Guzy (województwo warmińsko-mazurskie)

Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie oleckim. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Guzy.
Guzy
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 warmińsko-mazurskie

Powiat

olecki

Gmina

Kowale Oleckie

Liczba ludności (2022)

60[2]

Strefa numeracyjna

87

Kod pocztowy

19-420[3]

Tablice rejestracyjne

NOE

SIMC

0760372

Położenie na mapie gminy Kowale Oleckie
Mapa konturowa gminy Kowale Oleckie, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Guzy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Guzy”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Guzy”
Położenie na mapie powiatu oleckiego
Mapa konturowa powiatu oleckiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Guzy”
Ziemia54°09′22″N 22°23′12″E/54,156111 22,386667[1]

Guzy (dawniej niem. Guhsen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Kowale Oleckie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

W okolicy wsi Guzy znajduje się ciekawy rezerwat przyrodniczy "Cisowy Jar". Jar ten wcięty w rozległe wzgórze na terenie leśnictwa Cisowo, leży w odległości 1,5 kilometra od wsi. Na jego wschodniej krawędzi znajduje się zabytkowe grodzisko, będące pozostałością osadnictwa wczesnośredniowiecznego - tzw. "Stare Szańce". Ma ono postać cypla o wysokich i spadzistych stokach, oddzielonych u nasady łukowatym wałem ziemnym i zajmuje przestrzeń 2400 m². Rezerwat utworzono w celu zachowania fragmentu lasu liściastego z najbogatszym w północno-wschodniej Polsce stanowiskiem cisa pospolitego (ponad 1 tys. egz.). "Cisowy Jar" położony jest na stromych zboczach przepaścistego wąwozu, porośniętego świerkiem, osiką, dębem i innymi gatunkami drzew. Z roślin chronionych poza cisem występuje na terenie rezerwatu wawrzynek wilcze łyko i podkolan biały.

Historia

Wieś założona w 1563 r. przez starostę węgorzewskiego Wawrzyńca Rocha, z nadania księcia Albrechta. Wawrzyniec Roch otrzymał 50 włók boru w starostwie straduńskim na prawie lennym, z sądownictwem wyższym i niższym, zobowiązując go do jednej służby zbrojnej w towarzystwie giermka. We wsi miał powstać młyn i karczma. W XVIII w. lokowana na prawie chełmińskim, zamieszkana przez wolnych chłopów. W 1760 r. powstała we wsi szkoła jednoklasowa. W 1935 roku zatrudniała ona jednego nauczyciela i miała 17 uczniów w klasach od I do IV a 15 uczniów w klasach od V do VIII.

Duży majątek, liczący niegdyś około 2000 morgów, ulegał stopniowo rozdrobnieniu. Dokumenty z 1937 roku wymieniają jeszcze "Szlachecki Majątek Guzy". Wieś w 1939 roku liczyła 262 mieszkańców, wtedy nosiła nazwę Guhsen. Wcześniejsza nazwa to Guss oraz Gusen.

Przypisy

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 40410
  2. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06] .
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 351 [zarchiwizowane 2022-10-26] .

Bibliografia

  • Olecko Czasy, ludzie, zdarzenia Tekst: Ryszard Demby
  • Andrzej Wakar 1974. "Z dziejów wsi" w: "Olecko - z dziejów miasta i powiatu". Wyd. Pojezierze, Olsztyn 1974, 406 str. Opis wsi str. 171"
  • p
  • d
  • e
Gmina Kowale Oleckie
Wsie
Osady
Osady leśne
  • Rogojny
  • Szwałk
  • Zawady Małe
Integralne
części wsi
  • Golubki-Cegielnia
  • Łodygi
  • Mściszewo
  • Romanowizna
  • Stożne-Żwirownia
  • Szeszki-Leśniczówka

Herb gminy Kowale Oleckie