Echinotriton andersoni
Echinotriton andersoni[1] | |||
(Boulenger, 1892) | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | płazy | ||
Rząd | |||
Rodzina | salamandrowate | ||
Podrodzina | Pleurodelinae | ||
Rodzaj | Echinotriton | ||
Gatunek | Echinotriton andersoni | ||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
![]() | |||
| |||
|
Echinotriton andersoni – gatunek płaza ogoniastego z rodziny salamandrowatych (Salamandridae). Występuje na 6 wyspach japońskiego archipelagu Riukiu. Osiąga długość 13–16 cm i zasiedla lasy, stepy oraz bagna. Rozmnaża się od lutego do czerwca. Jest gatunkiem narażonym na wyginięcie w związku z małym obszarem występowania, niszczeniem i degradacją siedlisk oraz nielegalnym handlem.
Wygląd
Ciało płaskie, szerokie i krępe[3]. Osiąga długość 13–16 cm (z ogonem)[3]. Głowa jest szeroka i trójkątna[3]. Ciało ma kolor brązowy lub czarny na grzbiecie i na brzuchu[3]. Spodnia część ogona, kloaka i podeszwy stóp są żółtopomarańczowe[3]. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego[3]. E. andersoni jest blisko spokrewniony z chińskim gatunkiem E. chinhaiensis, od którego różni się obecnością rzędu brodawek biegnących po obu stronach grzebienia grzbietowego[3].
Zasięg występowania i habitat
Gatunek ten występuje na sześciu wyspach japońskiego archipelagu Riukiu m.in. na Amami Ōshima i Okinawie[2]. Sądzono, że występował też na Tajwanie, o czym miały świadczyć trzy okazy muzealne, jednak prawdopodobnie tak nie było, a okazy albo pochodzą z wysp Riukiu i błędnie przypisano je do Tajwanu, albo błędnie je zidentyfikowano, bo ich zły stan nie pozwala na precyzyjne ustalenie przynależności gatunkowej (są to częściowo połamane szkielety z niemal całkowicie wyschniętą skórą i mięśniami)[2].
E. andersoni prowadzi głównie naziemny i skryty tryb życia i zasiedla lasy wtórne, wiecznie zielone lasy, stepy oraz bagna[3]. Na wyspie Tokunoshima występuje w pobliżu pól trzciny cukrowej na wysokości 100–200 m n.p.m.[3][2] Gatunek ten żywi się równonogami, chrząszczami, dżdżownicami oraz pająkami[3].
Rozmnażanie i rozwój
Okres godowy trwa od lutego do późnego czerwca, z największą aktywnością od połowy marca do początku kwietnia[3]. Kopulacja ma miejsce na lądzie – samiec zbliża się do samicy i umieszcza spermatofor na ziemi, do którego następnie prowadzi samicę[3]. Sperma samca może być przetrzymywana w kloace samicy do 4 miesięcy[3]. Samica składa duże (średnica 3–3,2 mm), białe, pojedyncze jaja w próchnicy albo pod warstwą gnijących liści w pobliżu stawów, kałuż i potoków[3]. Następnie opady deszczu zmywają świeżo wyklute kijanki do zbiorników wodnych[3]. Kijanki są również w stanie samemu dostać się do takiego zbiornika poprzez czołganie się przez błoto oraz wykonywanie długich skoków[3].
Status zagrożenia i ochrona
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) Echinotriton andersoni od 2021 roku klasyfikowany jest jako gatunek narażony (VU, ang. Vulnerable); wcześniej, od 2004 roku uznawano go za gatunek zagrożony (EN, Endangered). Ma on niewielki i poszatkowany zasięg występowania. Zagraża mu niszczenie i degradacja siedlisk, w tym wycinka drzew i wylesianie, śmierć na drogach, a także handel, jako że jest nielegalnie sprzedawany jako zwierzę domowe[2]. W związku ze skrytym trybem życia monitorowanie jego populacji jest utrudnione[3]. Prefektury Okinawa oraz Kagoshima ustanowiły ten gatunek pomnikiem przyrody[2].
Przypisy
- ↑ Echinotriton andersoni, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c d e f IUCN SSC Amphibian Specialist Group, Echinotriton andersoni, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021 [dostęp 2023-11-30] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q AmphibiaWeb - Echinotriton andersoni [online], amphibiaweb.org [dostęp 2020-07-28] .