Pałac w Kozłówce
![]() | |||
![]() Pałac i ogrody w Kozłówce | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miejscowość | Kozłówka | ||
Adres | Kozłówka 3 | ||
Typ budynku | pałac | ||
Styl architektoniczny | barok | ||
Architekt | |||
Ukończenie budowy | 1736–1742 | ||
Właściciel | |||
Położenie na mapie gminy Kamionka ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa lubelskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu lubartowskiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/0_Kozlowka_05.jpg/220px-0_Kozlowka_05.jpg)
Pałac w Kozłówce – zabytkowy[1] pałac z zespołem w miejscowości Kozłówka (powiat lubartowski).
Zespół pałacowo-parkowy rodziny Zamoyskich, we wsi, która leży w północnej części województwa lubelskiego, 9 km na zachód od Lubartowa oraz ok. 2 km na płd.-wsch. od miasta Kamionka. Obecnie pałac jest siedzibą Muzeum Zamoyskich w Kozłówce. Na południu miejscowości znajduje się Kozłowiecki Park Krajobrazowy. 16 maja 2007 roku zespół pałacowo-parkowy został wpisany na listę Pomników historii[2].
Historia pałacu
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Palace_in_Koz%C5%82%C3%B3wka_1.jpg/220px-Palace_in_Koz%C5%82%C3%B3wka_1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Pa%C5%82ac_Zamoyskich_w_Koz%C5%82%C3%B3wce_%E2%80%93_Kaplica.jpg/220px-Pa%C5%82ac_Zamoyskich_w_Koz%C5%82%C3%B3wce_%E2%80%93_Kaplica.jpg)
Pałac zbudowany został w latach 1736–1742 przez wojewodę chełmińskiego Michała Bielińskiego, zaprojektowany prawdopodobnie przez włoskiego architekta Józefa II Fontanę, który realizował barokowy schemat entre cour et jardin (między dziedzińcem a ogrodem). Między latami 1799–1944 majątek należał do Zamoyskich. Pałac okres świetności przeżywał za czasów Konstantego Zamoyskiego, który przemienił go w swoją główną siedzibę. W końcu XIX w. rozpoczęto przebudowę pałacu, która trwała do 1914[3]. Stosunkowo skromny pałac w Kozłówce stał się jedną z najokazalszych siedzib na terenie Królestwa Kongresowego. Do korpusu głównego dodano od frontu okazały portyk kolumnowy wsparty na arkadach, a od ogrodu wspaniały taras ze schodami do parku (zburzony po II wojnie światowej). Po bokach bryłę główną ujęto wysokimi wieżami. Nową dekorację otrzymały wnętrza, do których plafony w stylu regencji i rokoka projektował Jan Heurich (mł.). Pałac został przystosowany do wymogów współczesnych. W wieżach umieszczono potężne zbiorniki na wodę, na parterze i pierwszym piętrze zainstalowano łazienki[4].
Wnętrza zapełniły się znakomitymi kopiami starych mebli i obrazów, wśród których dominowały portrety rodzinne oraz wizerunki znakomitości związanych z rodem Zamoyskich. Zbiór ten odzwierciedlał dumę rodową właściciela[4].
W 1903 po wieloletnich staraniach ustanowienie ordynacji kozłowieckiej przez cara Mikołaja II. Oznaczało to, że dobra te nie podlegały podziałowi i były w całości dziedziczone przez najstarszego syna[5].
W 1928 w ogrodach okalających pałac odbywał się obóz szkoleniowy polskiej reprezentacji gimnastycznej na Letnie Igrzyska Olimpijskie w Amsterdamie, który zorganizował właściciel dóbr, a jednocześnie prezes Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” – Adam Michał Zamoyski[6].
Na początku lipca 1944 hr. Zamojska, w obawie przed rozkradzeniem po nadejściu frontu, wywiozła do znajomych do Warszawy część wyposażenia pałacu i zgromadzonych w nim pamiątek, jak miniatury, medaliony, wyroby porcelanowe i z kości słoniowej, najcenniejsze zbiory rodzinne, dzieła sztuki. Majątek ten został później całkowicie zniszczony podczas powstania warszawskiego. Około 20 lipca 1944 pałac w Kozłówce został zajęty przez Armię Czerwoną i przez pewien czas służył jako kwatera dowódcy. Urzędujący w nim oficer Armii Czerwonej osobiście dopilnował, aby pozostawione i nie wywiezione do Warszawy zbiory i wyposażenie pałacu nie uległy zniszczeniu ani rozkradzeniu[7].
Od listopada 1944 pałac jest własnością państwa. Pełnił w tym czasie funkcję m.in. składnicy muzealnej Ministerstwa Kultury i Sztuki, a od 1979 r. jest siedzibą muzeum (od 1992 Muzeum Zamoyskich w Kozłówce).
W pałacu kręcono amerykańsko-brytyjski film wojenny z 2004 – Aryjska para.
Pałac
We wnętrzach, które zachowały autentyczny wystrój z przełomu XIX wieku i XX wieku w tym: neobarokowe i neoregencyjne plafony, piece z miśnieńskich kafli, marmurowe kominki, dębowe parkiety, zgromadzona jest również niezwykła kolekcja malarstwa (przeważają portrety rodzinne oraz kopie arcydzieł malarstwa europejskiego), mebli, rzeźb, luster, kobierców, porcelany, złoconych brązów i sreber, które swego czasu stanowiły dawne wyposażenie pałacu.
Wnętrza są doskonale utrzymane i posiadają nieporównywalny w Polsce i bardzo rzadki w Europie stopień autentyzmu.
Socrealizm
Osobny artykuł: Socrealizm.
W budynku dawnej powozowni znajduje się jedyna w Polsce Galeria Sztuki Socrealizmu znana również jako „Muzeum Socrealizmu”[8]. Galeria zawiera zbiory z I połowy lat 50. XX wieku, które liczą ponad 1600 rzeźb, rysunków, obrazów, grafik i plakatów[4]. Są wśród nich dzieła ówczesnych czołowych polskich artystów. Swoistym dopełnieniem galerii są stojące na zewnątrz zdemontowane pomniki Bolesława Bieruta, Włodzimierza Lenina oraz Juliana Marchlewskiego. W trakcie zwiedzania galerii, z głośników usłyszeć można przemówienia sekretarzy partii komunistycznej, dźwiękowe fragmenty kronik oraz pieśni, takich jak np. Międzynarodówka.
Inne atrakcje
Obok pałacu znajdują się:
- kaplica wzorowana na wersalskiej z kopią nagrobka Zofii z Czartoryskich Zamoyskiej
- ogród w stylu francuskiego baroku
- powozownia
- pomnik żołnierzy napoleońskich
Dyrektorzy Muzeum Zamoyskich
- Krzysztof Kornacki (1979-2014)
- Anna Fic-Lazor (od 2015)
Herby i zbiory muzeum
- Fronton z herbem Jelita
-
- Herb Jelita Konstantego Zamoyskiego
- Herb Pilawa Anieli Potockiej
- M. Willmann (prac.), Nawrócenie św. Pawła
- J. Lampi, Zofia jako Psyche
-
- Portret A. Zamoyskiego z synami i córką[9]
-
- Wilhelm Kotarbiński, Wieńczenie poety
-
-
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 .
- ↑ Dz.U. 2007 nr 86, poz. 573, Internetowy System Aktów Prawnych.
- ↑ https://www.muzeumzamoyskich.pl/39-historia, | data dostępu 2021.03.12, język polski
- ↑ a b c Tadeusz. S. Jaroszewski. Pałace w Polsce (Przewodnik). Warszawa, 2000, s:81-86, ISBN 83-7200-585-0
- ↑ Pałac w Kozłówce – rezydencja arystokratycznej drugiej ligi? [online], kurierhistoryczny.pl [dostęp 2024-04-25] .
- ↑ Praca zbiorowa: Stanica jednodniówka poświęcona prezesowi Związku Sokolstwa Polskiego, druhowi Adamowi Zamoyskiemu. Katowice: Księgarnia i drukarnia Katolicka S.A., 1929.
- ↑ Paweł Dybicz (red.), Zakłamana historia powstania warszawskiego, t. I, Fundacja Oratio Recta, Warszawa 2014, ISBN 978-83-64407-03-1, s. 251–252.
- ↑ Pieczęć sowieckiej władzy – wywiad z Andrzejem Zawistowskim, dyrektorem Biura Edukacji Publicznej IPN, Rzeczpospolita, 5.05.14, s. A2.
- ↑ A. Zamoyski z synami Aleksandrem, Stanisławem i córką Anną. Kopia obrazu wg Angeliki Kauffmann
- ↑ Zofia z Czartoryskich Zamoyskiej
z synami Konstantym i Władysławem
Bibliografia
- Kozłówka. Galeria Sztuki Socrealizmu, JacekJ. Szczepaniak i inni, Kozłówka: Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, 1998, ISBN 83-905057-6-2, OCLC 751069385 .
Linki zewnętrzne
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Pałac w Kozłówce |
- Muzeum Zamoyskich w Kozłówce
- Galeria Sztuki Socrealizmu w Kozłówce. muzeumzamoyskich.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-07-28)].
- p
- d
- e