Indże
Autor | Jordan Jowkow |
---|---|
Typ utworu | opowiadanie |
Wydanie oryginalne | |
Miejsce wydania | Bułgaria |
Język | |
Data wydania | 1927 |
Pierwsze wydanie polskie | |
Data wydania polskiego | 1955 |
Przekład | Bronisław Ćirlić, Wojciech Gałązka, Michał Tarasiewicz |
Indże – opowiadanie Jordana Jowkowa, opublikowane w tomie Legendy Starej Płaniny w 1927 r.
Treść
Opowiadanie portretuje postać Indże, bułgarskiego hajduka i powstańca z przełomu XVIII i XIX w. Jest on hersztem wolnych zbójników, wałęsających się po bezdrożach Starej Płaniny i rabujących przypadkowe ofiary. Nie liczy się dla niego życie ludzkie ani własne. Któregoś dnia Indże spotyka Paunę, dziewczynę, mieszkającą w spalonej wiosce i zabiera ją z sobą. Po jakimś czasie rodzi się syn jego i Pauny, lecz Indże odrzuca dziecko, uderza jataganem i zostawia na drodze, uważając, że zbójnikowi dziecko nie jest potrzebne. Po tym wydarzeniu opuszcza go Pauna a Indże staje się jeszcze okrutniejszy, zabija, grabi i puszcza wsie z dymem. Podczas grabieży pewnej wioski przekleństwo rzuca na niego pop. Pod wpływem przypadkowego spotkania z biednym chłopem, który w imieniu wioski prosi go ochronę, Indże zaczyna się jednak zmieniać. Występuje w obronie prostych ludzi i strzeże ich przed rabusiami i zbójnikami. Staje się bohaterem ludowym, witanym z honorami w każdej wiosce. Podczas wizyty w jednej z wiosek zabija go miejscowy garbus, uważany za człowieka niespełna rozumu. Okazuje się, że to jego syn, odrzucony lata wcześniej.
Przekłady na język polski
Opowiadanie było tłumaczone na język polski trzykrotnie i ukazało się w kilku różnych wydaniach. Pierwszy przekład został dokonany przez Bronisława Ćirlicia i opublikowany w wydanej w 1955 r. Antologii noweli bułgarskiej XIX i XX w.. Przekład ten był następnie przedrukowywany i znalazł się również w wydanym w 1975 r. zbiorze opowiadań Jowkowa Zbrodnia Iwana Belina i inne utwory. Opowiadanie, wraz z innymi tekstami cyklu zostało również przełożone przez Michała Tarasiewicza i opublikowane w 1982 r. w tomie Legendy Starej Płaniny. W tym samym roku ukazał się przekład dokonany przez Wojciecha Gałązkę, zamieszczony w zbiorze Biała jaskółka. Antologia opowiadań bułgarskich XIX i XX wieku.
Bibliografia
- Dąbek-Wirgowa Teresa: Historia literatury bułgarskiej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: 1980, s. 246.
- Czajka Henryka: Literatura bułgarska. W: Historia literatur europejskich. T. 3. Warszawa: 1991, s. 82.
- Petyr Dinekow: Świat Jordana Jowkowa. W: O bułgarskiej literaturze, folklorze i związkach z Polską. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977, s. 327-353.
Linki zewnętrzne
- (bułg.) Tekst opowiadania w oryginale