Nie oczekiwali
![]() | |||
Autor | Ilja Riepin | ||
---|---|---|---|
Data powstania | 1884–1888 | ||
Medium | olej na płótnie | ||
Wymiary | 160,5 × 167,5 cm | ||
Miejsce przechowywania | |||
Miejscowość | Moskwa | ||
Lokalizacja | Galeria Tretiakowska | ||
|
Nie oczekiwali lub Powrót zesłańca[1] (ros. Не ждали) – obraz Ilji Riepina namalowany w latach 1884–1888[2].
Obraz należy do serii dzieł Riepina poruszających tematykę rosyjskiego ruchu rewolucyjnego (Narodnaja Wola i inne organizacje spiskowe)[3].
Dzieło przedstawia niespodziewany powrót zesłanego na Sybir uczestnika ruchu rewolucyjnego do swojej rodziny. Akcja obrazu rozgrywa się w salonie wyposażonym w fortepian, stół i kilka krzeseł, z obrazami na ścianach. Ubrana w fartuch służąca otwiera szeroko drzwi do salonu, wpuszczając do niego nowo przybyłego. Mężczyzna ubrany jest w znoszony chłopski płaszcz i stare buty, w ręku trzyma kapelusz. Ma krótko ścięte włosy, zaś jego twarz wyraża radość zmieszaną z niedowierzaniem i poczuciem winy[3]. Zesłaniec został ukazany w najsilniej oświetlonym miejscu kompozycji, gdzie zbiega się światło padające od strony otwartych drzwi i od okna po lewej stronie obrazu[3].
Na pierwszym planie artysta ukazał matkę zesłańca, ubraną w żałobny strój domowy oraz czepiec, która na widok syna wstała z fotela i zatrzymała się w geście niedowierzania, wpatrzona w jego postać. Podobny wyraz twarzy widoczny jest u młodej żony powracającego, siedzącej na fotelu przy fortepianie w głębi obrazu. Dwoje małych dzieci, siedzących za stołem, przygląda się ojcu ze zdumieniem (dziewczynka) i radością (chłopiec). Artysta uchwycił moment, w którym rodzina nie dowierza jeszcze w szczęśliwy powrót mężczyzny, zanim wszyscy zaczną z radością się witać[3].
W czasie pracy nad obrazem Riepin szczególną uwagę poświęcił postaci powracającego zesłańca i wyrazowi jego twarzy. Początkowo planował ukazać go jako człowieka silnego i zdecydowanego; już po zakończeniu pracy nad pozostałymi partiami dzieła nadał jego postaci bardziej wieloznaczny charakter[3].
Gniedycz wymienia obraz Nie oczekiwali wśród najlepszych płócien Riepina[1].
Przypisy
Bibliografia
- P. Gniedycz, Arcydzieła malarstwa rosyjskiego, Warszawa 2008, Arkady, ISBN 978-83-213-4489-8
- The Tretyakov Gallery in Moscow, Aurora Art Publishers, Leningrad 1979, opis obrazu nr 63 (brak numerów stron)