Károly Goldmark
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 18 maja 1830 | ||
---|---|---|---|
Pochodzenie | węgierskie | ||
Data i miejsce śmierci | 2 stycznia 1915 | ||
Instrumenty | skrzypce | ||
Gatunki | |||
Zawód | kompozytor, skrzypek, pedagog muzyczny | ||
|
Károly (Karl, Carl) Goldmark (ur. 18 maja 1830 w Keszthely, zm. 2 stycznia 1915 w Wiedniu) – austriacko-węgierski kompozytor, skrzypek i pedagog muzyczny pochodzenia żydowskiego.
Życiorys
Urodził się w Keszthely nad Balatonem w rodzinie kantora miejscowej synagogi. W wieku czterech lat zamieszkał wraz z rodzicami w miejscowości Deutschkreutz w austriackim Burgenlandzie. Dzięki zawodowi ojca od dzieciństwa stykał się z muzyką. W wieku 11 lat rozpoczął naukę gry na skrzypcach, w wieku 14 lat zamieszkał w Wiedniu, gdzie w wieku 18 lat rozpoczął występy solowe. Przez wiele lat utrzymywał się z gry na skrzypcach w orkiestrze teatralnej i z lekcji gry na fortepianie. W wieku 28 lat wystąpił z koncertem własnych utworów. Na początku lat sześćdziesiątych grał na altówce w kwartecie smyczkowym. W roku 1863, w wieku 33 lat otrzymał pierwsze stypendium ministerstwa oświaty. Poznał Johannesa Brahmsa, odbył z nim podróż do Włoch. Bywał też u Johanna Straussa (syna) i Gustava Mahlera, który dyrygował trzema operami Goldmarka. W roku 1865 jego uwertura „Sakuntala” spotkała się z pozytywnym przyjęciem krytyki muzycznej, m.in. Eduarda Hanslicka. W późniejszych latach XIX wieku stał się popularnym kompozytorem, uważanym za następcę Richarda Wagnera. Najbardziej znanym dziełem Goldmarka została opera Die Königin von Saba (Królowa Saby), która utrzymała się długo w repertuarze Wiedeńskiej Opery Państwowej do roku 1936, gdy na polecenie władz hitlerowskich jako „muzyka zdegenerowana” została zdjęta z afisza.
Uniwersytet Budapeszteński nadał mu godność doktora honoris causa. Goldmark spoczął na wiedeńskim Cmentarzu Centralnym.
Bibliografia
- Karl Goldmark: Erinnerungen aus meinem Leben. Rikola, Wien 1922. (Autobiografia)
- Harald Graf: Carl Goldmark. (w:) Studia Musicologica Academiae Scientiarum Hungarica. tom. 38, Fasc 3/4, 1997.
- Biografia
Linki zewnętrzne
- Károly Goldmark – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Károly Goldmark – dzieła w bibliotece Polona
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Károly Goldmark |
- ISNI: 0000000081209965
- VIAF: 42025332
- LCCN: n82037433
- GND: 119527995
- NDL: 01016020
- LIBRIS: ljx14n0407vfmxh
- BnF: 13894580n
- SUDOC: 160317592
- SBN: UBOV645198
- NLA: 59712873
- NKC: jn20000601986
- BNE: XX1308955
- NTA: 070053170
- BIBSYS: 4040247, 3061586
- CiNii: DA10025981
- Open Library: OL4692332A
- PLWABN: 9810685630305606
- NUKAT: n97063954
- J9U: 987007261837105171
- PTBNP: 1615174
- CANTIC: a11006377
- LNB: 000235035
- NSK: 000662560
- CONOR: 145666403
- KRNLK: KAC199610336
- LIH: LNB:NBu;=Bb
- NSZL: 36256
- RISM: people/76136
- PWN: 3906440
- Britannica: biography/Karl-Goldmark
- NE.se: karl-goldmark
- SNL: Karl_Goldmark
- Catalana: 0030361