Maurits Cornelis Escher
![]() Maurits Cornelis Escher w 1971 | |||
Imię i nazwisko | Maurits Cornelis Escher | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 17 czerwca 1898 | ||
Data i miejsce śmierci | 27 marca 1972 | ||
Alma Mater | Uniwersytet Techniczny w Delfcie, Szkoła Architektury i Sztuki Dekoracyjnej w Haarlemie | ||
Dziedzina sztuki | rysunek, drzeworyt, grafika | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() | |||
| |||
| |||
Strona internetowa |
Maurits Cornelis Escher (ur. 17 czerwca 1898 w Leeuwarden, zm. 27 marca 1972 w Hilversum) – holenderski malarz i grafik[1]. Znany głównie dzięki swoim obrazom inspirowanym matematyką, które często przedstawiają iluzje optyczne[2].
Życiorys
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/The_Artist_-_Maurits_Cornelis_Escher_-_working_at_his_Atelier_%2850385403156%29.jpg/220px-The_Artist_-_Maurits_Cornelis_Escher_-_working_at_his_Atelier_%2850385403156%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/17723_EscherMuseum.jpg/220px-17723_EscherMuseum.jpg)
Był najmłodszym synem inżyniera budownictwa George’a Arnolda Eschera(inne języki) i jego drugiej żony Sary Gleichman. W 1903 rodzina przeniosła się do Arnhem, gdzie uczęszczał do szkoły podstawowej i średniej do 1918 roku. Znany przyjaciołom i rodzinie jako „Mauk” – był chorowitym dzieckiem i został umieszczony w szkole specjalnej w wieku siedmiu lat; oblał drugą klasę. Chociaż celował w rysunku, jego oceny były mierne. Do trzynastego roku życia pobierał lekcje stolarstwa i gry na fortepianie. Pierwsze nauki z zakresu malarstwa pobierał w szkole średniej w Arnhem. Przeniósł się do miasta Haarlem i w 1918 wstąpił na Uniwersytet Techniczny w Delfcie. Następnie w latach 1919–1922 studiował w Szkole Architektury i Sztuk Dekoracyjnych, gdzie uczył się rysunku i sztuki wykonywania drzeworytów. Przez krótki czas studiował architekturę, ale nie zaliczył wielu przedmiotów, częściowo z powodu uporczywej infekcji skóry. Głównie uczył się sztuk dekoracyjnych pod kierunkiem grafika Samuela Jessurana de Mesquita.
W 1922 sporo podróżował. We Włoszech odwiedził Florencję, San Gimignano, Volterrę, Sienę i Ravello. W tym samym roku podróżował także po Hiszpanii, odwiedzając Madryt, Toledo i Granadę. Był pod wrażeniem włoskiej wsi, a w Granadzie – mauretańskiej architektury XIV-wiecznej Alhambry. Skomplikowane projekty dekoracyjne Alhambry, oparte na geometrycznych symetriach, z przeplatającymi się, powtarzającymi się wzorami w kolorowych płytkach lub rzeźbionymi w ścianach i sufitach, wywołały jego zainteresowanie matematyką i wywarły silny wpływ na jego twórczość.
Escher wrócił do Włoch i mieszkał w Rzymie od 1923 do 1935 roku. Podczas pobytu we Włoszech Escher poznał Jettę Umiker – Szwajcarkę, która podobnie jak on była zafascynowana tym krajem – ich ślub odbył się w 1924 roku. Para osiadła w Rzymie, gdzie ich pierwszy syn, Giorgio (George) Arnaldo Escher, został nazwany na cześć dziadka. Escher i Jetta mieli później jeszcze dwóch synów – Artura i Jana. We Włoszech powstała ponad połowa jego prac. Starał się przedstawić w swych dziełach wszystko to, co go otaczało i ocalić to od zapomnienia. Światową sławę zdobył jako autor grafik, w których – często z inspiracji matematycznych[3] – formy przestrzenne były ukazywane w sposób sprzeczny z doświadczeniem wzrokowym.
Po dojściu do władzy Mussoliniego, Escher zdecydował się opuścić Włochy i w 1935 roku przeniósł się do Szwajcarii. W tym samym roku poczta holenderska zleciła Escherowi zaprojektowanie w znaczka pocztowego dla „Funduszu Lotniczego” (holenderski: Het Nationaal Luchtvaartfonds) i ponownie w 1949 zaprojektował znaczki holenderskie. Były to obchody 75. rocznicy Światowego Związku Pocztowego; inny wzór został wykorzystany przez Surinam i Antyle Holenderskie dla tego samego upamiętnienia.
Escher, który bardzo lubił i inspirował się pejzażami we Włoszech, był zdecydowanie nieszczęśliwy w Szwajcarii. W 1937 rodzina przeniosła się ponownie do Uccle (Ukkel), na przedmieściach Brukseli w Belgii.
II wojna światowa zmusiła ich do przeniesienia się w styczniu 1941 roku, tym razem do Baarn w Holandii, gdzie Escher mieszkał do 1970 roku. Większość najbardziej znanych dzieł Eschera pochodzi z tego okresu. Czasami pochmurna, zimna i wilgotna pogoda w Holandii pozwoliła mu skupić się na pracy.
Po 1953 Escher dużo pracował jako wykładowca akademicki. Planowana jego seria wykładów w Ameryce Północnej w 1962, została jednak odwołana z powodu choroby, która na pewien czas również uniemożliwiła mu tworzenie dzieł sztuki.
Dwukrotnie został odznaczony Orderem Oranje-Nassau w 1955 jako Kawaler i później w 1967 jako Oficer.
W lipcu 1969 ukończył swoją ostatnią pracę, duży drzeworyt z potrójną symetrią obrotową zatytułowany Snakes, w którym węże wiją się przez wzór połączonych pierścieni. Kurczą się do nieskończoności zarówno w kierunku środka, jak i krawędzi koła. Był wyjątkowo skomplikowany, wydrukowany przy użyciu trzech bloków, z których każdy został obrócony trzykrotnie wokół środka obrazu i precyzyjnie wyrównany, aby uniknąć przerw i nakładania się. Obraz oddaje zamiłowanie Eschera do symetrii, zazębiających się wzorów, a pod koniec życia o jego zbliżaniu się do nieskończoności.
W 1970 Escher przeniósł się do domu starców artystów Rosa Spier Huis w Laren, w którym posiadał własną pracownię.
Zmarł w szpitalu w Hilversum 27 marca 1972 roku w wieku 73 lat. Został pochowany na Nowym Cmentarzu w Baarn.
Zobacz też
- Circle Limit III
- Kałuża (drzeworyt)
Przypisy
- ↑ Escher Maurits Cornelis, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-09-30] .
- ↑ Maurits Cornelis Escher – iluzja w sztuce. Muzeum Świat Iluzji, 2020-06-07. [dostęp 2023-11-23].
- ↑ Tomasz Żak : Coxeter i Escher – geometria i sztuka. Prezentacja. Politechnika Wrocławska 6 lipca 2010
Linki zewnętrzne
John J. O'Connor; Edmund F. Robertson: Maurits Cornelis Escher w MacTutor History of Mathematics archive (ang.) [dostęp 2021-10-25].
- M.C. Escher — strona oficjalna (ang. • niderl.)
- Informacje o M.C. Escherze
- Artists' Market Inc. galeria w Connecticut (USA) która eksponowała, kupowała i sprzedawała dzieła artysty od 1970 r.
- Matematyka w obrazach Eschera
- Galeria prac Eschera
- Najstarsza kolekcja jego prac w sieci – od 1993. home.comcast.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-01-26)].
- Galeria z obrazkami w dużej rozdzielczości
- ISNI: 0000000108650831
- VIAF: 5051087
- ULAN: 500007222
- LCCN: n79007761
- GND: 118531069
- NDL: 00513110
- LIBRIS: mkz111f51w9dm3n
- BnF: 12604568f
- SUDOC: 026852934
- SBN: CFIV105466
- NLA: 36564786
- NKC: jn20000703063
- DBNL: esch003
- BNE: XX916897
- NTA: 068721749
- BIBSYS: 90062469
- CiNii: DA00887548
- Open Library: OL363038A
- PLWABN: 9810649467705606
- NUKAT: n95207681
- J9U: 987007260815905171
- PTBNP: 57472
- CANTIC: a10397449
- LNB: 000034314
- NSK: 000293045
- CONOR: 48802147
- BLBNB: 000195654
- KRNLK: KAC2018F1163
- LIH: LNB:eq6;=Bs
- PWN: 3898604
- Britannica: biography/M-C-Escher
- Universalis: maurice-cornelis-escher
- NE.se: m-c-escher
- SNL: Maurits_Cornelis_Escher
- DSDE: M.C._Escher
- MacTutor: Escher