Luigi Boccherini
![]() Obraz Luigi Boccheriniego z National Gallery of Victoria w Melbourne | |||
Data i miejsce urodzenia | 19 lutego 1743 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 28 maja 1805 | ||
Instrumenty | wiolonczela | ||
Gatunki | muzyka klasyczna | ||
![]() | |||
|
Luigi Boccherini (ur. 19 lutego 1743 w Lukce, zm. 28 maja 1805 w Madrycie) – włoski kompozytor i wiolonczelista epoki klasycyzmu oraz rokoko, dzięki któremu wiolonczela awansowała do rzędu instrumentów solowych. Uważany za jednego (obok Haydna) z twórców kwartetu smyczkowego.
Luigi Boccherini pochodził z muzycznej rodziny, jego ojciec grał na wiolonczeli oraz kontrabasie. Naukę gry na wiolonczeli rozpoczął pod kierunkiem ojca, w wieku pięciu lat. W 1757 r. rozpoczął studia w Rzymie pod kierunkiem Giovanniego Battisty Costanziego. W 1761 r. wyjechał do Hiszpanii, gdzie w 1770 znalazł zatrudnienie u infanta Ludwik Antonia – młodszego brata Karola III. Współpraca zakończyła się, gdy królowi nie spodobał się fragment jednego z utworów, a poirytowany kompozytor podwoił dany motyw. Po tym incydencie, obrażony Boccherini udał się w góry Gredos, gdzie stworzył swoje najsłynniejsze dzieła. Do mecenasów twórczości Boccheriniego należeli też Lucjan Bonaparte i Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern.
Był dwukrotnie żonaty i miał dwie córki. Zmarł w zupełnej biedzie w Madrycie. Jego współcześni spadkobiercy żyją w Hiszpanii. Po śmierci został zupełnie zapomniany, a renesans popularności jego twórczości rozpoczął się w drugiej połowie XX wieku, kiedy jego prace zostały szczegółowo zbadane przez francuskiego muzykologa Yves’a Gérarda w 1969 roku. Powstał wtedy tzw. Boccherini Quintet, który wykonuje muzykę Boccheriniego. Początkowo grał w Paryżu, później odbył światowe tournée.
Luigi Boccherini skomponował około 600 utworów, w tym m.in. 20 symfonii, liczne koncerty wiolonczelowe, setki utworów kameralnych, oratoria, kantaty, operę. Z ogromnego dorobku Boccheriniego największą popularność zdobył menuet z Kwintetu smyczkowego nr 13, zwłaszcza kiedy wykorzystany został w brytyjskiej komedii Jak zabić starszą panią; w Polsce śpiewany przez Wojciecha Młynarskiego z jego własnym tekstem jako Obiad rodzinny.
Posłuchaj
![\version "2.14.2"
\header {
tagline = ##f
}
upper = \relative c'' {
\clef treble
\key a \major
\time 3/4
\tempo 4 = 102
\set Staff.midiInstrument = #"violin"
\partial 4
\acciaccatura { a'16[ b] }
a16\pp( gis a b
a8-.) a,4^>( cis e8)
e8( d) d4 \acciaccatura { d16[ e] } d16( cis d e
d8-.) e,4^>( b' d8)
d8( cis) cis4
\repeat unfold 2 { a'8.->( fis16) e8[( dis-.) dis-. dis-.] } a'8.->( fis16)
gis8( e cis a') \acciaccatura gis8( fis4)\trill % \startTrillSpan { \afterGrace e16[ fis]\stopTrillSpan }
e4( e,8) r8
}
lower = \relative c {
\clef bass
\key a \major
\time 3/4
\set Staff.midiInstrument = #"pizzicato strings"
\acciaccatura s8
\partial 4
r4
a8-. < e'' e, >8-.[ \repeat unfold 2 { < cis a >8-. < e e, >8-.] }
e,,8-. < e'' e, >8-.[ \repeat unfold 2 { < b gis >8-. < e e, >8-.] }
e,,8-. e'8-.[ \repeat unfold 2 { < b' gis >8-. < e e, >8-.] }
a,,8-. < e'' e, >8-.[ < cis a >8-. < e e, >8-.] a,( < a' cis, >8)
< b, b, >8-. < a' b, >8-.[ fis-. < a b, >8-.] dis,( < a' b, >8-.)
b,,8-. < a'' b, >8-.[ fis-. < a b, >8-.] dis,( < a' b, >8-.)
e,8-. < gis' e b >8-. a,,8-. < a'' e cis >8-. b,,( < dis' b a >8)
e,8[( < e' b gis >8)] < e, e, >8-. r8 \bar ":|"
}
\score {
\new PianoStaff <<
\set PianoStaff.instrumentName = #"Cordes"
\new Staff = "upper" \upper
\new Staff = "lower" \lower
>>
\layout {
\context {
\Score
\remove "Metronome_mark_engraver"
}
}
\midi { }
}](http://upload.wikimedia.org/score/g/x/gxuwojyg2qtj7mtdbvz39fm5wlp7tq4/gxuwojyg.png)
Początek menueta według transkrypcji na fortepian
Bibliografia
- BogusławB. Śmiechowski BogusławB., Historia muzyki: z muzyką przez wieki i kraje, Warszawa: Borgis, 1993, ISBN 83-85284-19-2, OCLC 749654848 .
- Artykuł na encyklopedii RMF Classic
Linki zewnętrzne
- Luigi Boccherini – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Luigi Boccherini – nuty w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000121429437
- VIAF: 89067361
- LCCN: n79107744
- GND: 118659170
- NDL: 00762891
- LIBRIS: c9prlf6w0hls2gc
- BnF: 13891612q
- SUDOC: 080715575
- SBN: CFIV025539
- NLA: 36054719
- NKC: jn19990000868
- BNE: XX1112664
- NTA: 070321620
- BIBSYS: 1460961539848
- CiNii: DA07230461
- Open Library: OL4642063A
- PLWABN: 9810639982005606
- NUKAT: n97015205
- J9U: 987007258864905171
- PTBNP: 14832
- CANTIC: a11818086
- LNB: 000037596
- NSK: 000045894
- BNA: 000030506
- CONOR: 11748707
- BNC: 000102221
- KRNLK: KAC199602833
- LIH: LNB:HJh;=BQ
- RISM: people/30000391
- PWN: 3878767
- Britannica: biography/Luigi-Boccherini
- Treccani: luigi-boccherini
- Universalis: luigi-boccherini
- БРЭ: 1869891
- NE.se: luigi-boccherini
- SNL: Luigi_Boccherini
- VLE: luigi-boccherini
- Catalana: 0010634
- DSDE: Luigi_Boccherini
- Hrvatska enciklopedija: 8293