Konklawe 1431
![]() | |
Daty i miejsce | |
1 – 3 marca 1431 | |
S. Maria sopra Minerva, Rzym | |
Główne postacie | |
Dziekan | Giordano Orsini |
---|---|
Kamerling | François de Conzie, abp Narbonne |
Protoprezbiter | Antonio Panciera |
Protodiakon | |
Wybory | |
Liczba głosowań | 1 |
Liczba elektorów • uczestnicy • nieobecni |
|
Liczba nieelektorów | 3 |
Wybrany papież | |
![]() | |
Gabriele Condulmer CanReg Przybrane imię: Eugeniusz IV |
Konklawe 1-3 marca 1431 – pierwsze konklawe, jakie odbyło się po zakończeniu Wielkiej schizmy zachodniej. W jego wyniku papieżem został Eugeniusz IV.
Sytuacja w Kościele w chwili śmierci Marcina V
Papież Marcin V, wybrany na konklawe podczas Soboru w Konstancji, zmarł 20 lutego 1431 roku. Podstawowym celem jego pontyfikatu było przywrócenie papiestwu autorytetu zachwianego w okresie tzw. niewoli awiniońskiej i Wielkiej schizmy zachodniej. Choć przestrzegał większości zobowiązań podjętych na Soborze w Konstancji (m.in. na 1431 rok zwołał kolejny sobór do Bazylei), jednak zdecydowanie przeciwstawiał się tezom koncyliarystów o wyższości soboru nad papieżem i bronił prymatu następcy św. Piotra w Kościele[1].
Kolegium Kardynalskie, będące najbardziej uprzywilejowaną korporacją w Kościele, obawiało się ruchu koncyliarnego bodaj jeszcze bardziej niż sam papież. Już w Konstancji podważano przywileje kardynalskie np. ich wyłączność na wybieranie papieży. Z tego powodu większość kardynałów z niepokojem oczekiwała otwarcia obrad soboru bazylejskiego. Z drugiej strony Święte Kolegium walczyło także o większe uprawnienia do kontrolowania poczynań papieża i na tym tle dochodziło do konfliktu z Marcinem V, który bronił swoich uprawnień w sposób bardzo zdecydowany. Kardynałowie zgromadzeni na konklawe po jego śmierci chcieli wybrać człowieka, który z jednej strony będzie ostro sprzeciwiał się tendencjom koncyliarnym, a z drugiej będzie bardziej uległy wobec Kolegium Kardynalskiego[1].
Lista uczestników
Święte Kolegium liczyło 22 członków, jednak aż trzech z nich nie było uznawanych za elektorów, gdyż do chwili śmierci Marcina nie otrzymali jeszcze insygniów kardynalskich. Spośród pozostałych dziewiętnastu kardynałów w konklawe wzięło udział czternastu[2]:
- Giordano Orsini (nominacja kardynalska: 12 czerwca 1405) – kardynał biskup Albano; prymas Świętego Kolegium Kardynałów; penitencjariusz większy; komendatariusz opactwa terytorialnego Farfa
- Antonio Correr CanReg; Kardynał z Bolonii[3] (9 maja 1408) – kardynał biskup Porto e Santa Rufina
- Antonio Panciera; Kardynał z Akwilei[3] (6 czerwca 1411) – kardynał prezbiter S. Susanna; protoprezbiter Świętego Kolegium Kardynałów; administrator diecezji suburbikarnej Tusculum; kamerling Świętego Kolegium Kardynałów
- Gabriele Condulmer CanReg; Kardynał ze Sieny[3] (9 maja 1408) – kardynał prezbiter S. Clemente; komendatariusz kościoła prezbiterialnego S. Maria in Trastevere
- Branda Castiglione; Kardynał z Piacenzy[3] (6 czerwca 1411) – kardynał prezbiter S. Clemente
- Jean de la Rochetaillée; Kardynał z Rouen[3] (24 maja 1426) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Lucina; archiprezbiter bazyliki liberiańskiej; administrator archidiecezji Rouen i archidiecezji Besançon; komendatariusz opactwa terytorialnego S. Vincenzo al Volturno
- Louis Aleman CanReg; Kardynał z Arles[3] (24 maja 1426) – kardynał prezbiter S. Cecilia; administrator archidiecezji Arles
- Antonio Cassini; Kardynał S. Marcello[3] (24 maja 1426) – kardynał prezbiter S. Marcello; administrator diecezji Grosseto
- Juan Cervantes; Kardynał S. Pietro[3] (24 maja 1426) – kardynał prezbiter S. Pietro in Vincoli; administrator diecezji Tui
- Alfonso Carrillo de Albornoz (22 września 1408) – kardynał diakon S. Eustachio; komendatariusz kościoła prezbiterialnego Ss. IV Coronati; protodiakon Świętego Kolegium Kardynałów; archiprezbiter bazyliki laterańskiej; administrator diecezji Sigüenzy
- Lucido Conti (6 czerwca 1411) – kardynał diakon S. Maria in Cosmedin; archiprezbiter bazyliki watykańskiej; protektor zakonu krzyżackiego
- Hugues de Lusignan; Kardynał z Cypru[3] (24 maja 1426) – kardynał diakon S. Adriano; administrator archidiecezji Nikozji; komendatariusz opactwa terytorialnego Montevergine
- Ardicino della Porta; Kardynał z Novary[3] (24 maja 1426) – kardynał diakon Ss. Cosma e Damiano
- Prospero Colonna (24 maja 1426) – kardynał diakon S. Giorgio in Velabro
Sobór w Konstancji uznał ważność nominacji kardynalskich wszystkich trzech obediencji okresu schizmy. Siedmiu elektorów było nominatami Marcina V, trzech – pizańskiego antypapieża Jana XXIII (Panciera, Castiglione i Conti), dwóch – rzymskiego papieża Grzegorza XII (Correr i Condulmer), a po jednym – rzymskiego papieża Innocentego VII (Orsini) i awiniońskiego antypapieża Benedykta XIII (Carillo).
Nieobecni
Pięciu elektorów nie było obecnych w Rzymie:
- Pierre de Foix OFM (1414) – kardynał prezbiter S. Stefano al Monte Celio; administrator diecezji Comminges
- Niccolò Albergati OCarth; Kardynał S. Croce[3] (24 maja 1426) – kardynał prezbiter S. Croce in Gerusalemme; administrator diecezji Bolonia; legat papieski we Francji
- Henry Beaufort; Kardynał z Winchester[3] (24 maja 1426) – kardynał prezbiter S. Eusebio; administrator diecezji Winchester; legat a latere w Anglii i Irlandii
- Domingo Ram CanReg; Kardynał z Léridy[3] (24 maja 1426) – kardynał prezbiter Ss. Giovanni e Paolo; administrator diecezji Léridy
- Giuliano Cesarini; Kardynał S. Angelo (24 maja 1426) – kardynał diakon S. Angelo in Pescheria; legat papieski w Niemczech
Kardynał Pierre de Foix został mianowany przez antypapieża Jana XXIII, pozostali byli nominatami Marcina V.
Kardynałowie bez uprawnień elektorskich
Trzech kardynałów nominowanych przez Marcina V nie było uznawanych za pełnoprawnych członków Świętego Kolegium z uwagi na brak dopełnienia wszystkich obrzędów związanych z ich nominacją. Niedopuszczenie kardynała Domenico Capranici było jednak naruszeniem rozporządzenia Marcina V z 24 maja 1426, w którym nakazał dopuszczenie go do udziału w konklawe bez względu na to, czy jego nominacja zostanie upubliczniona do tego czasu[1]:
- Juan Casanova OP; Kardynał S. Sisto[3] (8 listopada 1430) – kardynał prezbiter S. Sisto; administrator diecezji Elne
- Guillaume Ragenel de Montfort (8 listopada 1430) – kardynał prezbiter bez tytułu; biskup Saint-Malo
- Domenico Capranica; Kardynał z Fermo[3] (24 maja 1426) – kardynał diakon S. Maria in Via Lata; administrator diecezji Fermo; gubernator Perugii i księstwa Spoleto
Wybór Eugeniusza IV
Rozpoczęte wieczorem 1 marca w kościele S. Maria sopra Minerva konklawe okazało się jednym z najkrótszych w historii. 2 marca kardynałowie podpisali kapitulację wyborczą, która ograniczała prerogatywy elekta na rzecz Świętego Kolegium. Następnego dnia odbyło się głosowanie zakończone jednomyślnym wyborem kardynała Gabriela Condulmera na papieża[1][4]. Elekt przybrał imię Eugeniusza IV i 11 marca został uroczyście koronowany przez protodiakona Alfonso Carillo[5].
Przypisy
- ↑ a b c d Papal elections in the Fifteenth Century. The election of Pope Eugenius IV (1431). By Francis A. Burkle-Young
- ↑ Lista uczestników zrekonstruowana w oparciu o podpisy na kapitulacji wyborczej podpisanej na tym konklawe. Annales Ecclesiastici, vol. 28, s. 90
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o Od XIV do XVI wieku (a sporadycznie nawet i jeszcze później) rozpowszechniony był zwyczaj nazywania kardynałów (nawet w oficjalnych dokumentach) nie według ich imion i nazwisk, lecz według pseudonimów nawiązujących najczęściej do miejsca pochodzenia, diecezji lub kościoła tytularnego danego kardynała.
- ↑ Mandell Creighton: A History of the Papacy from the Great Schism to the Sack of Rome (1909), s. 165.
- ↑ Sede Vacante 1431
- p
- d
- e
XI wiek | |
---|---|
XII wiek | |
XIII wiek | |
XIV wiek | |
XV wiek | |
XVI wiek | |
XVII wiek | |
XVIII wiek | |
XIX wiek | |
XX wiek | |
XXI wiek |