Ferenc Farkas
![]() Ferenc Farkas, 1971 | |||
Data i miejsce urodzenia | 15 grudnia 1905 | ||
---|---|---|---|
Pochodzenie | węgierskie | ||
Data i miejsce śmierci | 10 października 2000 | ||
Gatunki | |||
Zawód | kompozytor | ||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Ferenc Farkas (ur. 15 grudnia 1905 w Nagykanizsa[1][2][3], zm. 10 października 2000 w Budapeszcie[3]) – węgierski kompozytor.
Życiorys
Był synem olimpijczyka Aladára Farkasa[4]. W dzieciństwie uczył się gry na fortepianie[2]. W latach 1922–1927 studiował w Akademii Muzycznej im. Ferenca Liszta w Budapeszcie u Leó Weinera i Alberta Siklósa[1][2]. W 1928 roku został korepetytorem Teatru Miejskiego w Budapeszcie i nawiązał współpracę z baletem Siergieja Diagilewa[1]. W latach 1929–1931 przebywał na stypendium w Rzymie, gdzie uczył się u Ottorino Respighiego w Akademii Muzycznej św. Cecylii[1][2]. Od 1933 do 1935 roku pracował dla wytwórni filmowych w Wiedniu i Kopenhadze[1]. W latach 1935–1941 był wykładowcą wyższej szkoły muzycznej w Budapeszcie[2], zaś między 1941 a 1944 rokiem uczył w konserwatorium w Klużu[2]. Od 1946 do 1948 roku kierował założonym przez siebie konserwatorium w Székesfehérvár[1][2]. W latach 1949–1970 prowadził klasę kompozycji w Akademii Muzycznej im. Ferenca Liszta w Budapeszcie[1].
Otrzymał nagrodę im. Erkela (1960) i nagrodę im. Herdera (1979)[1][2]. W 1965 roku uhonorowany tytułem Zasłużonego Artysty (Érdemes Művésze díj), a w 1970 roku Wybitnego Artysty (Kiváló Művésze-díj)[2]. Odznaczony został krzyżem kawalerskim Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (1985)[2]. Do jego uczniów należeli György Kurtág, György Ligeti, Zsolt Durkó, Sándor Szokolay i Attila Bozay[1].
Twórczość
Był przedstawicielem zachowawczych tendencji w muzyce węgierskiej, w swojej twórczości wykorzystywał elementy zaczerpnięte z folkloru, przetwarzane na sposób tradycyjny[1]. Stosował konwencjonalną, prostą harmonikę tonalną, z klarowną formą, rytmiczną witalnością i plastycznie zarysowaną tematyką[1]. Preferował diatoniczne uformowanie materiału, tworząc muzykę przystępną w odbiorze i unikając skomplikowania formy[1].
Wybrane kompozycje
(na podstawie materiałów źródłowych[1][2])
Utwory orkiestrowe
- Fantazja na fortepian i orkiestrę (1929)
- Divertimento (1930)
- Tańce fińskie na orkiestrę smyczkową (1935)
- Concertino na harfę i orkiestrę (1937, zrewid. 1956)
- Rhapsodia Carpathiana (1940)
- Musica pentatonica na orkiestrę smyczkową (1945)
- Musica dodecatonica (1947)
- Concertino na fortepian i orkiestrę (1947, także wersja na klawesyn i orkiestrę smyczkową 1949)
- Preludium i fuga (1947)
- suita Lavotta (1951)
- Scherzo sinfonico (1952, nowa wersja 1970)
- Symfonia „In memoriam 4 IV 1945” (1952)
- Piccola musica di concerto na orkiestrę smyczkową (1961)
- Trittico concertato na wiolonczelę i orkiestrę smyczkową (1964)
- Concerto all’antica na baryton lub wiolę da gamba i orkiestrę smyczkową (1965)
- Planctus et consolationes (1965)
- Serenata concertante na flet i orkiestrę smyczkową (1967)
- Uwertura uroczysta „Commemoratio agriae” (1969)
- Variazioni classiche (1975–1976)
- Ouverture philharmonique (1977–1978)
- Musica serena na smyczki (1982)
- Musica giocosa (1982)
- Concertino na trąbkę i smyczki (1984)
Utwory kameralne
- Notturno na trio smyczkowe (1929)
- 3 sonatiny na skrzypce i fortepian (1930, 1931, 1959)
- Alla danze ungherese na wiolonczelę lub skrzypce i fortepian (1934)
- Scherzino et intermezzo na flet prosty i fortepian (1940)
- Serenada na flet i 2 skrzypiec (1940, zrewid. 1965)
- Serenada na kwintet dęty (1951)
- Tańce starowęgierskie z XVII w. na kwintet dęty (1953)
- Sonatina na tematy ludowe na kontrabas lub fagot lub wiolonczelę i fortepian (1955)
- Sonata a due na altówkę i wiolonczelę (1962)
- Ballada na wiolonczelę i fortepian (1963)
- Kwartet smyczkowy (1970–1972)
- Citharoedia Strigoniensis na trio gitarowe (1972)
- Trio na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1979)
- 10 studiów na 2 skrzypiec (1982)
- Trigon na flet, fagot i fortepian (1988)
Utwory fortepianowe
- Quaderno Romano (1931)
- 3 burleski (1941)
- 3 fantazje lutniowe V. Bakfarka (1943)
- Toccata (1945)
- Ballada (1955)
- Corespondances (1957)
- 3 monogramy (1962)
Utwory wokalno-instrumentalne
- Pastorali na sopran i orkiestrę kameralną (1931)
- Fagyöngy na mezzosopran i orkiestrę kameralną (1932)
- Cantata lirica na chór i orkiestrę (1945)
- Gyümölcskosár na sopran, klarnet, skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1947)
- Naptár na sopran, tenora i 11 instrumentów (1955)
- A vándor dalai na tenora, flet, altówkę i wiolonczelę (1956)
- kantata Cantus pannonicus na sopran, chór i orkiestrę (1959)
- Forget Me na sopran i orkiestrę (1959)
- Tibicinium na głos i flet (1960)
- oratorium Laudatio Szigethiana na głos solowy, głos recytujący, chór i orkiestrę (1966)
- kantata Tavaszvárás na baryton, chór i orkiestrę (1967)
- Praesepe Keuresheghiense na chór mieszany, organy i zespół kameralny (1970)
- Cinque canzoni dei trovatori na głos i gitarę (1971)
- Kassák-Kantate (1972–1973)
- Aspirationes principis na tenora, baryton i orkiestrę (1974–1975)
- Vita poetae na trio męskie, chór i instrumenty (1976)
- Ad Musicam na chór (1981)
Utwory sceniczne
- opera A bűvös szekrény (1938–1942, wyst. Budapeszt 1942)
- singspiel Csínom Palkó (1950, wyst. Budapeszt 1951; nowa wersja wyst. Szeged 1960)
- opera ludowa Vidróczki (1964, wyst. Szeged 1964)
- komedia muzyczna Piroschka (1964, wyst. Kaiserslautern 1970)
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 3. Część biograficzna efg. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1987, s. 66. ISBN 83-224-0344-5.
- ↑ a b c d e f g h i j k Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 2 Conf–Gysi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1068. ISBN 0-02-865527-3.
- ↑ a b Encyklopedia muzyki. red. Andrzej Chodkowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 250. ISBN 978-83-01-13410-5.
- ↑ Aladár Farkas. Olympedia. [dostęp 2022-01-30]. (ang.).
- ISNI: 0000000118806641
- VIAF: 104152826
- LCCN: n80086158
- GND: 120326426
- LIBRIS: jgvxzx121t0718t
- BnF: 14819836p
- SUDOC: 118053531
- SBN: CFIV041553
- NLA: 36070763
- NKC: jx20090522004
- BNE: XX4869460
- NTA: 086614681
- BIBSYS: 53454
- CiNii: DA10825219
- Open Library: OL1815405A
- PLWABN: 9810647002905606
- NUKAT: n97026127
- J9U: 987007296674205171
- LNB: 000112278
- NSK: 000050832
- CONOR: 48252259
- LIH: LNB:BDjP;=BW
- NSZL: 195659
- PWN: 3899976
- SNL: Ferenc_Farkas
- Catalana: 0026055