Marek Keller
Data i miejsce urodzenia | 15 marca 1946 |
---|---|
Data śmierci | 23 października 2023 |
Miejsce spoczynku | |
Zawód, zajęcie | muzyk i tancerz, mecenas kultury i sztuki, kolekcjoner, marszand, filantrop, menedżer |
Narodowość | polska |
Partner | Jerzy Andrzejewski, |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Marek Michał Keller (ur. 15 marca 1946 w Piasecznie, zm. 23 października 2023) – polski muzyk i tancerz, mecenas kultury i sztuki, kolekcjoner, marszand, filantrop, miłośnik i propagator kultury meksykańskiej, menedżer Juana Soriano, założyciel Ogrodu Rzeźb Juana Soriano w Owczarni. Obywatel Polski i Francji[1].
Życiorys
Marek Keller był synem Michała i Marii Kellerów[2]. W dzieciństwie uczył się gry na fortepianie[3]. W czasie, gdy odbywał służbę wojskową, należał do Centralnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego (w 1966 roku zdobył, wraz z tym zespołem, I miejsce na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze[4]), po jej zakończeniu dołączył do Zespołu Pieśni i Tańca „Mazowsze”[5][6]. W drugiej połowie lat 60. był partnerem Jerzego Andrzejewskiego[7][8][9].
W 1972, w wieku 26 lat, roku wyjechał do Francji. Dwa lata później poznał w Paryżu Juana Soriano, za pośrednictwem pisarza Sergio Pitola – wtedy radcy kulturalnego ambasady Meksyku, którego poznał jeszcze w Polsce[5]. Marek Keller związał się z Soriano do końca życia, był nie tylko jego partnerem życiowym, ale również menedżerem, marszandem, promotorem, a później również jego opiekunem[5]. Soriano jedynie tworzył, a całą resztą zarządzał Marek Keller. W 2004 roku założyli wspólnie w Meksyku fundację Fundación Juan Soriano y Marek Keller A.C.[10]. Juan Soriano zmarł 10 lutego 2006 roku w wieku 85 lat[11] i od tego czasu Keller pracował nad promowaniem spuścizny artysty w różnych częściach świata[3].
W 2015 roku ukazał się wywiad-rzeka z Markiem Kellerem pt. Tequila z Cortazarem. Kochałem wielkich tego świata[9].
Zmarł nagle w wieku 77 lat, został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 183, rząd 4, grób 13)[12].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Museo_Morelense_de_Arte_Contempor%C3%A1neo_Juan_Soriano.jpg/250px-Museo_Morelense_de_Arte_Contempor%C3%A1neo_Juan_Soriano.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Dworek_Kazimier%C3%B3wka.jpg/250px-Dworek_Kazimier%C3%B3wka.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Wn%C4%99trze_pawilonu_wystawowego_w_Ogrodzie_Rze%C5%BAb.jpg/250px-Wn%C4%99trze_pawilonu_wystawowego_w_Ogrodzie_Rze%C5%BAb.jpg)
Dorobek
Promocja twórczości Juana Soriano
Muzea Juana Soriano
Museo Morelense de Arte Contemporáneo (MMAC) Juan Soriano
Dzięki zaangażowaniu Marka Kellera w Meksyku powstało Museo Morelense de Arte Contemporáneo (MMAC) Juan Soriano, które zostało otwarte 8 czerwca 2018 roku w Cuernavaca. MMAC to projekt JSa Arquitectura pod kierownictwem architekta Javiera Sáncheza Corrala[13]. Jest to największa przestrzeń wystawowa w stanie Morelos. Jest podzielona na dwie galerie umożliwiające wystawy czasowe: Central Gallery i Cube, oraz na przestrzeń multidyscyplinarną nazwaną Open Forum. W Muzeum jest biblioteka, ogród rzeźb i warsztaty na potrzeby programów edukacyjnych[14].
Muzeum zajmuje powierzchnię 4455 metrów kwadratowych. Jego budowa kosztowała 14,8 miliona USD. W jego zbiorach znajduje się 1200 dzieł Soriano, w tym rzeźby, obrazy, rysunki i fotografie[15][16].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Juan_Soriano_-_Frog_family.jpg/250px-Juan_Soriano_-_Frog_family.jpg)
Ogród Rzeźb Juana Soriano (Jardín Escultórico Juan Soriano)
Osobny artykuł: Ogród Rzeźb Juana Soriano w Owczarni.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Juan_Soriano_-_Toreador.jpg/250px-Juan_Soriano_-_Toreador.jpg)
Toreador w Warszawie
Między innymi w 2014 roku Marek Keller podarował Warszawie rzeźbę Soriano Toreador, która stoi przed budynkiem Warsaw Financial Center, przy rogu ulic Emilii Plater i Świętokrzyskiej w Warszawie[17].
Mecenat polskiej kultury i sztuki
Marek Keller znaczną część życia poświęcił wzbogacaniu polskich instytucji kultury w ważne pamiątki i dokumenty dotyczące największych polskich twórców, w tym przede wszystkim Fryderyka Chopina. Był fundatorem licznych chopinaliów dla polskich zbiorów narodowych, m.in. przyczynił się do wzbogacenia zbiorów Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie o kilkadziesiąt listów kompozytora i jego siostry Ludwiki Jędrzejewiczowej, rękopisy, XIX-wieczne dokumenty należące do rodziny kompozytora. Marek Keller był osobą, która – wśród prywatnych darczyńców – najbardziej przyczyniła się do wzbogacenia kolekcji pamiątek po Fryderyku Chopinie w Polsce. Począwszy od 1999 roku podarował Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie 21 listów oraz zbiór 47 innych ważnych obiektów. Jednym z najcenniejszych darów był wylicytowany w Nowym Jorku autograf Fryderyka Chopina[5][18].
W 2019 roku Marek Keller podarował Muzeum list George Sand do François Rollinata opisujący wspólny pobyt pisarki i kompozytora na Majorce[6].
W 2011 roku Narodowy Instytut Fryderyka Chopina zorganizował wystawę przedstawiającą dary Marka Kellera, w skład której weszło 47 obiektów, w tym 6 listów Chopina pisanych do rodziny z lat 1845–1848 oraz listy Jane Stirling pisane po śmierci kompozytora do jego siostry Ludwiki[6][19].
Odznaczenia i nagrody
- Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2003) za wybitne zasługi dla kultury polskiej[20]
- Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2011) za wybitne zasługi w popularyzowaniu kultury polskiej w Meksyku[1]
- Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej”[5]
- Order Orła Azteckiego (Meksyk)[6]
Przypisy
- ↑ a b M.P. z 2012 r. poz. 367
- ↑ TomaszT. Domański TomaszT., Ogród Juana Soriano. Świadectwo spełnionego życia [online], vimeo.com, 2018 [dostęp 2024-08-10] .
- ↑ a b TomaszT. Urzykowski TomaszT., Nie żyje mecenas sztuki Marek Keller. Kupował dla Polski pamiątki po Chopinie, założył pod Warszawą ogród rzeźb Soriano [online], Gazeta Wyborcza (warszawa.gazeta.pl), 3 listopada 2023 [dostęp 2024-08-10] .
- ↑ SylwiaS. Krzemianowska SylwiaS., Sztuka życia. Wywiad z Markiem Kellerem [online], soriano.pl [dostęp 2024-08-09] .
- ↑ a b c d e Domański 2022 ↓, s. 7.
- ↑ a b c d MateuszM. Ciupka MateuszM., Marek Keller (1946–2023) [online], ruchmuzyczny.pl [dostęp 2024-08-09] .
- ↑ Pogrzeb partnera giganta polskiej literatury. Chwilę przed śmiercią ujawnił przerażające sekrety związku [online], se.pl, 9 listopada 2023 [dostęp 2024-08-09] .
- ↑ Wywiad rzeka z polskim marszandem sztuki Markiem Kellerem [online], hedonistki.pl, 17 grudnia 2015 [dostęp 2024-08-09] .
- ↑ a b DariuszD. Wilczak DariuszD., Tequila z Cortazarem. Kochałem wielkich tego świata, Warszawa: Fabuła Fraza, 2015, s. 255, ISBN 978-83-941885-3-5 .
- ↑ Strona fundacji Fundación Juan Soriano y Marek Keller A.C. [online] [dostęp 2024-08-07] (hiszp.).
- ↑ Tesoros del Registro Civil Salón de la Plástica Mexicana, Meksyk (miasto): Urząd miasta Meksyk i CONACULTA, 2012, s. 208–209 (hiszp.).
- ↑ AnnaA. Bernat AnnaA., Pożegnanie Marka Kellera na Powązkach [online], dzieje.pl, 17 listopada 2023 [dostęp 2024-08-09] .
- ↑ Zobacz projekt, który przygotował architekt Javier Sánchez Corral. Fotorelacja z placu budowy (styczeń 2017) [online], soriano.pl [dostęp 2024-08-08] .
- ↑ El Museo Morelense de Arte Contemporáneo Juan Soriano arrancará actividades el 8 de junio [online], www.eluniversal.com.mx, 6 czerwca 2018 [dostęp 2024-08-08] (hiszp.).
- ↑ Se abre al público el Museo Morelense de Arte Contemporáneo (MMAC) "Juan Soriano" en Cuernavaca [online], www.milenio.com, 6 czerwca 2018 [dostęp 2024-08-08] (hiszp.).
- ↑ BrendaB. Soto BrendaB., Arte y vida cotidiana [online], www.arquine.com, 11 czerwca 2018 [dostęp 2024-08-08] (hiszp.).
- ↑ AleksandraA. Synowiec AleksandraA., „Torreador” stanął przy Świętokrzyskiej [online], wiadomosci.wp.pl, 28 listopada 2014 [dostęp 2024-08-07] .
- ↑ Nie żyje mecenas sztuki Marek Keller [online], www.pap.pl, 4 listopada 2023 [dostęp 2024-08-09] .
- ↑ Dary Marka Kellera dla Muzeum Fryderyka Chopina [online], muzeum.nifc.pl [dostęp 2024-08-09] .
- ↑ M.P. z 2003 r. nr 45, poz. 676
Bibliografia
- TomaszT. Domański TomaszT., Ogród Juana Soriano. Świadectwo spełnionego życia. Koncepcja filmu dokumentalnego [online], tomaszdomanski.eu, 2022 [dostęp 2024-08-07] .
Linki zewnętrzne
- Strona fundacji Fundación Juan Soriano y Marek Keller A.C.
- Strona El Museo Morelense de Arte Contemporáneo (MMAC) Juan Soriano
- Strona Ogród Rzeźb Juana Soriano
- Film p.t. Juan Soriano wg Marka Kellera, scenariusz i realizacja Adma Gzyra
- Ogród Rzeźb Juana Soriano – niezwykły park pełen sztuki w Owczarni pod Warszawą
- Mieszkanie Marka Kellera