Harro Harring Kazimirowicz
![]() Harro Harring (1798-1870) | |||
Data i miejsce urodzenia | 28 sierpnia 1798 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 15 maja 1870 | ||
Przyczyna śmierci | samobójstwo | ||
Zawód, zajęcie | poeta, pisarz, malarz, działacz rewolucyjny i demokratyczny | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Paul_Harro-Harring_grave_in_Jersey.jpg/220px-Paul_Harro-Harring_grave_in_Jersey.jpg)
Harro Harring Kazimirowicz, także Harro Paul Harring[1] (ur. 28 sierpnia 1798 w Ibenshof k. Wobbenbüll, zm. 15 maja 1870[1][2] na wyspie Jersey[3]) – niemieckojęzyczny poeta, bojownik o polską niepodległość, pisarz, działacz rewolucyjny i demokratyczny duńskiego pochodzenia.
Harring w latach 30. i 40. był jednym z najbardziej znanych pisarzy i myślicieli niemieckich, który wywarł duży wpływ na rodzące się wówczas ruchy demokratyczne i narodowe. Angażował się m.in. w walkę o niepodległość Grecji[1].
Lata 1828–1830 spędził w Warszawie, gdzie dokumentował pisarsko życie polskiego społeczeństwa w Królestwie Polskim pod rosyjskim zaborem[1]. Po nielegalnym wyjeździe z Warszawy, na krótko przed wybuchem Powstania Listopadowego, wydawał wbrew cenzurze swoje zapiski; później dołączył do polskiej emigracji popowstaniowej.
Z sympatii dla Polski przyjął wówczas nazwisko Kazimirowicz. Od połowy XIX w. w swojej publicystyce ostro krytykował komunizm i jego twórcę Karola Marxa, który w odpowiedzi napisał paszkwil deprecjonujący Harringa jako człowieka i jako twórcę. Najbardziej znane dzieła literackie Harringa poświęcone są Polsce pod rosyjskim zaborem - w dziełach tych pisarz staje się adwokatem polskiej sprawy na arenie międzynarodowej. Najbardziej poczytne dzieło Harringa nosi tytuł Pamiętnik o Polsce pod rosyjskim panowaniem.
Życiorys
Harro Paul Harring urodził się w 1798 r. w małej miejscowości nadmorskiej Ibenshof w należącym wtedy do Danii Szlezwiku-Holsztynie. Pochodził z rodziny chłopskiej, był jednym z siedmiu synów Harro Wilhelma Martensa i Margarethe Dorothea z d. Sievers[3]. Jako wybitnie uzdolniony otrzymał królewskie stypendium, dzięki któremu zaczął studiować malarstwo, ale studiów nie ukończył, gdyż szybko wciągnęła go działalność rewolucyjna i pisarska. Zaangażował się w działalność popularnych w owym czasie w Niemczech demokratycznych organizacji studenckich, a w 1821 r. udał się do Grecji, by jako ochotnik wziąć udział w niepodległościowym powstaniu przeciw Turkom. W międzyczasie porzucił malarstwo na rzecz poezji i zaczął pisać w dominującym w tym czasie stylu romantycznym. Jego utwory (i on sam) zyskiwały popularność w Europie.
Pod wpływem uczucia do poznanej w Pradze młodej polskiej arystokratki w 1828 r. Harring przyjechał do Warszawy i zaciągnął się do pułku lansjerów gwardii wielkiego księcia Konstantego, z zamiarem zdobycia szlifów oficerskich, a przez to możliwości starania się o rękę ukochanej[1]. W tym czasie Rosja przygotowywała się do wyprawy przeciwko Turkom, rzekomo o wolność Grecji, jak głosiła oficjalna carska propaganda. Harro Harring znany był wielkiemu księciu jako pisarz i poeta, stąd też książę zatrzymał go przy sobie, nie dopuszczając do udziału w wyprawie na Grecję.
Podczas służby poznał realia panujące w podległym Rosji Królestwie Kongresowym, zbliżył się do Polaków i stał się orędownikiem sprawy polskiej. Mimo tego, że był cudzoziemcem to został wtajemniczony w plany wybuchu Powstania Listopadowego. Nieustannie zapisywał przypadki łamania prawa przez Rosjan, szykanowania i poniżania Polaków. Jego sytuacja w carskim wojsku stawała się tym samym coraz bardziej niebezpieczna, tym bardziej, że carskie służby, wiedząc o szerokich kontaktach Harringa w Europie starały się zmusić go do prowadzenia działalności szpiegowskiej na rzecz Rosji. Gdy Harring odrzucił propozycję zostania rosyjskim szpiegiem, musiał uciekać z Warszawy. Była to dezercja wojskowa, a jej skutkiem list gończy wystawiony przez Rosjan za Harringiem, obowiązujący do końca jego życia. Mimo stałego zagrożenia ze strony służb carskich, Harring przez całe życie propagował ideę niepodległości Polski: pisał o niej, działał na jej rzecz, utrzymywał żywe kontakty z polskimi emigrantami (m.in. Joachimem Lelewelem oraz jego bratem Janem Pawłem). Z sympatii dla Polski zaczął posługiwać się nawet polskim nazwiskiem „Kazimirowicz”. Swoje polskie przeżycia opisał w trzech książkach: Pamiętnik o Polsce pod rosyjskim panowaniem, Wspomnienia z Warszawy i trzytomowej powieści Polak. Zyskały one rozgłos, a jednocześnie ściągnęły na autora nienawiść władz rosyjskich oraz ich europejskich sprzymierzeńców. Poza listem gończym, który nakazywał aresztować i wydać go w ręce caratu, utwory Harringa podlegały cenzurze, a posiadanie ich, drukowanie, kolportowanie, obłożone było ciężkimi karami[1].
Po ucieczce z Warszawy Harring poświęcił się walce z tłumiącym wolnościowe i liberalne ruchy system metternichowskim. Stał się zawodowym rewolucjonistą, jakich było wówczas wielu w ponapoleońskiej Europie, krępowanej ustaleniami kongresu wiedeńskiego. Wziął udział w licznych demokratycznych wystąpieniach w Niemczech (m.in. w słynnym Hambacher Fest). Razem z polskimi emigrantami przygotowywał wybuch antyrojalistycznego powstania we Frankfurcie. Uczestniczył w nieudanej niemiecko-włosko-polskiej rewolucyjnej wyprawie do Sabaudii. Związał się z Młodą Europą Giuseppe Mazziniego.
Ścigany przez policję, aresztowany i wydalany z kolejnych krajów, przemieszczał się po kontynencie, szukając miejsca i warunków do działania. Prócz Niemiec odwiedził Szwajcarię, Włochy, Francję, Belgię, Wielką Brytanię, Danię i Norwegię. Wyjeżdżał także do Ameryki Południowej, gdzie dokumentował - w szkicach i opisach - nieludzkie warunki życia brazylijskich niewolników. Na wieść o wybuchu Wiosny Ludów wrócił do Europy i włączył się w nurt wydarzeń. Wygłosił m.in. głośną mowę na wiecu w północnofryzjskim mieście Bredstedt. Aktywnie sprzeciwiał się włączeniu Szlezwika-Holsztynu do Prus. Nieustannie przypominał o sprawie polskiej. Jego rewolucyjna aktywność zwróciła uwagę Karola Marxa, który poświęcił mu obszerny szyderczy tekst. Sam Harring niezwykle krytycznie wyrażał się o komunizmie, uważając go za utopijny i destrukcyjny dla społeczeństwa oraz stojący w sprzeczności z przyrodzoną ludzkości godnością.
Harro Harring przez całe życie był bardzo aktywny literacko. Opublikował około stu tomów dzieł. Spod jego pióra wychodziły wiersze, poematy, dramaty, powieści, opowiadania, eseje, artykuły publicystyczne i polemiczne. Z jednej strony twórczość ta przyniosła mu duże uznanie, z drugiej zaś nieustannie musiał zabiegać o możliwość publikacji. Cenzura policyjna, deptając mu po piętach rekwirowała i niszczyła całe nakłady jego utworów, stąd wiele z nich się nie zachowało. Harro Harring przez większą część życia cierpiał biedę, często na granicy nędzy i głodu. Ostatnie lata życia spędził w zapomnieniu na dobrowolnym wygnaniu na wyspie Jersey. Zmagał się z ubóstwem i manią prześladowczą[1].
15 maja 1870 r. popełnił samobójstwo, wbijając sobie sztylet w serce. W jego pogrzebie na cmentarzu w Sion na Jersey wzięli udział m.in. polscy emigranci, towarzysze rewolucyjnych zmagań z dawnych lat. Mowa pogrzebowa została wygłoszona w języku polskim (fragment również w języku francuskim).
Harro Harring 34 lata życia przeżył z kulą pistoletową w piersi, która ugrzęzła tam w wyniku pojedynku. Ówczesna medycyna nie była w stanie jej usunąć nie zagrażając przy tym życiu Harringa[4].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g KrystynaK. Szayna-Dec KrystynaK., Najgroźniejszy agitator sprawy polskiej. Awanturniczy żywot Harro Harringa Kazimirowicza, poety, bojownika o wolność, Polaka z wyboru, Kraków: Biały Kruk, 2018 .
- ↑ Data na nagrobku w Sion, Jersey.
- ↑ a b Harro Harring. Maler, Dichter. Revolutionär [online] [dostęp 2018-08-21] .
- ↑ Najgroźniejszy agitator sprawy polskiej. [online] [dostęp 2018-07-12] .
Bibliografia
- Krystyna Szayna-Dec: Najgroźniejszy agitator sprawy polskiej. Awanturniczy żywot Harro Harringa Kazimirowicza, poety, bojownika o wolność, Polaka z wyboru. Biały Kruk, 2018.
- Thomas Tode: Harro Harring. Komentowana bibliografia twórczości. Eutiner Landesbibliothek, 2005.
- Günter Trauzettel: Ilustrowany Katalog Zbiorów Harro Harringa. Alkersum, 2007.
Linki zewnętrzne
- Dzieła Harro Harringa w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000110357829
- VIAF: 285365161
- ULAN: 500060705
- LCCN: nr89007940
- GND: 118701711
- LIBRIS: gdsw0gm040rsff7
- BnF: 106301541
- SUDOC: 098437860
- SBN: CUBV082095
- NKC: mzk2014804448
- NTA: 097329207
- BIBSYS: 98027115
- CiNii: DA15083409
- Open Library: OL4736529A, OL5245984A
- PLWABN: 9810594563405606
- NUKAT: n02061773
- J9U: 987007456548805171
- PTBNP: 1531842
- BLBNB: 000167419
- RISM: people/48942
- SNL: Harro_Paul_Harring