Orchis italica
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | szparagowce | ||
Rodzina | storczykowate | ||
Podrodzina | storczykowe | ||
Rodzaj | storczyk | ||
Gatunek | Orchis italica | ||
Nazwa systematyczna | |||
Orchis italica Poir. Encycl. 4: 600 1798[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
Orchis italica – gatunek z rodziny storczykowatych pochodzący z basenu Morza Śródziemnego. Naturalny zasięg występowania to kraje Europy południowej (Baleary, Portugalia, Sardynia i Hiszpania, Albania, Grecja, Włochy, Sycylia, kraje byłej Jugosławii), zachodniej Azji (Cypr, Wschodnie Wyspy Egejskie, Syria, Liban, Izrael, Palestyna, Turcja) oraz północnej Afryki (Maroko, Tunezja, Libia, Algieria)[4]. W naturalnym środowisku rośnie do wysokości 1300 m n.p.m.
Morfologia
- Pokrój
- Bylina z dwiema bulwami kulistymi lub jajowatymi o średnicy do 6 cm. Osiąga od 20 do 70 cm[5]. Łodyga zwykle prosta, cylindryczna i zielona.
- Liście
- Odziomkowe 2–4 mają kształt podłużny, długość ok. 5 cm. Liście łodygowe są plamiste bądź nie, osiągają długość od 5 do 13 cm i szerokość 1-3 cm[6].
- Kwiaty
- Wsparte przysadkami lancetowatymi, jednożyłkowymi. Zebrane są w kwiatostan gęsty, stożkowaty lub cylindryczny. Okwiat barwy białawej do różowej z czerwonymi plamami[7].
Uprawa
Gatunek nadaje się na stanowiska słoneczne, gliniaste i wilgotne – nie może rosnąć w cieniu. Wymaga gleby bogatej w składniki odżywcze. Jest wrażliwy na środki grzybobójcze – mogą one uszkodzić grzyby symbiotyczne i doprowadzić do obumarcia rośliny[8][9].
Zastosowanie
Wysuszone i sproszkowane bulwy wykorzystywane są do wyrobu salepu, którego źródła sięgają kuchni bałkańskiej i tureckiej. W ziołolecznictwie gatunkowi przypisywane są właściwości przeciwbiegunkowe, łagodzące i odżywcze[10].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2018-07-12] (ang.).
- ↑ a b Orchis italica. The Plant List. [dostęp 2018-07-12]. (ang.).
- ↑ "Orchis italica". World Checklist of Selected Plant Families (WCSP). Royal Botanic Gardens, Kew. Retrieved 10 February 2016.
- ↑ Stinca A., Orchis italica Poir. (Orchidaceae): rediscovery after four centuries of a presumably extinct species in Mt. Vesuvius, "Annali di Botanica" Roma 2017, vol 7, s. 1-4. (https://www.researchgate.net/publication/314875862_Orchis_italica_Poir_Orchidaceae_rediscovery_after_four_centuries_of_a_presumably_extinct_species_in_Mt_Vesuvius_Italy)
- ↑ Carlos Aedo, „Flora Iberica” vol. XXI, Madrid 2005, Plantas vasculares de la Península Ibérica e Islas Baleares, s. 130-133. https://books.google.pl/books?id=dlAT8Dhq5LgC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Carlos+Aedo%22&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjxxvLyvJncAhWFyKQKHbvtBPAQ6AEIXjAI#v=onepage&q&f=false
- ↑ Gatunki najpiękniejszych storczyków z rodzaju Orchis - TwojOgrodek.pl [online], TwojOgrodek.pl [dostęp 2018-07-13] (pol.).
- ↑ F. Chittendon. RHS Dictionary of Plants plus Supplement. 1956 Oxford University Press 1951
- ↑ Cribb. P. & Bailes. C. Hardy Orchids. Orchids for the Garden and Frost-free Greenhouse. Christopher Helm. London. 1989 ISBN 0-7470-0416-1
- ↑ Orchis italica PFAF Plant Database [online], www.pfaf.org [dostęp 2018-07-13] .