Katedra w Gurk
konkatedra, kościół parafialny | |||||||||||||||
![]() Widok z góry na kompleks | |||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Kraj związkowy |
| ||||||||||||||
Miejscowość | Gurk | ||||||||||||||
Adres | Domplatz 11, 9342 Gurk | ||||||||||||||
Wyznanie | katolickie | ||||||||||||||
Kościół | |||||||||||||||
Diecezja | Gurk | ||||||||||||||
Wezwanie | |||||||||||||||
Wspomnienie liturgiczne | 15 sierpnia | ||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Położenie na mapie Karyntii ![]() | |||||||||||||||
Położenie na mapie Austrii ![]() | |||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||
|
Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gurk (niem. Domkirche Mariae Himmelfahrt), w skrócie Katedra w Gurk (niem. Dom zu Gurk) – rzymskokatolicka świątynia znajdująca się w austriackiej gminie Gurk. Do 1787 siedziba diecezji Gurk.
Historia
Klasztor wzniesiono w latach 1043-1045[1], diecezję Gurk erygowano w roku 1072[2]. Katedra powstała w latach 1140-1200. W 1174 konsekrowano kryptę, w której złożono szczątki świętej Emmy z Gurk. Przed 1220 ukończono budowę klasztoru, a w 1287 katedrę ponownie konsekrowano po pożarze. W 1446 roku wzniesiono sieciowe sklepienie transeptu, a ok. 1500 – gwiaździste sklepienie korpusu nawowego[3]. W 1787 siedzibę diecezji przeniesiono do Klagenfurtu[2], kapituła katedralna miała siedzibę w sąsiednim klasztorze do 1792[4]. W latach 1932–2008 kompleks znajdował się pod opieką zakonu salwatorianów[5]. 25 czerwca 1988 roku świątynię odwiedził papież Jan Paweł II[6].
Architektura
Świątynia romańska, trójnawowa, o układzie bazylikowym[7]. Dwie wieże katedry wznoszą się na wysokość 60 metrów, na północnej z nich namalowane są tarcze zegara oraz herby, powstałe po pożarze w 1808[8]. Kruchtę zdobią freski z około 1340 roku, przedstawiające sceny biblijne. W podziemiach kościoła znajduje się krypta z relikwiami św. Emmy, jej sklepienie podtrzymywane jest przez 100 kolumn[4].
Wyposażenie
Wnętrze zdobi barokowy ołtarz główny, wykonany przez Michaela Hönela w latach 1625-1632 i pozłocony w 1654 przez Johanna Seitlingera[9][10] oraz pietà z 1741 roku autorstwa Georga Rafaela Donnera[10].
Pierwsza wzmianka o katedralnych organach pochodzi z roku 1560, w którym to odnowiono dwa istniejące wówczas w świątyni instrumenty: większe z nich posiadały dziewięć rejestrów, drugie z nich były przenośnym pozytywem. Remonty organów miały miejsce w 1714, 1733, 1737 i 1739. W 1779 podpisano umowę z Johannem Georgiem Eißlem na budowę nowego instrumentu, z powodu jego śmierci rok później pracami kierowali jego dwaj czeladnicy. W 1897 został on przebudowany przez Franza Colariča, a w 1926 przez Aloisa Fuetscha. W 1983 wzniesiono nowe organy w prezbiterium, a instrument na emporze wyłączono z użytku z powodu złego stanu technicznego. W 2000 uruchomiono niektóre z głosów starszego instrumentu[11].
Galeria
- Brama na teren klasztoru
- Widok ze wschodu
- Widok z północy
- Fasada
- Wejście główne
- Wnętrze
- Ołtarz główny i ołtarze boczne
- Organy
- Organy w prezbiterium
- Ambona
- Krypta
Przypisy
- ↑ Kirche [online], Orgelsammlung Gabriel Isenberg [dostęp 2023-12-16] (niem.).
- ↑ a b Fond AT-HHStA|GurkBm - Monasterium.net [online], monasterium.net [dostęp 2023-12-16] .
- ↑ Dom zu Gurk [online], kath-kirche-kaernten.at, 16 grudnia 2023 [dostęp 2023-12-16] (niem.).
- ↑ a b » Die Kunstschätze der Gotik aus dem Gurker Dom Pt. 1-Wienische Hantwërcvrouwe 1350 [online] [dostęp 2023-12-16] (niem.).
- ↑ Gurk: Bischof Schwarz dankte Salvatorianern für ihr Wirken, das „in den Herzen der Menschen weiter klingen wird“ [online], web.archive.org, 13 września 2008 [dostęp 2023-12-16] [zarchiwizowane z adresu 2008-09-13] .
- ↑ Dom Maria Himmelfahrt [online], GCatholic [dostęp 2023-12-16] .
- ↑ Gurk, Dóm » KirándulásTippek [online], kirandulastippek.hu [dostęp 2023-12-16] (węg.).
- ↑ Heraldik: Photos von Wappen in architektonischem Zusammenhang, Dokumentation und Datenbank [online], welt-der-wappen.de [dostęp 2023-12-16] .
- ↑ Dom zu Gurk - Marktgemeinde Gurk [online], gurk.at [dostęp 2023-12-16] .
- ↑ a b ÖsterreichÖ. Magazin ÖsterreichÖ., Österreich Magazin Online - Gurker Altar [online], Österreich Magazin Online, 8 sierpnia 2020 [dostęp 2023-12-16] (niem.).
- ↑ Gurk, Domkirche Mariae Himmelfahrt [online], Orgelsammlung Gabriel Isenberg [dostęp 2023-12-16] (niem.).