Papryka habanero
![]() Owoc papryki habanero | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | psiankowce | ||
Rodzina | psiankowate | ||
Rodzaj | papryka | ||
Gatunek | papryka habanero | ||
Nazwa systematyczna | |||
Capsicum chinense Jacq. Hort. bot. vindob. 3:38, t. 67. 1777 | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Capsicum_chinense_habanero_chocolate_fruits.jpg/200px-Capsicum_chinense_habanero_chocolate_fruits.jpg)
Papryka habanero (Capsicum chinense), zwyczajowo nazywana habanero – jeden z gatunków papryki o owocach należących do najbardziej pikantnych i ostrych w smaku. Jak inne gatunki papryki pochodzi z Ameryki Południowej, z rejonu Amazonii (Brazylia, Kolumbia)[3]. Po odkryciu Ameryki gatunek szeroko rozpowszechnił się w uprawie i gdy botanicy w XVII wieku opisali go po raz pierwszy, mylnie uznali za ojczyznę Chiny (stąd nazwa naukowa). Wbrew nazwie "habanero" (jęz. hiszp. pochodzący z Hawany), rośliny z tego gatunku rzadko występują na Kubie. Uprawiane są głównie na półwyspie Jukatan w Meksyku (żółte i pomarańczowe odmiany) oraz na Karaibach (czerwone).
Morfologia i biologia
- Pokrój
- Roślina osiąga do 120 cm wysokości. W porównaniu z innymi gatunkami papryki ma szerokie liście i zwykle zielonkawe, małe kwiaty.
- Owoce
- Mają długość 2,5-6 cm i szerokość ok. 2,5 cm. Niedojrzałe owoce są zielone, dojrzałe w zależności od odmiany żółte, pomarańczowe, czerwone albo brązowe. Owoce w smaku przypominają morele, ale ze względu na wyjątkową ostrość nie nadają się do spożycia w surowym stanie dla większości ludzi.
Odmiany
Nazwą Habanero określa się wszystkie odmiany gatunku Capsicum chinense, których istnieje duża różnorodność ze względu na formę, kolory i rozmiary owoców. Od nowej dekady pojawiło się sporo nowych odmian, uprawianych dla uzyskania szczególnych właściwości.
Najważniejsze z nich to:
- 'Red Savina', osiągająca do 577 000 jednostek Scoville'a i uważana przez długi czas (od 1994 do 2006 roku)[4] za najostrzejszą paprykę świata.
- 'Habanero Chocolate' albo 'Brown Habanero' o intensywnie brązowym kolorze, wyglądająca jak z czekolady.
- Odmiany zachowujące typowy „owocowy” smak Habanero, ale bez jego ekstremalnej ostrości, np. 'Habanero St. Lucia Island', 'NuMex Suave' i 'Aji Dulce'.
Zastosowanie
- Roślina przyprawowa. Habanero należy do najostrzejszych papryk. Ostrość wynika z wysokiego stężenia kapsaicyny – w gnieździe nasiennym może ona wynosić nawet 1500 ppm (kapsaicyna jest już w stężeniu 0,5 ppm w roztworze wodnym odczuwalna jako ostra). Ostrość habanero w jednostkach Scoville'a wynosi 100 000–500 000. Smak jest „owocowo-tropikalny“, przypomina morele lub brzoskwinie. W Brazylii i Peru habanero jest elementem tradycyjnej kuchni.
- Sztuka kulinarna. Owoce nadają się na przyprawę do wszystkich potraw, w których można je „rozcieńczyć“ – a więc do sosów, zup, półpłynnych potraw jak gulasz, chilli con carne lub bigos, do potraw z mięsa mielonego, a także do słodkich przetworów, np. dżemów i ciast.
- Roślina ozdobna. Niektóre odmiany o jaskrawoczerwonych owocach bywają u nas uprawiane jako ozdobne rośliny doniczkowe.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-13] (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-06-18].
- ↑ American Society for Horticultural Science.
Linki zewnętrzne
- Pepperworld (niem.)
- Chilli-Balkon (niem.)
- Habanero Pepper Facts and Terms (ang.)
- NE.se: habanero