Janusz Prądzyński
![]() Janusz Prądzyński (ze zbiorów NAC) | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 29 listopada 1911 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 31 marca 1963 |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1939–1945 |
Siły zbrojne |
|
Jednostki | 3 Pułk Szwoleżerów Mazowieckich |
Stanowiska | dowódca plutonu karabinów maszynowych |
Główne wojny i bitwy | II wojna światowa |
Późniejsza praca | dziennikarz |
Odznaczenia | |
![]() |
Janusz Witold Prądzyński vel Jan Bałdyga, pseudonim „Janek”, „Janek Paschalski”, „Trzy”, „Dziewięć” (ur. 29 listopada[a] 1911 w Kaliszu, zm. 31 marca 1963 w Płocku) – polski dziennikarz, rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego, Polskie Siły Zbrojne i Armii Krajowej, cichociemny.
Życiorys
Był synem Jana, dra filozofii, i Jadwigi z domu Skórzewskiej. Po ukończeniu Państwowego Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Kaliszu, w którym w 1930 złożył egzamin dojrzałości, pracował jako reporter w Centralnej Agencji Prasowej. W 1934 ukończył trzyletni kurs w Wyższej Szkole Dziennikarskiej w Warszawie. Następnie uczył się w Szkole Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu. Od 1936 roku pracował jako dziennikarz, początkowo w „Gazecie Handlowej”, a od 1938 roku w „Kurierze Polskim” jako sprawozdawca gospodarczy.
We wrześniu 1939 roku walczył w 3 pułku szwoleżerów, a następnie w 101 pułku ułanów, w którym dowodził plutonem karabinów maszynowych. 21 września dostał się do niewoli radzieckiej, udało mu się uciec 22 września i przedostać do Warszawy. Przekroczył granicę polsko-słowacką 29 listopada. Przebywał w areszcie na Słowacji, skąd znów udało mu się uciec. W styczniu 1940 dotarł do Francji, gdzie został przydzielony do 2 szwadronu cekaemów 24 pułku ułanów 10 Brygady Kawalerii Pancernej. Od 1 maja służył jako oficer pocztowy w kwaterze dowódcy brygady. W czerwcu 1940 przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie ponownie służył w 10 BKP (w 2 szwadronie cekaemów 10 pułku strzelców konnych).
Zgłosił się do służby w okupowanej Polsce. Przeszedł kurs OKDAW (polska szkoła wywiadu pod kamuflażem Oficerskiego Kursu Doskonalącego Administracji Wojskowej). Po przeszkoleniu w wywiadzie został zaprzysiężony 29 grudnia 1942 w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza. Zrzutu dokonano w nocy z 13 na 14 marca 1943 w ramach operacji „Tile” dowodzonej przez por. naw. Karola Gębika (zrzut na placówkę odbiorczą „Olcha” położoną 9 km na południowy wschód od Kielc). Dostał przydział do ekspozytury „Lombard” wydziału wywiadu ofensywnego „Stragan” Oddziału II (informacyjno-wywiadowczego) sztabu Komendy Głównej AK na stanowisko inspektora sieci wywiadowczych. Agenci jego sieci m.in. zdobyli projekty prototypów nowych czołgów Pantera i broni przeciwpancernej panzerfaust, zlokalizował położenie fabryk samolotów Focke-Wulfów, które zostały zniszczone przez lotnictwo alianckie.
W powstaniu warszawskim służył na stanowisku adiutanta dowódcy Batalionu „Golski”. Po kapitulacji powstania wyszedł z Warszawy z ludnością cywilną. Do stycznia 1945 pracował w Oddziale II KG AK.
Od 3 października 1945 pracował jaki dziennikarz w PAP, a od 1 maja 1955 był redaktorem w biuletynie „Wieś”. 31 marca 1958 przeszedł na rentę.
Był członkiem Stronnictwa Demokratycznego.
Zmarł 31 marca 1963 w Płocku. Pochowany na cmentarzu w Milanówku.
Życie prywatne
Nie założył rodziny.
Awanse
- podporucznik – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1937 i 81. lokatą w korpusie oficerów rezerwy kawalerii[1]
- porucznik – marzec 1943 roku
- rotmistrz – 21 września 1944 roku.
Odznaczenia
- Krzyż Walecznych – czterokrotnie, w tym 2 października 1944 roku.
Uwagi
- ↑ Taka data znajduje się w archiwum Studium Polski Podziemnej. Natomiast według Tajnego Dziennika Personalnego Rezerw nr 4 z 1937 roku urodził się 30 listopada 1911 roku.
Przypisy
- ↑ Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 207.
Bibliografia
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2004. ISBN 978-83-7188-691-1.
- Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1984, s. 370. ISBN 83-211-0537-8.
- Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 258.
- Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 110–111. ISBN 83-902499-0-1.
Linki zewnętrzne
- biogram na stronie elitadywersji.org - kompendium wiedzy o 316 Cichociemnych spadochroniarzach Armii Krajowej