Nadolbrzym
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/HR-diag-no-text-2.svg/400px-HR-diag-no-text-2.svg.png)
(„karły”)
wielk.
gwiazdowa
(MV)
Nadolbrzym – rodzaj gwiazdy o skrajnie wielkiej masie i rozmiarach[1]: od około 10 do 50 mas Słońca i promieniu dochodzącym nawet do ponad 1500 promieni Słońca. Ich czas życia jest krótki, od 10 do 50 milionów lat, mogą więc być obserwowane w młodych strukturach, takich jak gromady otwarte, ramiona galaktyk spiralnych czy galaktyki nieregularne. Nie obserwujemy ich w jądrach spiralnych galaktyk ani w galaktykach eliptycznych.
Nadolbrzymami są gwiazdy położone w górnej części diagramu Hertzsprunga-Russella. W zależności od stadium ewolucyjnego mogą one mieć różny typ widmowy począwszy od typu O lub B jak błękitna Rigel do czerwonego typu M jak Betelgeza, będąca najbliższym Ziemi kandydatem na supernową. Powszechnie uważa się, że gwiazdy, zanim się zapadną w wybuchu supernowej do gwiazdy neutronowej lub czarnej dziury, przechodzą przez stadium czerwonego nadolbrzyma. Jednakże progenitor, czyli protoplasta supernowej SN 1987A, był błękitnym nadolbrzymem (ścieżka 5 diagramu ewolucji gwiazd).
Uważa się[kto?], że w młodym Wszechświecie była duża liczba nadolbrzymów, tworzących III populację gwiazd.
Zobacz też
![]() | Zobacz hasło nadolbrzym w Wikisłowniku |
Przypisy
- ↑ Nadolbrzymy, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-07-29] .
- BNCF: 24000
- PWN: 3945210
- Britannica: topic/supergiant-star
- SNL: superkjempe