Kangurowiec
Dorcopsis | |||
Schlegel & S. Müller, 1845[1] | |||
![]() Kangurowiec białopręgi (D. hageni) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Infragromada | |||
Nadrząd | torbacze | ||
Rząd | dwuprzodozębowce | ||
Nadrodzina | Macropodoidea | ||
Rodzina | kangurowate | ||
Podrodzina | kangury | ||
Plemię | Dorcopsini | ||
Rodzaj | kangurowiec | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Didelphis brunii Quoy & Gaimard, 1830 (= Macropus muelleri Lesson, 1827) | |||
Gatunki | |||
| |||
| |||
| |||
|
Kangurowiec[2] (Dorcopsis) – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Nowej Gwinei i okolicznych wyspach[3][4][5].
Morfologia
Długość ciała 42–97 cm, długość ogona 31–53,5 cm; masa ciała 3,4–11,6 kg (samce są większe i cięższe od samic)[4][6].
Systematyka
Rodzaj zdefiniowali w 1845 roku niemieccy zoolodzy Hermann Schlegel i Salomon Müller w rozdziale dotyczącym opisowi trzech nowych torbaczy, opublikowanym w książce autorstwa Ceonraada Jacoba Temmincka poświęconej historii naturalnej holenderskich posiadłości zamorskich[1]. Jako gatunek typowy autorzy wyznaczyli (oznaczenie monotypowe) kangurowca pręgowanego (D. muelleri).
Etymologia
Dorcopsis: gr. λορκας dorkas ‘gazela’; οψις opsis ‘wygląd’[7].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[8][6][3]:
Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[2] | Podgatunki[4][3][6] | Rozmieszczenie geograficzne[4][3][6] | Podstawowe wymiary[4][6][a] | Status IUCN[9] |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Dorcopsis atrata | Van Deusen, 1957 | kangurowiec czarny | gatunek monotypowy | Wyspy d’Entrecasteaux (Wyspa Goodenougha), na południowy wschód od Nowej Gwinei | DC: 55–69 cm DO: 25–42 cm MC: 3,4–7,5 kg | CR | |
![]() | Dorcopsis hageni | K.M. Heller, 1897 | kangurowiec białopręgi | gatunek monotypowy | północne przybrzeżne niziny Nowej Gwinei (Indonezja i Papua-Nowa Gwinea) | DC: 42–60 cm DO: 31–38 cm MC: 5–6 kg | LC |
![]() | Dorcopsis luctuosa | (D’Albertis, 1874) | kangurowiec szary | 2 podgatunki | niziny południowej i południowo-wschodniej Nowej Gwinei (Papua-Nowa Gwinea) | DC: 25–97 cm DO: 31–39 cm MC: 3,6–11,6 kg | VU |
![]() | Dorcopsis muelleri | (Lesson, 1827) | kangurowiec pręgowany | 4 podgatunki | niziny zachodniej Nowej Gwinei (włącznie z wyspami Misool, Salawati i Yapen) (Indonezja) | DC: 54–77 cm DO: 32–53 cm MC: 5–6,8 kg[b] | LC |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, VU – gatunek narażony, CR – gatunek krytycznie zagrożony.
Opisano również gatunek wymarły z pliocenu Australii[10]:
- Dorcopsis wintercookorum Flannery, Rich, Turnbull & Lundelius, 1992
Uwagi
Przypisy
- ↑ a b H. Schlegel & S. Müller: Over drie buideldieren uit de familie der Reivgoeroe’s. W: C.J. Temminck: Verhandelingen over de natuurlijke geschiedenis der Nederlandsche Overzeesche Bezittingen. Leiden: in commissie bij S. en J. Luchtmans en C.C. van der Hoek, 1845, s. 130. (niderl.).
- ↑ a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 15–16. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 92. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b c d e M. Eldridge & G. Coulson: Family Macropodidae (Kangaroos and Wallabies). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 693, 694. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Dorcopsis. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-26].
- ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 62. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Washington: Government Printing Office, 1904, s. 243, seria: North American Fauna. (ang.).
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-08-09]. (ang.).
- ↑ Home. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-07-29]. (ang.).
- ↑ T.F. Flannery, T.H. Rich, W.D. Turnbull & E.L. Lundelius. The Macropodoidea (Marsupialia) of the Early Pliocene Hamilton local fauna, Victoria, Australia. „Fieldiana”. Geology. New series. 25, s. 12, 1992. (ang.).