Kalhat
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |||
![]() Ruiny miasta Kalhat w 2022 roku | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Typ | kulturowy | ||
Spełniane kryterium | II, III | ||
Numer ref. | 1537 | ||
Region[b] | Kraje arabskie | ||
Historia wpisania na listę | |||
Wpisanie na listę | 2018 | ||
Położenie na mapie Omanu ![]() | |||
Położenie na mapie Azji ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Kalhat (arab. قلهات) – dawne miasto położone we wschodnim Omanie, nad Zatoką Omańską, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO 29 czerwca 2018 roku podczas odbywającej się w Manamie 42. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa[2].
Charakterystyka
Dawne miasto Kalhat znajduje się we wschodnim Omanie, w Prowincji Południowo-Wschodniej, w wilajecie Sur[3]. Obejmuje pozostałości miasta wraz z rozciągającymi się na powierzchni 35 ha wewnętrznymi i zewnętrznymi murami obronnymi oraz położoną za nimi nekropolią[4][1]. Zajmuje skalisty płaskowyż o kształcie wydłużonego trójkąta rozciągającego się na długość ok. 1600 m wzdłuż wybrzeża Zatoki Omańskiej, od północnego zachodu ogranicza go stroma krawędź Wadi Hilm, a od południowego zachodu – zbocza masywu Al-Hadżar asz-Szarki(inne języki)[3]. Całkowita powierzchnia dobra wpisanego na listę światowego dziedzictwa wynosi 75,82 ha, a otaczającej je strefy buforowej – 170,09 ha[4].
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Tomb_of_Bibi_Maryam%2C_13th_cent.%2C_Qalhat%2C_Oman_%285%29_%2851840695259%29.jpg/220px-Tomb_of_Bibi_Maryam%2C_13th_cent.%2C_Qalhat%2C_Oman_%285%29_%2851840695259%29.jpg)
Dokładna data ani nawet wiek wybudowania miasta Kalhat nie są znane[3]. Wiadomo jednak, że w okresie od XI do XV wieku n.e. stanowiło jeden z najważniejszych ośrodków handlowych nad Morzem Arabskim[4]. Wchodziło wówczas w skład Królestwa Ormuzu(inne języki), a nawet było uznawane za jego nieformalną, „drugą” stolicę (faktyczną stolicą królestwa było miasto Ormuz położone na wyspie o tej samej nazwie w cieśninie Ormuz)[3]. Przez port w Kalhacie prowadziły szlaki morskie łączące Półwysep Arabski z Indiami i Afryką Wschodnią oraz Chinami i Azją Południowo-Wschodnią[1][3]. Eksportowano stąd słynne konie arabskie oraz handlowano takimi towarami jak daktyle, kadzidła, perły i sól oraz ubrania, wyroby metalowe, ryż i przyprawy[3]. Miasto w tym okresie opisywali europejscy i arabscy podróżnicy, m.in. Marco Polo czy Muhammad Ibn Battuta, który odwiedził Kalhat w latach 1328–1330[3].
Na początku XVI wieku miasto zostało poważnie zniszczone przez trzęsienie ziemi, a w 1508 roku dodatkowo zaatakowane i splądrowane przez Portugalczyków pod wodzą żeglarza Afonso de Albuquerque, chcących przejąć lukratywny handel różnymi towarami między Indiami a Imperium Osmańskim[3][4].
Wkrótce po ataku miasto zostało opuszczone przez jego mieszkańców i od tego czasu jego forma oraz struktura architektoniczna i urbanistyczna pozostają autentyczne, prawie nienaruszone[3]. Zwiększa to wartość badań archeologicznych w tym obszarze i pozwala poznać życie średniowiecznego arabskiego miasta portowego[3][4]. Czytelne do dziś są układ ulic i placów, ruiny domów (w wyniku badań georadarowych wykazano istnienie ponad 2800 domów zorganizowanych w kwatery[3]) oraz pozostałości budynków takich jak meczet piątkowy przy bramie do miasta oraz mniejsze meczety, łaźnia turecka (hammam), kryta kamiennym łukiem cysterna czy bardzo dobrze zachowane mauzoleum Bibi Marjam – wzniesione na planie kwadratu w XIV wieku, inspirowane świątyniami zbudowanymi w Iranie i Azji Środkowej w epoce Samanidów (np. Mauzoleum w Bucharze), pierwotnie kryte kopułą, która z czasem uległa zawaleniu[4][3].
Galeria
- Część ruin miasta Kalhat widziana z góry (2022)
- Mauzoleum Bibi Marjam (2011)
- Wnętrze mauzoleum (2022)
- Pozostałości cysterny (2022)
- Część ruin miasta Kalhat (2022)
- Wędrujące wśród ruin kozy (2022)
Przypisy
- ↑ a b c Oman. Polski Komitet ds. UNESCO. [dostęp 2023-09-03].
- ↑ UNESCO World HeritageU.W.H. Centre UNESCO World HeritageU.W.H., Sites from Kenya, Oman and Saudi Arabia inscribed on UNESCO World Heritage List [online], whc.unesco.org, 29 czerwca 2018 [dostęp 2023-09-03] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l Ancient City of Qalhat – Nomination Text [online], UNESCO World Heritage Centre [dostęp 2023-09-03] (ang.).
- ↑ a b c d e f UNESCO World Heritage Centre, Ancient City of Qalhat [online], whc.unesco.org [dostęp 2023-09-03] (ang.).
- p
- d
- e
|