Gołębiowe
Columbiformes[1] | |||
Latham, 1790 | |||
![]() Przedstawiciel rzędu – sierpówka (Streptopelia decaocto) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | gołębiowe | ||
Rodziny | |||
| |||
| |||
| |||
|
Gołębiowe[2] (Columbiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki zamieszkujące różnorodne biotopy, występujące na całym świecie poza Arktyką i Antarktyką[3]. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:
- krępe ciało
- dobrzy lotnicy (poza drontami)
- piją zanurzając dziób i zasysając wodę.
- brak gruczołu kuprowego, pielęgnują pióra specjalnym pudrem, wytwarzanym przez pióra pudrowe[4].
Wygląd i głos
Charakterystyczny mały dziób i woskówka. Skrzydła i ogon zaokrąglone. Ich upierzenie jest gęste. Dominuje barwa szara, brązowa, różowa, poza tym u niektórych gatunków występują różne plamy, metaliczne obszary lub obroże na szyi. Młode nie mają tych detali, a do dorosłych upodabniają się w wieku 3-6 mies. Dymorfizm płciowy słabo zaznaczony, bądź znikomy. Obie płcie zbliżone wielkością i upierzeniem, z wyjątkiem nielicznych gatunków. Waga w zakresie od 0,1 kg do 0,6 kg. Samce odzywają się donośnym głosem, zwykle gruchaniem, najczęściej rankiem oraz wieczorem[4].
Biotop i tryb życia
Tereny polne, tereny ruderalne, siedziby człowieka, ogrody, parki, miasta, wsie, lasy, rezerwaty. Mogą tworzyć luźne kolonie, są aktywne w ciągu dnia. Lot tokowy bardzo charakterystyczny, samiec wzbija się w powietrze, klaszcząc skrzydłami[4].
Pokarm
Głównie zielone części roślin, nasiona, owoce, poza tym bezkręgowce – ślimaki, dżdżownice, pająki i owady. Młode karmione są tzw. ptasim mleczkiem. Wodę piją nachylając głowę do przodu i zasysając ją[4].
Systematyka
Do rzędu należy jedna rodzina[2]:
- Columbidae – gołębiowate
Dawniej (Wetmore, 1960)[5] do gołębiowych zaliczano też rodzinę stepówek (Pteroclidae) – obecnie rodzina ta jest klasyfikowana w osobnym rzędzie stepówek (Pterocliformes). Wymarłe dront dodo (Raphus cucullatus) i dront samotny (Pezophaps solitaria) często umieszczane są w osobnej rodzinie drontów (Raphidae), jednak najnowsze badanie oparte na analizie DNA umieszczają obydwa gatunki w rodzinie gołębiowatych[6][7].
Przypisy
- ↑ Columbiformes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rząd: Columbiformes Latham, 1790 - gołębiowe (wersja: 2019-07-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-08-17].
- ↑ F. Gill, D. Donsker (red.): Pigeons. IOC World Bird List: Version 6.2. [dostęp 2016-05-04]. (ang.).
- ↑ a b c d Radziszewski Michał, Ilustrowana encyklopedia ptaków Polski, ISBN 978-83-65808-48-6
- ↑ Wetmore A.. A Classification for the Birds of the World. „Smithsonian Miscellaneous Collections”. 139 (11), s. 1–37, 1960. Smithsonian Institution. (ang.).
- ↑ Beth Shapiro, Dean Sibthorpe, Andrew Rambaut, Jeremy Austin, Graham M. Wragg, Olaf R. P. Bininda-Emonds, Patricia L. M. Lee, Alan Cooper. Flight of the dodo. „Science”. 295 (5560), s. 1683, 2002. (ang.).
- ↑ Sergio L. Pereira, Kevin P. Johnson, Dale H. Clayton, Allan J. Baker. Mitochondrial and Nuclear DNA Sequences Support a Cretaceous Origin of Columbiformes and a Dispersal-Driven Radiation in the Paleogene. „Systematic Biology”. 56 (4), s. 656-672, 2007. DOI: 10.1080/10635150701549672. (ang.).
- NKC: ph265704
- Britannica: animal/columbiform
- БРЭ: 2367961
- SNL: duefugler
- Catalana: 0092027