewięć nominacji do Critics 'Choice Awards[11], nie zdobywając żadnej[12] i dziesięć nominacji do nagród BAFTA[13], oraz pięć nominacji do nagród Gildii Aktorów Ekranowych, ustanawiając razem z Wszystko wszędzie naraz, rekord największej liczby nominacji[14]. Został również uznany za jeden z dziesięciu najlepszych filmów 2022 roku przez National Board of Review[15].
Podczas 76. ceremonii wręczenia BAFTA film otrzymał nagrody w kategoriach: Najlepszy film brytyjski, Najlepszy scenariusz oryginalny (Martin McDonagh), Najlepsza aktorka drugoplanowa (Kerry Condon), Najlepszy aktor drugoplanowy (Barry Keoghan)[16].
Obsada
- Colin Farrell jako Pádraic Súilleabháin
- Brendan Gleeson jako Colm Doherty
- Kerry Condon jako Siobhán Súilleabháin
- Barry Keoghan jako Dominic Kearney
- Gary Lydon jako policjant Peadar Kearney
- Pat Shortt jako Jonjo Devine
- Sheila Flitton jako pani McCormick
- Brid Ní Neachtain jako pani O’Riordana
- Jon Kenny jako Gerry
- Aaron Monaghan jako Declan
- David Pearse jako ksiądz
- Lasairfhíona Ní Chonaola jako piosenkarka
Produkcja
W lutym 2020 roku Martin McDonagh rozpoczął pracę nad filmem w wytwórni Searchlight Pictures, razem z Brendanem Gleesonem i Colinem Farrellem, z którymi już wcześniej zrobił film Najpierw strzelaj, potem zwiedzaj[3][4]. W sierpniu 2021 roku do obsady dołączyli Kerry Condon i Barry Keoghan[17][18].
Główne zdjęcia rozpoczęły się w sierpniu 2021 roku w Inishmore, po czym, pod koniec tego miesiąca, przeniosły się na wyspę Achill[19][20][21]. Lokacje, w których kręcono film na wyspie to Cloughmore (pub JJ Devine'a), Purteen Harbor (sklep O’Riordana), Keem Bay (dom Colma Doherty’ego), Corrymore Lake (Mrs. Chata McCormicka) i kościół św. Tomasza w Dugort. Zdjęcia zakończono 23 października 2021.
Muzyka
Oryginalną ścieżkę dźwiękową skomponował Carter Burwell, częsty współpracownik McDonagha, wcześniej nominowany do Oscara i Złotego Globu za muzykę do ich wspólnego Trzy billboardy za Ebbing, Missouri. Reżyser nie chciał, aby muzyka do filmu miała zbyt irlandzki charakter, pomimo scenerii filmu[22][23][24]. W przypadku postaci Pádraica Burwell skomponował ścieżkę dźwiękową opartej na „muzyce dziecięcej” i „postaciach Disneya”, a także wykorzystał kompozycje o tematyce skrzypcowej dla postaci Colma[25]. Ścieżka dźwiękowa filmu została wydana cyfrowo przez Hollywood Records 21 października 2022 wraz z filmem[26].
Dystrybucja
Duchy Inisherin miał swoją światową premierę na 79. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji 5 września 2022, gdzie dostał od publiczności 15-minutową owację na stojąco, najdłuższą na tegorocznym festiwalu[27][28]. Był również wyświetlany na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto w tym samym miesiącu i był pokazywany jako film otwierający 31. Festiwal Filmowy w Filadelfii 19 października 2022[29]. W Irlandii, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych premierę kinową miał 21 października 2022[30], w Polsce 20 stycznia 2023[31].
Film został wydany na VOD i udostępniony do transmisji strumieniowej w HBO Max 13 grudnia 2022, a na Blu-ray i DVD 20 grudnia 2022 przez 20th Century Studios Home Entertainment i Disney / Buena Vista[32][33][34].
Został wydany również na Disney+ w ramach grupy Star w wybranych regionach 14 grudnia 2022 oraz 21 grudnia 2022 w Wielkiej Brytanii i Irlandii[35], oraz na Disney+ Hotstar w Indiach 14 grudnia 2022 r.[36]
Odbiór
Box office
W weekend otwarcia film w Stanach Zjednoczonych zarobił 184 454 USD w czterech kinach, co przy średniej na jedno 46 113 USD, czyni go drugim najbardziej dochodowym otwarciem jesieni 2022 r., po filmie Till[37]. W następny weekend film wyświetlano w 58 kinach, zarabiając 535 170 USD[38], a w kolejny wyświetlany był w 895 kinach, zarabiając 2,1 miliona dolarów i zajmując siódme miejsce w box office[39]. Te nie najlepsze wyniki przypisywano zmianie zachowań widzów wobec prestiżowych filmów w środowisku kinowym zmienionym przez pandemię COVID-19, kiedy widzowie odmawiali oglądania i wspierania kinowych tytułów na rzecz franczyzy i prostych horrorów[40][41].
Do 24 stycznia 2023 film Duchy Inisherin zarobił brutto 9,4 miliona USD w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oraz 19,7 miliona USD w pozostałych krajach, łącznie na świecie 29,1 miliona USD[42][43].
Recenzje
Na stronie agregatora recenzji Rotten Tomatoes 97% z 313 recenzji krytyków jest pozytywnych, ze średnią oceną 8,7/10[6]. Metacritic, który używa średniej ważonej, przyznał filmowi ocenę 87 na 100, na podstawie recenzji 62 krytyków, co wskazuje na „powszechne uznanie”[7].
Peter Bradshaw z The Guardian przyznał filmowi cztery z pięciu gwiazdek, pisząc, że „jako studium męskiej samotności i przełkniętego gniewu jest dziwnie fascynujący i często bardzo zabawny”[44]. Todd McCarthy z Deadline Hollywood napisał, że film jest „prostą i diaboliczną opowieścią o końcu przyjaźni, najeżonym humorem i nagłymi momentami zaskakującej przemocy”, pochwalił także zdjęcia Bena Davisa i muzykę Cartera Burwella[45]. David Ehrlich z IndieWire ocenił go na B +, pisząc, że „jego ciągły nurt humoru nadaje najbardziej palącym pytaniom opowieści odpowiednio absurdalny kontekst, który przemawia do absurdów wszelkiego istnienia”. Nazwał to także najlepszym filmem McDonagha od czasów Najpierw strzelaj, potem zwiedzaj[46].
Matthew Creith z Screen Rant zauważył, że „demonstracja metaforycznych aspektów obywatelskiego nieposłuszeństwa i wewnętrznego protestu między grupą jednostek jest niezwykle przezabawna”[47]. Kyle Buchanan z The New York Times napisał: „Film został entuzjastycznie przyjęty w Wenecji, zdobywając długie owacje na stojąco i entuzjastyczne recenzje”[48]. W recenzji dla Variety Guy Lodge napisał: „To, co zaczyna się jako żałosna, anegdotyczna narracja, staje się czymś bliższym mitu w swojej wściekłości i rezonansie: McDonagh od dawna skupiał się na najbardziej instynktownych, mściwych skrajnościach ludzkich zachowań, ale nigdy nie ukształtował czegoś tak boleśnie załamanego z powodu tej fascynacji”[49].
David Rooney z The Hollywood Reporter nazwał ten film „przemyślanym utworem zespołowym, który umiejętnie równoważy tragikomizm z makabrą, zamieszkując terytorium sąsiadujące z twórczością sceniczną McDonagha, a jednocześnie niezwykle kinowy”[50]. Robbie Collin z The Telegraph przyznał mu 5/5 gwiazdek i opisał go jako „często przerażająco zabawny film, którego komiksowy dialog jest olśniewająco zaprojektowany i wykonany”[51].
Barbara Hollender w Rzeczpospolitej chwali film i reżysera, pisząc: „To niebywałe, jak McDonagh – bez wartkiej akcji – potrafi utrzymać napięcie. Jak precyzyjnie buduje atmosferę, wsłuchuje się w ciszę, konstruuje znakomite, często pełne ironii dialogi, opowiada o tym, co w człowieku tkwi najgłębiej”[52], a Bartosz Czartoryski w recenzji na Onet film przewiduje, że „brak kolejnego Oscara na koncie Martina McDonagha będzie i zaskoczeniem, i rozczarowaniem. Bo choć mamy dopiero styczeń, to "Duchy z Inisherin" już teraz są poważnym kandydatem do filmu roku”[53].
A z drugiej strony Mark Feeney, piszący dla The Boston Globe, wydał niezbyt entuzjastyczną opinię, opisując film jako „opowiadanie próbujące być powieścią” i nazywając metaforę irlandzkiej wojny domowej „okropnie niezdarną”[54].
Przypisy
- ↑ Mark Kermode: The Banshees of Inisherin review – flawless tragicomedy of male friendship gone sour. The Guardian, 2022-10-23. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Sam Lillianthal: "Banshees of Inisherin" is a masterful tragicomedy. Pipe Dream, 2022-11-07. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ a b Mike Jr. Fleming: Martin McDonagh's New Film with Colin Farrell, Brendan Gleeson is Titled 'The Banshees of Inisheer'. Deadline Hollywood, 18 February 2020. [dostęp 2023-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (19 February 2020)].
- ↑ a b Jack King: It's an In Bruges reunion for Colin Farrell and Brendan Gleeson in The Banshees of Inisherin. GQ UK, 2022-08-30. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Nancy Tartaglione: Venice Film Festival Winners: Golden Lion Goes to 'All the Beauty and the Bloodshed'; Luca Guadagnino Best Director, Martin McDonagh Best Screenplay; Cate Blanchett, Colin Farrell Take Acting Prizes. Deadline Hollywood, 10 September 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ a b The Banshees of Inisherin – Rotten Tomatoes. Rotten Tomatoes. [dostęp 2023-01-26]. (ang.).
- ↑ a b The Banshees of Inisherin – Metacritic. metacritic. [dostęp 2023-01-26]. (ang.).
- ↑ Maeve Lee: Oscars 2023: Record haul for Irish at 95th Academy Awards. Irish Examiner, 24 January 2023. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Andrew Marszal: 'Banshees of Inisherin' tops nominations as Golden Globes attempt comeback. 11 December 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Ryan Gajewski: Golden Globes: 'Banshees of Inisherin' Caps Big Night With Best Picture Win After Leading in Nominations. The Hollywood Reporter, 10 January 2023. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Connell McHugh: 'The Banshees of Inisherin' receives nine nominations Oscar-predicting Critics Choice Awards. The Irish Post, 14 December 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Erik Pedersen: ‘Everything Everywhere All At Once’ Takes Best Picture At Critics Choice Awards – Complete Winners List. Deadline Hollywood, 2023-01-15. [dostęp 2023-01-26]. (ang.).
- ↑ Baftas 2023: The Banshees of Inisherin vies for 10 awards as Paul Mescal, Daryl McCormack and An Cailín Ciúin also nominated. The Irish Times, 19 January 2023. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Clayton Davis: SAG Awards 2023 Nominations: 'Banshees' and 'Everything Everywhere' Tie for Most Nods in History. Variety, 11 January 2023. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ National Board of Review Announces 2022 Award Winners. 8 December 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Nagrody BAFTA 2023 przyznane
- ↑ Andreas Wiseman: 'Three Billboards' & 'Better Call Saul' Actress Kerry Condon Joins Martin McDonagh's 'The Banshees of Inisherin'. Deadline Hollywood, 10 August 2021. [dostęp 2023-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (17 August 2021)].
- ↑ Clara Kelly: Barry Keoghan to star in new Brendan Gleeson and Colin Farrell movie, The Banshees of Inisherin. JOE.ie, 22 August 2021. [dostęp 2023-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (25 August 2021)].
- ↑ Michelle Cullen: Extras wanted for Brendan Gleeson and Colin Farrell's new film The Banshees of Inisheer. Irish Mirror, 16 July 2021. [dostęp 2023-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (3 August 2021)].
- ↑ Lucy Thackray: Where was 'The Banshees of Inisherin' filmed in Ireland?. The Independent, 26 October 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Raven Brunner: Where Was 'The Banshees of Inisherin' Filmed? Top Filming Locations. Decider, 22 December 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Jazz Tangcay: Why 'The Banshees of Inisherin' Director Wanted Anything But a Traditional Irish Music Soundtrack. Variety, 1 November 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Steve Pond: Composer Carter Burwell Explains Why He Toned Down the 'Irishness' for His 'Banshees of Inisherin' Score. TheWrap, 12 December 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Niamh Horan: "No traditional Irish music"– American Film Composer Carter Burwell on working with Martin McDonagh on The Banshees of Inisherin. The Independent, 18 December 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Erick Massoto: 'The Banshees of Inisherin's Composer on the Making of the Soundtrack [Exclusive]. Collider, 24 October 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ 'The Banshees of Inisherin' Soundtrack Album Details. Film Music Reporter, 20 October 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Nancy Tartaglione: 'The Banshees of Inisherin' Gets Rousing 15-Minute Ovation at Venice Film Festival Premiere. Deadline Hollywood, 5 September 2022. [dostęp 2023-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 September 2022)].
- ↑ Biennale Cinema 2022 | The Banshees of Inisherin. 14 July 2022. [dostęp 2023-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (7 September 2022)].
- ↑ Vary, Adam B, Tangcay, Jazz: Philadelphia Film Festival to Open with 'The Banshees of Inisherin,' Close with 'All the Beauty and the Bloodshed' – Film News in Brief. Variety, 7 October 2022.
- ↑ Anthony D'Alessandro: Disney Sets 2023 Release for 'Haunted Mansion'. Deadline Hollywood, 25 February 2022. [dostęp 2023-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (25 February 2022)].
- ↑ Tomasz-Marcin Wrona: Premiery kinowe – styczeń 2023. Najciekawsze nowości, filmy które warto zobaczyć. TVN24.pl, 2023-01-08. [dostęp 2023-01-25]. (pol.).
- ↑ The Banshees of Inisherin Blu-ray (Blu-ray + Digital HD). [dostęp 2023-01-25].
- ↑ The Banshees of Inisherin DVD Release Date. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Tom Brueggmann: 'Fabelmans,' 'Banshees,' 'Bones and All' Pull the Ripcord and Hit PVOD December 13. 30 November 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Jordan Williams: 'The Banshees of Inisherin' is nominated for 8 Golden Globes – here's how to watch the new black comedy starring Colin Farrell. Business Insider, 13 December 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ New on Disney+ Hotstar in December: 'Freddy', 'Govinda Naam Mera', 'Moving in with Malaika', and more. The Hindu, 2 December 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Jill Goldsmith: 'The Banshees of Inisherin' Crowns October Indie Revival – Specialty Box Office. Deadline Hollywood, 23 October 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Domestic 2022 Weekend 42. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Anthony D'Alessandro: 'Black Adam' Gobbles Up Crunchyroll's 'One Piece Film Red' at Box Office with Beefy $18M+ Third Weekend – Sunday AM Update. Deadline Hollywood, 6 November 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Brent Lang: 'She Said' Bombs: Why Aren't Awards Season Movies Resonating With Audiences?. Variety, 20 November 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Brooks Barnes: Highbrow Films Aimed at Winning Oscars Are Losing Audiences. The New York Times, 9 December 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ The Banshees of Inisherin – Box Office Mojo. [dostęp 2023-01-26].
- ↑ The Banshees of Inisherin (2022) -Financial Information. [dostęp 2023-01-26]. (ang.).
- ↑ Peter Bradshaw: The Banshees of Inisherin review – a Guinness-black comedy of male pain. The Guardian, 5 September 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Todd McCarthy: Venice Review: Colin Farrell & Brendan Gleeson in Martin McDonagh's 'The Banshees of Inisherin'. Deadline Hollywood, 5 September 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ David Ehrlich: 'The Banshees of Inisherin' Review: Martin McDonagh's Wry Tragicomedy is His Best Film Since 'In Bruges'. 5 September 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Matthew Creith: The Banshees of Inisherin Review: Farrell & Gleeson Execute Comedic Irish Goodbye [TIFF]. Screen Rant, 18 September 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Kyle Buchanan: Venice: Could 'Banshees' Be Colin Farrell's Oscar Breakthrough?. The New York Times, 7 September 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Guy Lodge: 'The Banshees of Inisherin' Review. Variety, 5 September 2023. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ David Rooney: 'The Banshees of Inisherin' Review: Colin Farrell and Brendan Gleeson Reunite with Martin McDonagh in Vintage Form. The Hollywood Reporter, 5 September 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Robbie Collin: The Banshees of Inisherin: Colin Farrell and Brendan Gleeson use comedy like a claw hammer. The Telegraph, 22 December 2022. [dostęp 2023-01-25].
- ↑ Barbara Hollender: „Duchy Inisherin”. Nagły atak nienawiści. rp.pl, 2023-01-20. [dostęp 2023-01-26]. (pol.).
- ↑ Bartosz Czartoryski: "Duchy z Inisherin": mamy styczeń, a to poważny kandydat do filmu roku [RECENZJA]. Onet.pl, 2023-01-20. [dostęp 2023-01-26]. (pol.).
- ↑ Mark Feeney: 'The Banshees of Inisherin': When Colm stopped meeting Pádraic. The Boston Globe, 26 October 2022. [dostęp 2023-01-26].
Linki zewnętrzne
- p
- d
- e
2000-09 |
|
---|---|
2010-19 |
|
2020-29 |
|
- p
- d
- e
1950–1969 |
|
---|---|
1970–1989 |
|
1990–2009 |
|
2010–2029 |
|
- p
- d
- e
Najlepszy film brytyjski 1947-1967 |
|
---|---|
Wybitny film brytyjski Nagroda im. Aleksandra Kordy od 1992 |
|
- VIAF: 7414166600456418000007