Elżbieta (królowa Rumunii)
![]() | |||
![]() | |||
Królowa Rumunii | |||
Okres | od 1881 | ||
---|---|---|---|
Jako żona | Karola I | ||
Następczyni | Maria Koburg | ||
Dane biograficzne | |||
Data i miejsce urodzenia | 29 grudnia 1843 | ||
Data i miejsce śmierci | 2 marca 1916 | ||
Miejsce spoczynku | Mănăstirea Curtea de Argeș | ||
Ojciec | Hermann zu Wied | ||
Matka | Maria Nassau-Weilburg | ||
Mąż | Karol I | ||
Dzieci | Maria Rumuńska | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() | |||
| |||
| |||
|
Elżbieta zu Wied (ur. 29 grudnia 1843 w Neuwied, zm. 2 marca 1916 w Bukareszcie) – królowa Rumunii. Była jedyną córką księcia Wilhelma Karla Hermanna zu Wied-Neuwied. Wychowywała się w Prusach.
Życiorys
Przyszła królowa Rumunii uczona była przez surowe guwernantki języków obcych i przedmiotów ścisłych, Elżbieta jednak była zainteresowana poezją. Jej artystycznym uniesieniom pomagała piękna natura, w której otoczeniu się wychowywała.
Swojego przyszłego męża, Karola Hohenzollerna-Sigmaringena, poznała w październiku 1869. Trzy tygodnie po tym spotkaniu odbyła się ceremonia ślubna Karola i Elżbiety w Neuwied. Elżbieta bardzo szybko zakochała się w swej nowej ojczyźnie. Rumuni również obdarzyli ją wielką sympatią. W 1874 para królewska utraciła jedyną córkę, czteroletnią Marię. Elżbieta, chcąc pokonać cierpienie, zajęła się pracą na rzecz kraju – tworzyła sierocińce i ośrodki pomocy dla najbiedniejszych oraz odwiedzała chorych. Za jej oddanie nadano jej przydomek: „Mamma Regina”.
W czasie wojny rosyjsko-tureckiej w latach 1877-1878 opiekowała się rannymi i ufundowała Order Elżbiety, aby nagradzać wybitne zasługi w takich dziedzinach. Propagowała posiadanie wyższego wykształcenia przez rumuńskie kobiety, a także zakładała różne społeczne obiekty.
Gdy w 1881 Karol przekształcił Rumunię w królestwo, Elżbieta została koronowana na pierwszą królową tego kraju.
Mająca artystyczną duszę królowa Elżbieta spędzała wiele godzin w swych apartamentach, pisząc wiersze lub powieści albo też grając na fortepianie. Wykazywała także zdolności malarskie. Tworzyła pod pseudonimem „Carmen Sylva”. To przede wszystkim pisarstwo pozwalało zapomnieć Elżbiecie o przerwanym macierzyństwie, trudnym pożyciu małżeńskim i tęsknocie za ojczystym krajem. I choć próbowała swych sił w różnych dziedzinach sztuki, a zwłaszcza w malarstwie i muzyce, także w wielu gatunkach literackich, była niezrównana przede wszystkim w poezji. Pisała także ballady i dzieła związane z folklorem. Oprócz wielu oryginalnych dzieł, spisywała także wiele legend obecnych wśród rumuńskiego chłopstwa.
W 1888 Myśli królowej napisane przez Elżbietę otrzymały nagrodę Akademii Francuskiej. Powodowana miłością do sztuki i literatury królowa-poetka sprawiła, że Rumunia życzliwie przyjmowała pisarzy i artystów, takich jak Pierre Loti, Frédéric Mistral czy Sarah Bernhardt. Elżbieta zapraszała ich do swojego zamku Peleș w Sinaia.
Gdy następca tronu Ferdynand zakochał się w damie dworu Elżbiety, z którą królowa była bardzo blisko związana, Elżbieta wspierała ich związek, który jednak nie mógł doprowadzić do małżeństwa. Zaangażowanie królowej w tę sprawę wzmocniło jej wizerunek jako romantycznej i ekscentrycznej.
Elżbieta uważała, że republika jest znacznie lepszym ustrojem niż monarchia, opinię tę zapisała w swoim pamiętniku, jednak nigdy publicznie jej nie wyraziła. Królowa pisała, że jedyną racjonalną formą rządów jest republika, sądziła, że jest też sprawiedliwa, ponieważ „wszyscy są równi”. Pisała: „Nie mogę zrozumieć głupoty ludzi, którzy nas (monarchów, arystokratów) tolerują”. Jej bliską przyjaciółką była Elżbieta Bawarska, cesarzowa Austrii, która miała podobne poglądy.
28 września 1896 jako obcokrajowiec została odznaczona austro-węgierską Odznaką Honorową za Dzieła Sztuki i Umiejętności w specjalnym wydaniu z brylantami[1].
Zmarła dwa lata po śmierci męża – jej pogrzeb, w 1916, zgromadził ogromne tłumy.
Przypisy
- ↑ Notatki literacko-artystyczne. „Gazeta Lwowska”. Nr 26, s. 4-5, 1 lutego 1901.
Bibliografia
- Eugen Wolbe, Carmen Sylva, Leipzig, 1933
- Gabriel Badea-Päun, Carmen Sylva – Uimitoarea Regină Elisabeta a României, 1843-1916, Bucharest, Humanitas, 2003, second edition in 2007, third edition in 2008. ISBN 978-973-50-1101-7
- Gabriel Badea-Päun, Jean-Jules-Antoine Lecomte du Nouÿ (1842-1923) à la cour royale de Roumanie, „Bulletin de la Société de l'Historie de l'Art Français”, Année 2005, Paris, 2006, p. 257-281
Linki zewnętrzne
- Publikacje królowej Elżbiety w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000108703235
- VIAF: 12347721
- LCCN: n84181329
- GND: 118638904
- LIBRIS: sq4617gb1r0s34x
- BnF: 12164445w
- SUDOC: 030173906
- NLA: 35918854
- NKC: jn20031121003
- DBNL: silv009, sylv013
- BNE: XX1298013
- NTA: 068860250
- BIBSYS: 12032839
- CiNii: DA07643020
- Open Library: OL4943543A
- PLWABN: 9810534873805606
- NUKAT: n2009077434
- J9U: 987007298165805171
- PTBNP: 883718
- CANTIC: a11910781
- LNB: 000172543
- CONOR: 86497379
- BNC: 000035886
- ΕΒΕ: 125095
- LIH: LNB:agu;=CH
- RISM: people/47394
- NE.se: elisabet-(1843-1916-drottn-av-rumänien)
- Catalana: 0023830
- Hrvatska enciklopedija: 10821