Dworzec autobusowy w Tomaszowie Mazowieckim
![]() Widok na dworzec od zachodu (2017) | |
Państwo |
|
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Adres | ul. Dworcowa 6, 97-200 Tomaszów Mazowiecki |
Inwestor | |
Kondygnacje | 2 |
Rozpoczęcie budowy | 1966[1] |
Ukończenie budowy | 1976[1] |
Ważniejsze przebudowy | 2006[1] |
Pierwszy właściciel | Państwowa Komunikacja Samochodowa |
Obecny właściciel | Autobuses Jiménez (Hiszpania) |
Położenie na mapie Tomaszowa Mazowieckiego ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu tomaszowskiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Dworzec autobusowy w Tomaszowie Mazowieckim – dworzec dalekobieżnej komunikacji samochodowej w Tomaszowie Mazowieckim, w województwie łódzkim. Z położonym naprzeciwko po drugiej stronie ulicy dworcem kolejowym i pobliską pętlą komunikacji miejskiej tworzy lokalny kompleks transportu zbiorowego.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Tomasz%C3%B3w_Mazowiecki_in_the_%C5%81%C3%B3d%C5%BA_Voivodeship%2C_Poland%2C_EU._Complex_of_railway_and_coach_stations._View_from_Chopina_Street.jpg/300px-Tomasz%C3%B3w_Mazowiecki_in_the_%C5%81%C3%B3d%C5%BA_Voivodeship%2C_Poland%2C_EU._Complex_of_railway_and_coach_stations._View_from_Chopina_Street.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Coaches_of_PKS_Tomasz%C3%B3w_Mazowiecki_%28Autobuses_Jim%C3%A9nez%29.jpg/300px-Coaches_of_PKS_Tomasz%C3%B3w_Mazowiecki_%28Autobuses_Jim%C3%A9nez%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/The_reversing_loop_of_free_town_buses_at_the_railway_station_and_the_coach_station_in_Tomasz%C3%B3w_Mazowiecki%2C_Poland%2C_EU.jpg/300px-The_reversing_loop_of_free_town_buses_at_the_railway_station_and_the_coach_station_in_Tomasz%C3%B3w_Mazowiecki%2C_Poland%2C_EU.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Playground_at_the_train_station_and_bus_station_in_Tomasz%C3%B3w_Mazowiecki%2C_Poland._The_corner_of_Garbarska_and_Dworcowa_Streets.jpg/300px-Playground_at_the_train_station_and_bus_station_in_Tomasz%C3%B3w_Mazowiecki%2C_Poland._The_corner_of_Garbarska_and_Dworcowa_Streets.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/German_discount_store_Lidl_at_the_former_long-distance_transport_depot_%28PKS_Tomasz%C3%B3w%29_in_Tomasz%C3%B3w_Mazowiecki._The_corner_of_Mo%C5%9Bcickiego_and_Nowowiejska_streets.jpg/300px-thumbnail.jpg)
Historia
Już w styczniu 1945 roku, kilka dni po wkroczeniu do miasta Armii Czerwonej (18 stycznia), kierowcy z Tomaszowa zaczęli samodzielnie organizować transport samochodowy, pozyskując pojazdy porzucone przez Niemców. Transport dalekobieżny w mieście zinstytucjonalizowano 23 marca 1945 roku gdy powstało Państwowe Przedsiębiorstwo Transportowe, które przejęło obiekt po Niemcu – Denkhausie przy obecnej ulicy Mościckiego. Pierwszym dyrektorem PPT był Jan Bartolewski. Głównym zadaniem wykonanym wówczas przez pracowników firmy było dowożenie zboża z magazynów powiatu rawskiego i brzezińskiego do Tomaszowa i Łodzi oraz transport surowców dla miejscowego przemysłu. Pół roku później firma zmieniła nazwę na Państwowe Przedsiębiorstwo Transportowo-Ekspedycyjne Przemysłu i w tej formule funkcjonowała do końca 1947 roku. W tym czasie przedsiębiorstwo działało bez zaplecza technicznego, części zamienne doraźnie pozyskując z terenu i na taborze poniemieckim. W 1948 roku połączono PPTEP ze znacjonalizowaną firmą G. Hartwig Spółka Akcyjna. Od lipca 1948 roku zaczęto pozyskiwać nowe pojazdy, m.in. cztero- i siedmiotonowe fiaty z przyczepami. Również w tym okresie tworzył się zaczątek stacji obsługi pojazdów jako własnego zaplecza technicznego. Od stycznia 1950 roku, na mocy uchwały rządu o połączeniu przedsiębiorstw, powstała Państwowa Komunikacja Samochodowa w Tomaszowie Mazowieckim. W 1952 roku przeprowadzony został kapitalny remont w czterech pomieszczeniach biurowych, wybudowano myjnię, pogłębiono studnię, a także zainstalowano oświetlenie placu. Budowę dworca w obecnym miejscu ukończono 15 grudnia 1976 roku. Powstały m.in.: poczekalnia dla kierowców, pomieszczenie dla dyspozytorów, a w 1978 roku stołówka z bufetem[2][1]. Do czasu prywatyzacji firma działała w dwóch lokalizacjach: przy ulicy Dworcowej vis-à-vis dworca kolejowego znajdował się dworzec ze stanowiskami autobusowymi, z kioskiem RUCH i kawiarnią wewnątrz budynku, natomiast zajezdnia i warsztaty zakładowe znajdowały się u zbiegu ulic Mościckiego i Nowowiejskiej.
Stan obecny
W 2004 roku przewoźnika „Państwowej Komunikacji Samochodowej w Tomaszowie Mazowieckim”, sprywatyzowano tworząc „Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Tomaszowie Mazowieckim. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością”. Pod koniec 2006 roku całą firmę przeniesiono do obecnej lokalizacji między innymi kosztem kawiarni dworcowej na pierwszym piętrze. Przestronną przeszkloną poczekalnie dla pasażerów z kasami biletowymi przekształcono na warsztat obsługi pojazdów. Tereny po dawnej zajezdni na rogu ulicy Mościckiego i Nowowiejskiej odsprzedano pod budowę dyskontu Lidl. Pod koniec 2008 roku PKS Tomaszów Mazowiecki kupiło przedsiębiorstwo transportowe Autobuses Jiménez z Hiszpanii. W 2010 roku pracę w tomaszowskim PKSie rozpoczęła pierwsza kobieta-kierowca. W 2012 roku przewoźnik obsługiwał Mistrzostwa Europy w piłce nożnej, rozgrywane w Polsce i w Ukrainie. W 2016 roku, w związku z budową nowej drogi (ul. Chopina), zmniejszono teren firmy niemal o połowę, redukując funkcjonalność dworca z kilkunastu do kilku stanowisk autobusowych. Zlikwidowano również ich zadaszenie i nagłośnienie. W tym czasie pomiędzy dworcami powstało rondo im. Stanisława Hojnowskiego[3][4] i stacja paliw Avia ze sklepem Carrefour Express. Kilka lat później w pobliżu dworca powstał dyskont Dino. Na odsprzedanej części działki działa parking dla ciężarówek. W budynku dworca obecnie znajduje się mała poczekalnia dla pasażerów, ogólnodostępna toaleta, stanowisko dyspozytora ruchu, biuro administracji, a największą jego część stanowi warsztat obsługi autobusów[2]. W wyniku zwiększenia połączeń Polonusa i powstaniem kilku dodatkowych przystanków warszawskiego przewoźnika w Tomaszowie, od sierpnia 2019 roku autobusy tomaszowskiego PKSu przestały kursować do Warszawy[5]. Oprócz bezpłatnej komunikacji miejskiej, która ma dużą pętle w pobliżu, dworzec z największą tomaszowską ulicą – Warszawwską i największym osiedlem mieszkaniowym w mieście – Niebrowem, łączą ścieżki rowerowe po obu stronach ulicy Fryderyka Chopina. Oddano je do użytku pod koniec 2015 roku zachęcając do mikromobilności wśród osób dojeżdżających do pracy poza Tomaszów[6].
Działalność społeczna
W 1953 roku załoga przedsiębiorstwa zapoczątkowała w czynie społecznym budowę parku nad rzeką Wolbórką w Tomaszowie Mazowieckim (obecnie Park Miejski im. Solidarności – największy park w mieście). W tym samym roku pracownicy PKS-u utworzyli dla ofiar wypadków drogowych Bank Krwi. Przez wiele lat PKS Tomaszów Mazowiecki był jednym ze organizatorów miejskiego Dnia Dziecka[2].
Wyróżnienia
W latach 80. XX wieku kierowcy tomaszowskiego przewoźnika byli wielokrotnie nagradzani za kulturę jazdy i punktualność, w tym Złotymi Medalami Wzorowego Kierowcy[1].
Przypisy
- ↑ a b c d e BeataB. Dobrzyńska BeataB., Takimi autobusami jeździli przez lata tomaszowianie. Galeria zdjęć autobusów PKS w Tomaszowie [ZDJĘCIA] [online], Tomaszów Mazowiecki Nasze Miasto, 14 kwietnia 2021 [dostęp 2021-08-17] (pol.).
- ↑ a b c PKS Tomaszów Mazowiecki [online], www.pkstomaszowmaz.pl [dostęp 2021-08-17] .
- ↑ Rondo na ul. Chopina i Warszawskiej otwarte [online], www.tomaszow-maz.pl [dostęp 2021-08-17] (pol.).
- ↑ Nowe ronda z nazwami [online], www.tomaszow-maz.pl [dostęp 2021-08-17] (pol.).
- ↑ Redakcja, PKS Tomaszów Maz. likwiduje kursy do Warszawy od 1 sierpnia (FOTO) [online], Tomaszów Mazowiecki Nasze Miasto, 31 lipca 2019 [dostęp 2021-08-17] (pol.).
- ↑ Ulica Chopina gotowa! Czekamy na ostatnie pozwolenia [online], www.tomaszow-maz.pl [dostęp 2021-08-25] (pol.).