Nicolas de Staël
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 5 stycznia 1914 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 16 marca 1955 | ||
Narodowość | francuska | ||
Dziedzina sztuki | malarstwo | ||
Gatunek | abstrakcjonizm | ||
![]() | |||
|
Nicolas de Staël (ur. 5 stycznia 1914 w St. Petersburgu, zm. 16 marca 1955 w Antibes[1]) – malarz abstrakcjonista pochodzenia rosyjskiego, tworzący we Francji.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Paysage%2C_Antibes%2C_Nicolas_de_Sta%C3%ABl%2C_1955%2C_MuMa%2C_Le_Havre.jpg/240px-Paysage%2C_Antibes%2C_Nicolas_de_Sta%C3%ABl%2C_1955%2C_MuMa%2C_Le_Havre.jpg)
Życiorys
Urodził się w Petersburgu w arystokratycznej rodzinie jako Nikołaj Władimirowicz Staël von Holstein[2][3][4]. Był synem generała Władimira Staël von Holsteina[5]. W 1919 wraz z rodzicami wyjechał do Polski z powodu rewolucji, która ogarnęła Rosję[2][3]. Następnie, po śmierci rodziców (ojciec zmarł w 1921, a matka rok później[6]), mieszkał w Brukseli u rodziny zastępczej, a później w Paryżu[2]. Studiował na Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Brukseli[7]. W latach trzydziestych często podróżował, zwiedził m.in. Hiszpanię i Maroko[6].
W 1939 r. wstąpił do Legii Cudzoziemskiej[3]. Niecały rok później został zdemobilizowany[3]. W czasie II wojny światowej i później mieszkał we Francji. W 1944 otwarto pierwszą indywidualną wystawę prac artysty[8]. Pod koniec lat czterdziestych jego pozycja w świecie sztuki umacniała się, dzięki czemu poprawiła się jego sytuacja finansowa[8]. Przełom lat 40. i 50. XX w. był okresem znacznej popularności prac de Staëla, jego dzieła wystawiano m.in. w Paryżu, Londynie czy Nowym Jorku[4]. W 1953 podpisał kontrakt ze znanym nowojorskim marszandem Paulem Rosenbergiem na sprzedaż swoich obrazów[8].
Malował do końca swojego życia, włącznie z dniem śmierci[9]. Cierpiał na depresję[4]. 16 marca 1955 wyskoczył z balkonu swojej pracowni w Antibes[10]. Został pochowany na Cmentarzu Montrouge w Paryżu.
Twórczość
Podczas podróży po Europie zapoznał się z pracami wielu słynnych artystów. Był pod wrażeniem dzieł m.in. Cézanne’a, Matisse’a, Braque’a i Soutine’a i El Greco[6].
Na początku lat 40. XX w. nawiązał znajomość z Hansem Arpem, Sonią Delanuay i Robertem Delaunayem, co stało się przyczynkiem do przyjęcia przez niego stylu abstrakcyjnego[11]. Jego wczesne prace abstrakcyjne charakteryzują grube warstwy farby nakładane szpachlą lub pacą (impastami)[10][12].
Miał w zwyczaju pracować na kilku płótnach równolegle, nakładając na siebie warstwy farby i sukcesywnie modyfikując je[13].
Pod koniec życia nastąpił zwrot w twórczości artysty, odszedł od abstrakcji na rzecz bardziej realistycznych motywów, malował więcej obrazów figuratywnych, kolorowych pejzaży i martwych natur[11][10]. W 1952 de Staël namalował serię 26 obrazów przedstawiających mecz piłki nożnej między reprezentacjami Francji i Szwecji, która uważana jest za ważny moment w twórczości malarza będący "syntezą między abstrakcją i figuratywnością"[4]. To także okres wzmożonej fascynacji światłem u malarza i stosowania jaśniejszej palety kolorów[6][12].
W ciągu swojego życia namalował ponad 1100 obrazów[3].
Życie prywatne
Podczas podróżowania po studiach poznał malarkę Jeannine Guillou, która dla Nicolasa zostawiła swojego męża - polskiego malarza Olka Teslara[6][3][4]. W 1942 urodziła się córka pary, Anne[6]. Żyli w skrajnej biedzie, utrzymując się głównie ze sprzedaży obrazów Jeannine[3]. Niedożywiona Jeannine zmarła w 1946 roku[3]. W tym samym roku ożenił się z Françoise Chapouton[6]. Pod koniec życia był zakochany w zamężnej Jeanne Polge, która nie chciała opuścić swojego męża dla niego[3][14].
Łącznie miał czworo dzieci[3].
Przypisy
- ↑ Staël Nicolas, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-12-24] .
- ↑ a b c RichardR. Williams RichardR., The painter who touched the sky, The Guardian, 16 marca 2005, ISSN 0261-3077 [dostęp 2023-12-24] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j KimK. Willsher KimK., Nicolas de Staël exhibition aims to put art back at centre of tragic artist’s story, The Guardian, 15 września 2023, ISSN 0261-3077 [dostęp 2023-12-24] (ang.).
- ↑ a b c d e The life and art of Nicolas de Staël [online], JOURNEYS IN ARTISTRY [dostęp 2023-12-25] (ang.).
- ↑ DouglasD. Cooper DouglasD., Nicolas de Staël: In Memoriam, „The Burlington Magazine”, 98 (638), 1956, s. 140–146, ISSN 0007-6287, JSTOR: 871905 [dostęp 2023-12-24] .
- ↑ a b c d e f g Nicolas de Staël [online], Applicat-Prazan [dostęp 2023-12-25] (ang.).
- ↑ Nicolas de Staël [online], Jeanne Bucher Jaeger [dostęp 2023-12-25] (ang.).
- ↑ a b c Nicolas de Staël [online], Museo Nacional Thyssen-Bornemisza [dostęp 2023-12-25] (ang.).
- ↑ TomaszT. Rudomino TomaszT., Nicolas de Staël, śmierć i zmartwychwstanie - W Sztuce [online], 15 września 2023 [dostęp 2023-12-25] (pol.).
- ↑ a b c StuartS. Jeffries StuartS., Reasons to be cheerful, The Guardian, 14 czerwca 2003, ISSN 0261-3077 [dostęp 2023-12-25] (ang.).
- ↑ a b Nicolas de Stael - Artists - Spellman Gallery [online], www.spellmangallery.com [dostęp 2023-12-25] (ang.).
- ↑ a b Nicolas de Staël Paintings, Bio, Ideas [online], The Art Story [dostęp 2023-12-25] .
- ↑ Nicolas de Staël | Paris Musées [online], www.parismusees.paris.fr [dostęp 2023-12-25] (ang.).
- ↑ Before the fatal leap, by David Platzer [online], The New Criterion [dostęp 2023-12-25] (ang.).
- ISNI: 0000000110288050
- VIAF: 68938567
- ULAN: 500026376
- LCCN: n82017607
- GND: 118752529
- NDL: 00457502
- LIBRIS: wt7bf0wf2m0vpth
- BnF: 11993741z
- SUDOC: 027471543
- NKC: ola2002151598
- BNE: XX1128193
- NTA: 068720270
- BIBSYS: 90969150
- CiNii: DA09572615
- Open Library: OL145474A
- PLWABN: 9810668090205606
- NUKAT: n2003048790
- J9U: 987007513295205171
- PTBNP: 1566772
- CONOR: 214517603
- PWN: 3978802
- Universalis: nicolas-de-stael
- NE.se: nicolas-de-stael
- SNL: Nicolas_de_Staël
- Catalana: 0064006
- Hrvatska enciklopedija: 57680