Gamma Geminorum
γ Geminorum | |||||||||||||||||||||
![]() Położenie gwiazdy w gwiazdozbiorze Bliźniąt | |||||||||||||||||||||
Dane obserwacyjne (J2000) | |||||||||||||||||||||
Gwiazdozbiór | |||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Rektascensja | 06h 37m 42,711s[1] | ||||||||||||||||||||
Deklinacja | +16° 23′ 57,41″[1] | ||||||||||||||||||||
Paralaksa (π) | |||||||||||||||||||||
Odległość | 108,6 ± 8,2 ly | ||||||||||||||||||||
Wielkość obserwowana | |||||||||||||||||||||
Ruch własny (RA) | |||||||||||||||||||||
Ruch własny (DEC) | −54,96 ± 1,77 mas/rok[1] | ||||||||||||||||||||
Prędkość radialna | −12,63 ± 0,02 km/s[1] | ||||||||||||||||||||
Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||
Rodzaj gwiazdy | spektroskopowo podwójna: Aa: podolbrzym, Ab: karzeł | ||||||||||||||||||||
Typ widmowy | |||||||||||||||||||||
Masa | Aa: 2,8 M☉, | ||||||||||||||||||||
Promień | Aa: 5 R☉ | ||||||||||||||||||||
Metaliczność [Fe/H] | −0,28 ± 0,04[2] | ||||||||||||||||||||
Wielkość absolutna | |||||||||||||||||||||
Jasność | Aa: 160 L☉, | ||||||||||||||||||||
Temperatura | 9200 K[3] | ||||||||||||||||||||
Charakterystyka orbitalna | |||||||||||||||||||||
Krąży wokół | |||||||||||||||||||||
Półoś wielka | 8438[2] pc | ||||||||||||||||||||
Mimośród | 0,1748[2] | ||||||||||||||||||||
Alternatywne oznaczenia | |||||||||||||||||||||
|
Gamma Geminorum (γ Gem; Alhena) – trzecia co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt, odległa od Słońca o około 109 lat świetlnych.
Nazwa
Gwiazda ta ma nazwę własną Alhena, która wywodzi się od arab. الهنعة al Han'āh, „piętno” lub „znamię” (na szyi wielbłąda)[3][4]. Inna nazwa Almeisan („dumnie maszerująca”) również pochodzi z języka arabskiego (المیسان al Maisān)[4]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Alhena dla określenia tej gwiazdy[5].
Charakterystyka obserwacyjna
Gamma Geminorum to gwiazda spektroskopowo podwójna. Jej obserwowana wielkość gwiazdowa to 1,93m, a wielkość absolutna jest równa −0,68m[2].
W historii obserwacji Alhena była najjaśniejszą gwiazdą, przed którą przeszła planetoida – była to (381) Myrrha w 1991 roku[3].
Charakterystyka fizyczna
Główny składnik to biały podolbrzym, należący do typu widmowego A1,5[2]. Jego jasność jest 160 razy większa niż jasność Słońca, a temperatura to ok. 9200 K. Jego masa jest 2,8 raza większa od masy Słońca, a promień jest ok. 5 razy większy niż promień Słońca[3].
Obserwacja tranzytu planetoidy pozwoliła bezpośrednio zaobserwować towarzyszkę Alheny – prawie 200 razy słabszą gwiazdę ciągu głównego. Składnik Gamma Geminorum Ab jest podobną do Słońca gwiazdą typu widmowego G, o masie zbliżonej do masy Słońca. Krąży on po mocno wydłużonej orbicie w średniej odległości 8,5 au od podolbrzyma, a jeden obieg wspólnego środka masy zajmuje gwiazdom 12,6 roku[3].
Alhena ma ponadto dwóch towarzyszy optycznych: składnik B ma wielkość gwiazdową 13m i jest oddalony o 140,5 sekundy kątowej od głównej gwiazdy, a składnik C o wielkości 12,3m jest odległy o 148,1″ (według obserwacji z 2009 roku)[6].
Zobacz też
- lista najjaśniejszych gwiazd w poszczególnych gwiazdozbiorach
- lista gwiazd w gwiazdozbiorze Bliźniąt
- najjaśniejsze gwiazdy
Przypisy
- ↑ a b c d e f Gamma Geminorum w bazie SIMBAD (ang.)
- ↑ a b c d e f g h i Anderson E., Francis C: HIP 31681. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2014-05-13]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g Jim Kaler: ALHENA (Gamma Geminorum). [w:] STARS [on-line]. [dostęp 2018-01-26]. (ang.).
- ↑ a b Gemini, the Twins. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 234. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).
- ↑ Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2018-01-26].
- ↑ Mason et al.: WDS J16487-6902A. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
- PWN: 3867816