Marian Niklewski
![]() prof. zw. dr hab. Marian Niklewski (1909-1996) | |||
Data i miejsce urodzenia | 20 sierpnia 1909 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 29 maja 1996 | ||
Zawód, zajęcie | chemik | ||
|
Marian Stefan Niklewski (ur. 20 sierpnia 1909[1] we Lwowie, zm. 29 maja 1996 w Elblągu) – polski profesor nauk rolniczych w zakresie chemii rolnej[2], nauczyciela akademicki
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Gr%C3%B3b_Mariana_Niklewskiego_na_cmentarzu_D%C4%99bica_w_Elbl%C4%85gu.jpg/220px-Gr%C3%B3b_Mariana_Niklewskiego_na_cmentarzu_D%C4%99bica_w_Elbl%C4%85gu.jpg)
Życiorys
Urodził się w rodzinie profesora Bronisława Niklewskiego i Karoliny Hegediiss. Od lipca 1928 do kwietnia 1929 odbywał szkolenie podczas III kursu w Wołyńskiej Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, ukończył w stopniu kaprala podchorążego rezerwy. W lipcu i sierpniu 1929 praktykował w poznańskim 7 Dywizjonie Artylerii Konnej w Poznaniu[1], powrócił do Lwowa, a w 1932 awansował do stopnia podporucznika.
Studia na Wydziale Rolniczo-Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego ukończył w 1934[3] i został asystentem w kierowanym przez prof. Bolesława Świętochowskiego Zakładzie Uprawy Roślin[4]. W 1936 odbył 9-miesięczny staż naukowy w Rothamsted Experimental Station w Anglii, następnie pracował naukowo Katedrze Fizjologii Roślin na Uniwersytecie Poznańskim. W 1937 przeniósł się na Politechnikę Lwowską, gdzie pracował do 1941. W 1945 otrzymał stopień doktora na Uniwersytecie Jagiellońskim[3]. W latach 1945–1947 pracował w Biurze Rolnym Starostwa Powiatowego w Krośnie. W latach 1947–1949 był sekretarzem Rady Naukowej przy Ministrze Rolnictwa. W 1949 pracował w Instytucie Torfowym w Elblągu (późniejszy Terenowy Oddział Badań Torfowych IMUZ). Prowadził także wykłady na Politechnice Gdańskiej i na Uniwersytecie Warszawskim, a w latach 1951–1955 kierował Katedrą Torfoznawstwa Wyższej Szkoły Rolniczej we Wrocławiu.
W 1952 otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego w SGGW w Warszawie i awansował na stanowisko docenta. W 1955 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1961 – profesora zwyczajnego.
Od 1955 pracował w Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie jako kierownik Katedry Chemii Rolnej, a od 1970 roku do przejścia na emeryturę, oprócz funkcji kierownika Zakładu Chemii Rolnej, pełnił funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Hodowli Roślin i Nasiennictwa[4], a równocześnie od 1971 kierował Katedrą Torfoznawstwa. Przez wiele lat przewodniczył Wydziałowi II Nauk Przyrodniczo-Rolniczych Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego[5].
Badania Profesora zmierzały do optymalizacji nawożenia organicznego i mineralnego z uwzględnieniem nie tylko wielkości i jakości plonu, ale również kierunku przemian glebowych prowadzących do kształtowania żyzności gleby[6]. Stosując różne warianty chemiczne i agrotechniczne, opracował metody zmierzające do przyspieszenia bądź opóźnienia II fazy mineralizacji azotu obornika, a także rejonizację nawożenia organicznego na terenie Polski, w zależności od warunków meteorologicznych i glebowych poszczególnych regionów. Zdefiniował pojęcie wartości produkcyjnej obornika oraz określił jej liczby graniczne w różnych regionach Polski. Prowadził także prace nad technologią produkcji i działaniem różnych preparatów i ich frakcji otrzymywanych z torfów wysokich. Wykazał, że rozpuszczalne w wodzie związki próchniczne, zawarte w preparatach torfowych i ich frakcjach, mają właściwości chemotropijne oraz ułatwiają przenikanie do korzeni roślin składników pokarmowych. Potwierdził doświadczalnie, że rozpuszczalne w wodzie związki próchniczne, pochodzące z preparatów torfowych, działają podobnie jak nawozy potasowe. W związku z tym Profesor wysunął tezę, że w wielu przypadkach preparaty torfowe mogą częściowo zastępować nawożenie potasem[3].
Opublikował ponad 200 oryginalnych prac naukowych i ponad 100 prac popularnonaukowych i popularnych. Jest także autorem wielu ekspertyz naukowych wykonywanych na zamówienie różnych instytucji naukowych i rolnictwa. Pod Jego kierunkiem prace magisterskie wykonało 158 studentów[3].
W trakcie 25 lat kierowania Katedrą Chemii Rolnej stopnie doktora nauk rolniczych uzyskało 16 osób, a doktora habilitowanego – 6 osób. Spośród Jego wychowanków 4 osobom nadano tytuł profesora[3].
Spoczywa na Cmentarzu Komunalnym Dębica w Elblągu[7].
Odznaczenia i nagrody[3]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- wielokrotnie odznaczenia resortowe i regionalne
- nagrody rektora AR w Szczecinie
Przypisy
- ↑ a b Marian Stefan Niklewski, Grupa Rekonstrukcji Historycznej 7 Dywizjon Artylerii Konnej. 7dak.com. [dostęp 2016-03-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-15)].
- ↑ Prof. zw. dr hab. Marian Niklewski, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2024-06-23] .
- ↑ a b c d e f Ryszard Malinowski (red.). 60 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie 1954-2014, Szczecin: Wydawnictwo Uczelniane Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego, 2014, s. 217-219, ISBN 978-83-7663-180-6.
- ↑ a b Nota biograficzna w „Dzieje studiów rolniczo-lasowych w ośrodku lwowsko-dublańskich w opracowaniu Tadeusza Wośkowskiego”. Warszawa: Centralna Biblioteka Rolnicza im. Michała Oczapowskiego, 2011, s. 38. ISBN 978-83-932996-0-7. delta.cbr.edu.pl. [dostęp 2016-03-27].
- ↑ Historia Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego
- ↑ Maciej Nowak i Klaudyna Kojder (red.). Wybitni szczecińscy naukowcy. Wybrane sylwetki. Wyd. Volumina, Szczecin 2024, s. 39. ISBN 978-83-7867-879-3
- ↑ śp. MARIAN NIKLEWSKI. elblag.artlookgallery.com. [dostęp 2022-06-03].