Paul Marcinkus
![Wikipedia:Weryfikowalność](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Question_book-4.svg/50px-Question_book-4.svg.png)
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Arcybiskup tytularny Horty | |||
Kraj działania | Watykan | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 15 stycznia 1922 | ||
Data i miejsce śmierci | 20 lutego 2006 | ||
Miejsce pochówku | Saint Casimir Catholic Cemetery↗ | ||
Prezes Instytutu Dzieł Religijnych | |||
Okres sprawowania | 1971–1989 | ||
Wyznanie | katolicyzm | ||
Kościół | |||
Prezbiterat | 3 maja 1947 | ||
Nominacja biskupia | 24 grudnia 1968 | ||
Sakra biskupia | 6 stycznia 1969 | ||
|
Data konsekracji | 6 stycznia 1969 | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Konsekrator | Paweł VI | ||||||
Współkonsekratorzy | Sergio Pignedoli, | ||||||
|
Paul Casimir Marcinkus (ur. 15 stycznia 1922 w Cicero, zm. 20 lutego 2006 w Sun City) – amerykański duchowny rzymskokatolicki pochodzenia litewskiego, arcybiskup tytularny Horty, prezes Instytutu Dzieł Religijnych w latach 1971-1989[1][2].
Życiorys
Paul Marcinkus był synem litewskich imigrantów. Pod opieką księdza parafialnego rozwinęło się w nim powołanie do stanu duchownego.
Święcenia kapłańskie otrzymał 3 maja 1947 roku w archidiecezji w Chicago. Pełnił usługi duszpasterskie równocześnie dla kościoła św. Krystyny oraz kościoła Świętego Krzyża. Do 1949 roku był członkiem sądu diecezjalnego ds. małżeństw, który rozpatrywał wnioski o ich unieważnianie.
W 1950 roku Marcinkus wyjechał do Rzymu studiować na katolickim Uniwersytecie Gregoriańskim, gdzie trzy lata później uzyskał tytuł doktora prawa kanonicznego. Z rekomendacji ówczesnego arcybiskupa Chicago, kardynała Samuela Stritcha, trzydziestoletni Marcinkus w 1952 roku został skierowany do sekcji angielskiej watykańskiego sekretariatu stanu. Po ukończeniu dwuletniej szkoły dyplomacji pełnił misje w Boliwii w roku 1955 oraz w Kanadzie w roku 1959, za każdym razem jako attaché tamtejszego nuncjusza papieskiego.
W grudniu 1959 roku powrócił do Rzymu pracować w sekretariacie stanu. Jego znajomość hiszpańskiego i włoskiego spowodowała, że sporadycznie uczestniczył w rozmowach jako tłumacz papieża Jana XXIII. Wraz z wyniesieniem kardynała Giovanniego Battisty Montiniego do godności papieża Pawła VI, Marcinkus został z czasem najważniejszym tłumaczem języka angielskiego i pomagał prowadzić spotkania podczas podróży.
W 1963 roku, podczas jednej ze swych podróży do Rzymu, kardynał Spellman z Nowego Jorku zwrócił uwagę nowego papieża Pawła VI na to, że Marcinkus jest bardzo obiecującym człowiekiem. Kiedy w 1964 roku podczas wizyty w centrum Rzymu papież utknął wśród zgromadzonych wiernych i groziło mu niebezpieczeństwo, że zostanie stratowany przez rozentuzjazmowanych ludzi, Marcinkus utorował papieżowi drogę w tłumie. Innym znanym przypadkiem interwencji Marcinkusa jest zdarzenie z 1970 roku, gdy zasłonił Pawła VI własnym ciałem przed szaleńcem, który chciał zasztyletować papieża tuż po przylocie do Manili na Filipinach. 12 lat później Marcinkus – wedle relacji prasowych, których sam nie potwierdzał – uchronił też przed podobnym szaleńcem nożownikiem Jana Pawła II podczas jego pielgrzymki do Fátimy w 1982 roku.
W grudniu 1964 roku towarzyszył Pawłowi VI w podróży do Indii, rok później do ONZ w Nowym Jorku. Podczas tych podróży Marcinkus pełnił funkcję doradcy ds. bezpieczeństwa.
6 stycznia 1969 roku został arcybiskupem tytularnym Horty oraz sekretarzem Kurii Rzymskiej. Jego gorliwa ochrona stała się widoczna dwa miesiące później, kiedy nie zezwolił amerykańskim agentom tajnych służb na uczestnictwo w spotkaniu papieża Pawła VI oraz prezydenta Richarda Nixona, mówiąc: daję wam 60 sekund, żeby się stąd wynieść, albo możecie tłumaczyć prezydentowi, dlaczego papież się nie może z nim spotkać.
W 1971 roku został prezesem Istituto per le Opere di Religione (IOR), tzn. Banku Watykańskiego. Stanowisko to pełnił za pontyfikatu trzech kolejnych papieży Pawła VI, Jana Pawła I oraz Jana Pawła II. Przez Jana Pawła II został awansowany na proprezydenta Papieskiej Komisji ds. Państwa Watykańskiego, trzecią najważniejszą osobę w Watykanie po papieżu i sekretarzu stanu.
Skandal finansowy
W lipcu 1982 roku Marcinkus został uwikłany w finansowy skandal związany z bankructwem Banco Ambrosiano. Marcinkus jako dyrektor Ambrosiano Overseas, z siedzibą w Nassau na wyspach Bahama, współpracował przez wiele lat z Roberto Calvim, szefem Banco Ambrosiano[3]. 18 czerwca 1982 roku znaleziono Calviego powieszonego pod mostem Blackfriars Bridge w Londynie. Tego samego dnia sekretarka Calviego Graziella Corrocher w Mediolanie zginęła, wypadając z okna. Innym ważnym współpracownikiem Marcinkusa był Michele Sindona, członek Propaganda Due Nr. 501[4], który zmarł w 1985 roku w więzieniu. Czasowo Marcinkus nie mógł opuścić Watykanu, gdyż był poszukiwany listem gończym[5]. Watykan ofiarom skandalu bankowego zapłacił 241 000 000 dolarów, jednakże nigdy nie przyznano się do winy.
W 1989 roku arcybiskup Marcinkus ustąpił ze stanowiska prezesa Banku Watykańskiego, kiedy Watykan powierzył sprawowanie zarządu osobom świeckim.
Przed odejściem na emeryturę Paul Marcinkus wrócił w 1990 roku do archidiecezji w Chicago, gdzie żył jako ksiądz w parafii. Mieszkał w Phoenix w Arizonie. Pracował w parafii kościoła św. Klemensa Rzymskiego, gdzie uważany był za uczynnego księdza, chętnie odwiedzającego chorych.
Przypisy
- ↑ Archbishop Paul Casimir Marcinkus. [dostęp 2009-08-08]. (ang.).
- ↑ Paul Casimir Marcinkus. June 24, 2006. [dostęp 2009-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-13)]. (ang.).
- ↑ David Yallop: Potęga i chwała. W mrocznym sercu Watykanu Jana Pawła II. Kraków: Vis-à-vis/Etiuda, 2011. ISBN 978-83-61516-78-1.
- ↑ Voici la liste des 959 membres de la loge P2. [dostęp 2010-07-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-25)].
- ↑ U.S. Prelate Not Indicted in Italy Bank Scandal. [w:] New York Times [on-line]. 30 kwietnia 1989. [dostęp 2010-07-25]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Paul Marcinkus [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2021-04-29] (ang.).