Listownik
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/WallensteinBriefSiegel.jpg/220px-WallensteinBriefSiegel.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Mulready_envelope.jpg/220px-Mulready_envelope.jpg)
Listownik – całostka pocztowa używana w celu korespondencji jako list bezkopertowy, który po zagięciu boku (boków), pozwala na jego zamknięcie i wysłanie. Na stronie zewnętrznej znajduje się wydrukowany znak opłaty i tekst, a na stronie wewnętrznej czasami tekst. Była to bardzo popularna forma w drugiej połowie XIX wieku – ograniczała koszty wysyłania wiadomości. Listownik AQ uważa się za pierwszy w historii, został wydany w 1608 roku i przedstawiał herb Wenecji. Listownik jako całostkę po raz pierwszy wprowadzono w Wielkiej Brytanii według projektu Williama Mulready'ego o nominale 1 i 2 pensy.
Zobacz też
- Aerogram
Bibliografia
- Encyklopedia Filatelistyki, TadeuszT. Hampel (red.), JanuszJ. Adamczyk, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993, s. 283, ISBN 83-01-11373-1, OCLC 69462088 .