Herman z Reichenau
![]() Herman z Reichenau z astrolabium (z prawej), ilustracja średniowieczna | |||
Data i miejsce urodzenia | 18 lipca 1013 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 24 września 1054 | ||
Czczony przez | |||
Beatyfikacja | 1863 (aprobata kultu) | ||
Wspomnienie | 24 września | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Altshausen_Schlosskirche_Reliquie_Hermann_der_Lahme_2005.jpg/240px-Altshausen_Schlosskirche_Reliquie_Hermann_der_Lahme_2005.jpg)
Herman z Reichenau lub Herman Kaleka[1], zwany również Hermanem Chromym, Hermanem Kulawym, Hermannusem Contractusem lub Herimannusem Augiensisem[2] (ur. 18 lipca 1013 w Altshausen, w Szwabii, zm. 24 września 1054 w Reichenau) – duchowny katolicki oraz intelektualista: benedyktyński mnich związany z klasztorem Reichenau, astronom, matematyk, kompozytor, kronikarz i poeta, błogosławiony Kościoła katolickiego.
Życie
Herman był synem hrabiego Wolfrada II z Althausen-Veringen. Niepełnosprawny prawdopodobnie od urodzenia, nie poruszał się samodzielnie, czytał i pisał z trudem[a] [3]. Obdarzony wybitnym intelektem, w wieku siedmiu lat, został posłany na naukę do Berna, opata klasztoru Reichenau. W wieku 30 lat złożył śluby zakonne.
Herman interesował się historią, muzyką, matematyką oraz astronomią. Napisał kronikę historii świata od narodzin Jezusa Chrystusa do 1054, która jest jednym z głównych źródeł informacji na temat XI wieku.
Niektórzy przypisują mu wprowadzenie podziału godziny na minuty. Był jednym z wiodących badaczy zaangażowanych w upowszechnienie dzieł z zakresu matematyki i astronomii dostępnych wówczas jedynie w języku arabskim. Wprowadził do powszechnego użycia arabski termin almukantarat oznaczający równoległe do horyzontu koło małe na sferze niebieskiej.
Jest autorem wielu tekstów poetyckich oraz kompozycji muzycznych. Zmarł w 1054 i spoczął w rodzinnym grobowcu w Altshausen.
Prace
Historia
- Chronicon – spośród wielu prac Hermana o tematyce historycznej na szczególną uwagę zasługuje napisana w języku łacińskim kronika obejmująca czas od narodzin Chrystusa do 1054. Po śmierci Hermana prace kronikarskie przejął jego uczeń Bertold z Reichenau.
- Gesta Chuoradi et Heinrici imperatorum – najprawdopodobniej nie zachowane do czasów obecnych
Muzyka
- De musica – przedstawia wypracowany przez Hermana system nutowy.
- Sekwencje:
- Sequentia de beata Maria virgine (kwestia autorstwa nie jest jednoznacznie rozstrzygnięta; dzieło to przypisuje się również Henrykowi, nauczycielowi Gottschalka; przetłumaczone na język niemiecki w XII w.)
- Grates honos hierarchia
- Rex regum Dei Agne
- Benedictio trinae unitati (przypisywane)
- Exurgat totus almiphonus (przypisywane)
- Antyfony:
- Alma redemptoris mater oraz Salve Regina (przypisywane)
- Historie:
- Afra-Officium, wyd. Brambach 1892
Astronomia i matematyka
- Liber de mensura astrolabii – najprawdopodobniej autorstwa Gerberta von Aurillac, opracowana przez Hermana
- De utilitatibus astrolabii libri duo – pierwszy rozdział najprawdopodobniej autorstwa Hermana
- De mense lunari
- De horlogiorum compositione – fragment wyd. Oesch 1961
- Regulae in computum – podsumowanie na temat kościelnej rachuby czasu
- De conflictu arithmimachiae, wyd. Wappler, 1892
- Qualiter multiplicationes fiant in abaco, wyd. Treutelein, 1877
- De geometria – najprawdopodobniej nie zachowało się
Poezja
- Carmen de octo vitiis principalibus – wiersz o ośmiu przywarach, skierowany do zakonnic (1722 wersy); wyd. Dümmler, 1867
- Versus pro epitaphio matris suae – jako zapis w kronice
- Martyrologium, wyd. Dümmler 1885
Kult
Kult Hermana Kaleki, jako błogosławionego, zaaprobowano w 1836 roku[1].
Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest w dies natalis (24 września)[4], niegdyś 25 września[1].
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Przyczyny niepełnosprawności Hermana nie są znane. Uważa się, że mogła wystąpić po przebytej chorobie Heinego-Medina lub też wskutek tetraplegii.
Przypisy
- ↑ a b c Herman Kaleka. Deon.pl. [dostęp 2014-10-04].
- ↑ Hugo Hoever (SOCist): Żywoty świętych Pańskich. przekład Zbigniew Pniewski. Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1983, s. 349.
- ↑ Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 44–45. ISBN 83-7097-464-3.
- ↑ Błogosławiony Herman Kaleka. Internetowa Liurgia Godzin, brewiarz.pl. [dostęp 2014-10-04].
Bibliografia
- Hermann von Reichenau: Chronicon. W: R. Buchner, Werner Trillmich: Quellen des 9. und 10. Jahrhunderts zur Geschichte der Hamburgischen Kirche und des Reiches. Darmstadt: Freiherr vom Stein- Gedächtnisausgabe 11, 1961. (niem.).
- Josef Anton Amann: Der selige Hermann. Der lahme Benediktinermönch von Reichenau. Höchst/Vorarlberg: Freiherr vom Stein- Gedächtnisausgabe 11, 1948. (niem.).
- Arno Borst: Wie kam die Arabische Sternkunde ins Kloster Reichenau?. Konstancja: Uvk Univers.-Vlg, 1988. ISBN 3-87940-355-4. (niem.).
- Maria Calasanz Ziesche: Die letzte Freiheit. Rheinbach koło Bonn: Schwestern Unserer Lieben Frau, 1992. ISBN 3-9800449-0-4. (niem.).
- Arno Borst: Mönche am Bodensee. Sigmaringen: Thorbecke, 1994. ISBN 3-7995-5006-2. (niem.).
- Walter Berschin, Martin Hellmann: Hermann der Lahme. Gelehrter und Dichter (1013–1054). Heidelberg: Mattes, 2005. ISBN 3-930978-81-4. (niem.).
Linki zewnętrzne
- Herman z Reichenau: oryginalne teksty. [dostęp 2009-01-19]. (niem.).
John J. O’Connor; Edmund F. Robertson: Herman z Reichenau w MacTutor History of Mathematics archive (ang.) [dostęp 2021-10-27].
- ISNI: 0000000109011732
- VIAF: 51879186, 590159233928403370070
- LCCN: nr92043016
- GND: 118549693
- LIBRIS: qn240hj85l49fpp
- BnF: 13937739d
- SUDOC: 085220140
- SBN: MILV045241
- NKC: jn20010525161
- BNE: XX5541300, XX1615785
- NTA: 074409999
- BIBSYS: 2098503
- CiNii: DA04397890
- Open Library: OL4763664A
- PLWABN: 9810680395005606
- NUKAT: n2002039394
- J9U: 987007298440705171
- LNB: 000298000
- CONOR: 44369251
- LIH: LNB:0AD;=cK
- RISM: people/30015894
- Britannica: biography/Hermann-von-Reichenau
- Treccani: ermanno-di-reichenau-detto-e-lo-storpio-o-e-il-contratto
- Universalis: hermann-von-reichenau
- БРЭ: 2354248
- NE.se: hermannus-contractus
- SNL: Hermannus_Contractus
- DSDE: Hermann_fra_Reichenau
- Hrvatska enciklopedija: 25152
- MacTutor: Hermann_of_Reichenau