Groszek kosmatostrąkowy
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | bobowce | ||
Rodzina | bobowate | ||
Podrodzina | |||
Rodzaj | groszek | ||
Gatunek | groszek kosmatostrąkowy | ||
Nazwa systematyczna | |||
Lathyrus hirsutus L. Sp. pl. 2:732. 1753 | |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
|
Groszek kosmatostrąkowy (Lathyrus hirsutus L.) – gatunek rośliny zielnej z rodziny bobowatych (motylkowatych). Rośnie dziko w Azji, Europie i Afryce Północnej, rozprzestrzenił się również na Azorach[4]. W Polsce jest rośliną obcego pochodzenia (kenofitem) rzadko spotykanym. Stwierdzono jego występowanie m.in. na Górnym Śląsku[5].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Lathyrus_hirsutus_sl58_%28cropped%29.jpg/180px-Lathyrus_hirsutus_sl58_%28cropped%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Lathyrus_hirsutus_sl104_%28cropped%29.jpg/180px-Lathyrus_hirsutus_sl104_%28cropped%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Lathyrus_hirsutus_sl79.jpg/180px-Lathyrus_hirsutus_sl79.jpg)
- Łodyga
- Pnąca się lub podnosząca się, dość szeroko oskrzydlona, osiągająca długość 30-100 cm. Jest naga, lub rzadko tylko owłosiona.
- Liście
- Złożone z dwóch podługowatych lub lancetowatych listków wyrastających na wąsko oskrzydlonym ogonku. Osadka liścia zakończona jest wąsem.
- Kwiaty
- Na długiej szypułce 1-3 kwiaty motylkowe. Mają kolor purpurowoczerwony do niebiesko-fioletowego i jaśniejsze skrzydełka. Młode kwiaty w pąkach są kremowo-żółtawe. Korona jest krótsza od 20 mm. Ząbki kielicha są krótsze od jego rurki, lub co najwyżej nieco tylko dłuższe.
- Owoc
- Jest na całej powierzchni pokryty odstającymi włoskami wyrastającymi z małych brodawek i jest to cecha, po której najłatwiej odróżnić ten groszek od innych, podobnych gatunków. Jest najczęściej 5-nasienny.
- Podobne gatunki
- Groszek leśny. Różni się liczbą kwiatków w kwiatostanie (najczęściej 5-wiele, wyjątkowo tylko 3) i strąkiem, który jest nieowłosiony.
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna. Kwitnie od czerwca do sierpnia, jest owadopylna. Po dojrzeniu nasion dwie łupiny strąka skręcają się śrubowato, wyrzucając na pewną odległość nasiona. Występuje na polach, przydrożach, i siedliskach ruderalnych. Liczba chromosomów 2n= 14.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-09-23] (ang.).
- ↑ Lathyrus hirsutus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-12].
- ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając, MariaM. Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 322, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .
Bibliografia
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
- BioLib: 39982
- EoL: 703168
- EUNIS: 171923
- Flora of North America: 242416720
- FloraWeb: 3295
- GBIF: 5356382
- identyfikator iNaturalist: 61006
- IPNI: 501755-1
- ITIS: 25845
- NCBI: 3857
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): ild-7757
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:501755-1
- Tela Botanica: 37904
- identyfikator Tropicos: 13021570
- USDA PLANTS: LAHI2
- CoL: 3SKVM