Peter Lorre
![]() Peter Lorre | |||
Imię i nazwisko | László Löwenstein | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 26 czerwca 1904 | ||
Data i miejsce śmierci | 23 marca 1964 | ||
Zawód | aktor | ||
Współmałżonek | Celia Lovsky | ||
Lata aktywności | 1929–1964 | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Peter_Lorre_in_Quicksand.jpg/220px-Peter_Lorre_in_Quicksand.jpg)
Peter Lorre (ur. jako László Löwenstein 26 czerwca 1904 w Rużomberku w Austro-Węgrzech [dzisiejsza Słowacja], zm. 23 marca 1964 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy pochodzący z Austro-Węgier.
Życiorys
Urodził się w żydowskiej rodzinie Alajosa Löwensteina i Elviry Freischberger[1]. Miał dwójkę braci. Będąc dzieckiem stracił matkę, a jego ojciec ponownie się ożenił z Melanie Klein. Jako nastolatek uciekł z domu, a w wieku 17 lat debiutował na scenach teatralnych w Wiedniu[1]. Później wyjechał do Niemiec i nawiązał współpracę z Bertoltem Brechtem. Jego pierwszą wielką kreacją na ekranie okazał się czarny charakter z filmu Fritza Langa M - morderca (1931)[1]. Występ ugruntował pozycję aktora jako doskonałego odtwórcę filmowych antagonistów. Z powodu pochodzenia opuścił Niemcy i wyjechał do Anglii, gdzie zagrał w filmach szpiegowskich Alfreda Hitchcocka Człowiek, który wiedział za dużo (1934) oraz Bałkany (1936)[1]. W następnych latach odnosił wielkie sukcesy w Ameryce, wystąpił m.in. w głośnym dziele Johna Hustona Sokół maltański (1941) i słynnej Casablance (1942) Michaela Curtiza. Wciąż występował w teatrach, a także słuchowiskach radiowych. Do jego udanych produkcji z późniejszego etapu kariery należą m.in. czarna komedia Arszenik i stare koronki (1944), 20 000 mil podmorskiej żeglugi (1954) i Kruk (1963)[2].
W 1960 przyznano mu gwiazdę w Hollywoodzkiej Alei Sław. Był trzykrotnie żonaty: z Celią Lovsky, Kaaren Verne i Anne Brenning, z którą doczekał się jedynej córki[1]. Przez lata zmagał się z problemami zdrowotnymi, które doprowadziły go do uzależnienia się od narkotyków[1]. Zmarł 23 marca 1964 na skutek udaru mózgu.
Wybrana filmografia
- 1931: M – Morderca
- 1934: Człowiek, który wiedział za dużo
- 1940: Stranger on the Third Floor
- 1941: Sokół maltański
- 1942: Casablanca
- 1944: Arszenik i stare koronki
- 1946: Czarny anioł
- 1946: Werdykt
- 1946: Pościg
- 1954: Casino Royale
- 1954: 20 000 mil podmorskiej żeglugi
- 1956: W 80 dni dookoła świata
- 1957: Jedwabne pończoszki
- 1960: Alfred Hitchcock przedstawia: Człowiek z południa (Man from the South)
- 1961: Wyprawa na dno morza
- 1962: Opowieści niesamowite
- 1963: Kruk
Przypisy
Linki zewnętrzne
- ISNI: 0000000121247297
- VIAF: 24781764
- LCCN: n79018503
- GND: 118640623
- BnF: 137481197
- SUDOC: 087933721
- NLA: 35939710
- NKC: pna2007397501
- BNE: XX953016
- NTA: 10478881X
- BIBSYS: 98036109
- CiNii: DA11762577
- PLWABN: 9810650876005606
- NUKAT: n2003038583
- J9U: 987007264613405171
- NSK: 000629963
- CONOR: 90526051
- KRNLK: KAC2020M2028
- LIH: LNB:BM1I;=su
- PWN: 3933799
- Britannica: biography/Peter-Lorre
- Universalis: peter-lorre
- NE.se: peter-lorre
- SNL: Peter_Lorre
- Catalana: 0038546
- DSDE: Peter_Lorre
- Hrvatska enciklopedija: 37188