Kazimierz Skórewicz
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 30 października 1868 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 11 grudnia 1950 | ||
Narodowość | polska | ||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Rot%C5%9Fildl%C9%99rin_binas%C4%B1_2019-cu_ild%C9%99.jpg/220px-Rot%C5%9Fildl%C9%99rin_binas%C4%B1_2019-cu_ild%C9%99.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Gmach_Sejmu_od_strony_ul._Wiejskiej_lata_30.jpg/220px-Gmach_Sejmu_od_strony_ul._Wiejskiej_lata_30.jpg)
Kazimierz Józef Skórewicz (ur. 30 października 1868[1] w Stubełku na Wołyniu, zm. 11 grudnia 1950 w Warszawie[2][3]) – polski architekt, konserwator i historyk architektury.
Życiorys
W 1894 ukończył z wyróżnieniem Petersburski Instytut Inżynierów Cywilnych i w 1895 znalazł się w Baku, początkowo jako architekt dzielnicowy, następnie główny architekt Baku. Oprócz obowiązków służbowych tworzył też prywatnie budynki użyteczności publicznej i domy mieszkalne, gdzie starał się łączyć miejscowe tradycje budowlane z nowoczesnością.
Najważniejsze jego realizacje w Baku to:
- gmach Banku Państwowego (1897–1899) na rogu Krasnowodskiej i Merkuriewskiej (obecnie Wurguna i pl. Azerbejdżanu - dziś bank i Ministerstwo Finansów),
- biurowiec Rotszyldów (1897–1899) przy ulicy Perskiej (dziś Muchtarowa 13, od czasu ZSRR Prokuratura Azerbejdżanu)[4],
- sierociniec na Szemachince (1897–1899),
- pasaż Tagijewa (1896) przy ulicy Olgińskiej (obecnie Rasułzade, później Dom Towarowy),
- budynek poczty,
- budynek zarządu Towarzystwa Akcyjnego braci Nobel (1900–1903),
- zespół kramów targowych oraz gmachy gimnazjum męskiego, lecznicy muzułmańskiej i szpitala dziecięcego.
Oprócz projektowania, Kazimierz Skórewicz zajmował się działalnością naukową. W latach 1898–1900 przebywał za granicą (jednocześnie zajmując stanowiska w Baku), pracując nad rozprawą Budownictwo Słowian zachodnich oraz wpływ na nie architektury romańskiej, która została wydana w 1906 w Petersburgu, z założenia przeznaczona dla Polaków studiujących na rosyjskich uczelniach architektonicznych.
W 1906 był jednym ze współzałożycieli Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości. Po I wojnie światowej Naczelnik Gmachów Państwowych, zaprojektował takie obiekty jak kościoły w Zagłobie, Komarowie, w Łapach, przebudowa pałacu rządowego i budowa kaplicy w Spale, Szpital Kliniczny im. ks. Anny Mazowieckiej w Warszawie, nowy gmach Sejmu, dwór Milusin w Sulejówku. Był pracownikiem Rady Komisji Odbudowy Kraju i Racjonalnego Budownictwa Tymczasowej Rady Stanu[5], członkiem Rady Głównej Towarzystwa Rozwoju Ziem Wschodnich w 1939[6].
Po II wojnie światowej podjął pracę na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.
Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 140-2-2)[7].
Życie prywatne
Jego żoną była Rafaela Bończa-Skórewicz z domu Rutkowska[8]. Mieli dwóch synów i córkę. Syn Ludomir zginął rozstrzelany przez Niemców w Palmirach w 1940 roku.
Ordery i odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi (7 czerwca 1939)[9]
Upamiętnienie
- Tablica w Bramie Senatorskiej Zamku Królewskiego w Warszawie.
- Tablica pamiątkowa przy ul. Polskich Architektów (Polşa Memarları Küçəsi) w Baku, w Azerbejdżanie.
Przypisy
- ↑ biogram w PSB tom XXXVIII s. 334 podaje datę urodzin w roku 1866.
- ↑ In memoriam Pamięci Architektów Polskich
- ↑ Kazimierz Józef Skórewicz [online], Sejm-Wielki.pl [dostęp 2022-01-12] .
- ↑ Ambasada RP wA.R. Baku Ambasada RP wA.R., Biurowiec Rotszyldów w Baku - film [online], youtube.com [dostęp 2022-05-23] (pol. • ang. • azer. • ros.).
- ↑ Włodzimierz Suleja, Tymczasowa Rada Stanu, Warszawa 1998, s. 223.
- ↑ Rocznik Ziem Wschodnich 1939, s. 211.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: KAZIMIERZ SKÓREWICZ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-04-14] .
- ↑ Cmentarz Stare Powązki. Rafaela Bończa-Skórewicz. cmentarze.um.warszawa.pl. [dostęp 2024-07-14].
- ↑ M.P. z 1939 r. nr 131, poz. 307 „za zasługi na polu pracy społecznej”.
Bibliografia
- Polonia Baku, Kazimierz Skórewicz.
- WaldemarW. Baraniewski WaldemarW., Kazimierz Skórewicz, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2000, ISBN 83-7059-514-6, OCLC 830203169 .
- Hanna Krzyżanowska, Skórewicz Kazimierz, [w:] Polski słownik biograficzny konserwatorów zabytków, red. Henryk Kondziela, Hanna Krzyżanowska, z. 2, Poznań, Wydaw. Poznańskie 2006, ISBN 83-7177-416-8.
- PWN: 3976115