Powiat gryfiński
powiat | |||||||
| |||||||
Państwo |
| ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||
TERC | 3206 | ||||||
Siedziba | Gryfino | ||||||
Starosta | Ewa Dudar | ||||||
Powierzchnia | 1869,11 km² | ||||||
Populacja (30.06.2023) • liczba ludności |
| ||||||
• gęstość | 41,35 os./km² | ||||||
Urbanizacja | 45,4% | ||||||
Tablice rejestracyjne | ZGR | ||||||
Adres urzędu: ul. Sprzymierzonych 474-100 Gryfino | |||||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie województwa![]() | |||||||
| |||||||
| |||||||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Powiat_gryfi%C5%84ski_location_map.png/240px-Powiat_gryfi%C5%84ski_location_map.png)
Powiat gryfiński – powiat w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, utworzony w 1999 r. w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Gryfino. Obejmuje obszar Równiny Wełtyńskiej, Puszczy Bukowej, Doliny Dolnej Odry i zachodnią część Pojezierza Myśliborskiego. Północna część powiatu należy do historycznego Pomorza Zachodniego, a południowa – do brandenburskiej Nowej Marchii.
Według danych z 31 grudnia 2019 roku[2] powiat zamieszkiwały 80 882 osoby. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 81 598 osób[3].
Położenie
Według danych z 1 stycznia 2011 powierzchnia powiatu gryfińskiego wynosi 1869,11 km²[4]. Powiat gryfiński jest powiatem o największej powierzchni w woj. zachodniopomorskim.
Na terenie powiatu znajdują się: Szczeciński Park Krajobrazowy „Puszcza Bukowa” (w gminie Stare Czarnowo), Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry (polska część, między Odrą Zachodnią a Wschodnią) oraz Cedyński Park Krajobrazowy (na najdalej na zachód wysuniętym krańcu Polski). W Nowym Czarnowie koło Gryfina znajduje się Elektrownia Dolna Odra. Powiat graniczy z niemieckim landem Brandenburgia. Do 1975 r. na obecnym obszarze istniały 2 powiaty: gryfiński (część północna obecnego powiatu) i chojeński z siedzibą w Dębnie (część południowa).
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejsko-wiejskie: Cedynia, Chojna, Gryfino, Mieszkowice, Moryń, Trzcińsko-Zdrój
- gminy wiejskie: Banie, Stare Czarnowo, Widuchowa
- miasta: Cedynia, Chojna, Gryfino, Mieszkowice, Moryń, Trzcińsko-Zdrój
Demografia
Według danych z 31 grudnia 2010 roku powiat gryfiński zamieszkiwało 82 727 osób[5].
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):
Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
---|---|---|---|---|---|---|
Osób | % | Osób | % | Osób | % | |
Ogółem | 82 869 | 100 | 41 742 | 50,37 | 41 127 | 49,63 |
Miasto | 37 971 | 45,82 | 19 503 | 23,53 | 18 468 | 22,29 |
Wieś | 44 898 | 54,18 | 22 239 | 26,84 | 22 659 | 27,34 |
- Piramida wieku mieszkańców powiatu gryfińskiego w 2014 roku[6].
Gospodarka
W końcu września 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie gryfińskim obejmowała ok. 1,9 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 7,9% do aktywnych zawodowo[7].
Przeciętne wynagrodzenie pracownicze w październiku 2008 r. wynosiło 3569,94 zł, przy liczbie zatrudnionych pracowników w powiecie gryfińskim – 7996 osób. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze publicznym wynosiło 2946,55 zł, a w sektorze prywatnym 3780,94 zł[8].
W 2013 r. wydatki budżetu samorządu powiatu gryfińskiego wynosiły 70,4 mln zł, a dochody budżetu 72,3 mln zł. Zadłużenie (dług publiczny) samorządu według danych na IV kwartał 2013 r. wynosiło 15,9 mln zł, co stanowiło 21,9% dochodów[9].
Transport
- Linie kolejowe:
- czynne: 273: Szczecin Gł. – Wrocław Gł. (przez Gryfino, Widuchowę, Chojnę, Godków, Mieszkowice).
- nieczynne, istniejące: Pyrzyce-Wriezen (przez Trzcińsko-Zdrój, Godków, Przyjezierze-Moryń, Siekierki).
- nieczynne, nieistniejące: Gryfino-Pyrzyce (przez Chwarstnicę, Bielice-Parsów), Szczecin-Sobieradz (przez Szczecin-Płonia, Kołbacz, Stare Czarnowo), Chwarstnica-Swobnica (przez Banie) oraz Cedynia-Bad Freienwalde (Oder).
- Drogi:
- krajowe: 3: Świnoujście- Jakuszyce (przez Stare Czarnowo), 26: Krajnik Dolny – Głazów (przez Chojną i Trzcińsko-Zdrój) oraz 31: Szczecin- Słubice (przez Gryfino, Widuchową, Chojnę i Mieszkowice).
- wojewódzkie: 119: Klucz (skrzyżowanie z autostradą A6) – Gardno, 120: Gryfino- Stare Czarnowo, 121: Gryfino- Rów (przez Banie), 122: Krajnik Dolny- Pyrzyce (przez Banie), 124: Osinów Dolny – Chojna (przez Cedynię), 125: Bielinek – Wierzchlas (przez Cedynię i Moryń), 126: Osinów Dolny – Dębno (przez Mieszkowice) oraz 143: Kołbacz – Kobylanka.
- Dawne przejścia graniczne:
- drogowe: Gryfino – Mescherin, Krajnik Dolny – Schwedt/Oder oraz Osinów Dolny – Hohenwutzen (kier. Bad Freienwalde (Oder))
- piesze Gryfino – Mescherin
- rzeczne Osinów Dolny – Hohensaaten, Widuchowa – Gartz oraz Gryfino – Mescherin
- Komunikacja autobusowa:
Komunikację autobusową w powiecie zapewniają przedsiębiorstwa PKS Szczecin (część północna) oraz PKS Myślibórz (część południowa). Bezpośrednie połączenia ze Szczecinem, Gorzowem Wielkopolskim, Myśliborzem, Choszcznem i Dębnem. PKS Szczecin dodatkowo wykonuje kursy dla gminy Gryfino na linii 1 Dolna Odra – Radziszewo, 2 Radziszewo – Szczecin Rondo Ułanów Podolskich. Do tego dochodzą linie wiejskie[potrzebny przypis].
Bezpieczeństwo
W 2009 r. wskaźnik wykrywalności sprawców przestępstw stwierdzonych w powiecie gryfińskim wynosił 74,2%[10][11]. W 2009 r. stwierdzono w powiecie m.in. 235 kradzieży z włamaniem, 13 kradzieży samochodów, 119 przestępstw narkotykowych[12][13][14].
Większa część obszaru powiatu obejmująca gminy: Banie, Cedynia, Chojna, Gryfino, Mieszkowice, Moryń i Stare Czarnowo, położona jest w strefie nadgranicznej[15]. Powiat gryfiński obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Szczecinie z Morskiego Oddziału SG.
Powiat gryfiński jest obszarem właściwości Prokuratury Rejonowej w Gryfinie i Prokuratury Okręgowej w Szczecinie[16].
Na terenie powiatu działa 13 jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego[17]. Ponadto istnieje jednostka ratowniczo-gaśnicza przy Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Gryfinie[18].
Administracja
Gminy | Liczba radnych[19] | Liczba wyborców w 2010[20] |
---|---|---|
gmina Gryfino | 8 | 25 350 |
gmina Banie, gmina Stare Czarnowo, gmina Widuchowa | 4 | 12 654 |
gmina Chojna, gmina Cedynia, gmina Trzcińsko-Zdrój | 6 | 19 245 |
gmina Mieszkowice, gmina Moryń | 3 | 9483 |
Razem (Σ) | 21 | 66 732 |
Siedzibą władz powiatu jest miasto Gryfino. Organem uchwałodawczym jest Rada Powiatu w Gryfinie, w której skład wchodzi 21 radnych[21].
Rada Powiatu
Ugrupowanie | 2002-2006[22] | 2006-2010[23] | 2010-2014[24] | 2014-2018[25] |
---|---|---|---|---|
Sojusz Lewicy Demokratycznej | 10 | – | – | – |
Polskie Stronnictwo Ludowe | 2 | – | – | 5 |
Prawica Razem | 2 | – | – | – |
Inicjatywa Samorządowa | 7 | 10 | 7 | 11 |
Powiatowe Gryfińskie Porozumienie Samorządowe | – | 3 | – | – |
Bezpartyjny Blok Samorządowy | – | 8 | 6 | – |
Platforma Obywatelska | – | – | 5 | 3 |
Prawo i Sprawiedliwość | – | – | 1 | 1 |
Wspólnota Samorządowa – Forum 2010 | – | – | 2 | – |
Porozumienie Samorządowe – Forum 2014 | – | – | – | 1 |
Gminy powiatu gryfińskiego są obszarem właściwości Sądu Rejonowego w Gryfinie, jednakże sprawy karne dla 5 gmin (Cedynia, Chojna, Mieszkowice, Moryń i Trzcińsko-Zdrój) rozpatrywane są przez wydział zamiejscowy w Chojnie[26]. Powiat gryfiński jest obszarem właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Szczecinie[27].
Powiat gryfiński jest obszarem właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie[28].
Mieszkańcy powiatu gryfińskiego wybierają radnych do Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w okręgu nr 5. Posłów na Sejm wybierają z okręgu wyborczego nr 41, senatora z okręgu wyborczego nr 98, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.
Sąsiednie powiaty
- Szczecin (miasto na prawach powiatu)
- powiat policki
- powiat stargardzki
- powiat pyrzycki
- powiat myśliborski
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2023-11-27] (pol.).
- ↑ l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019 .
- ↑ GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020 .
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. „Powierzchnia i Ludność w Przekroju Terytorialnym”, 2013-07-26. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507.
- ↑ Stan w dniu 30 VI 2009 r.. „Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym”, 2009-11. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1734-6118.
- ↑ Powiat gryfiński w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-21] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ GUS, Bezrobotni zarejestrowani i stopa bezrobocia. Stan w końcu września 2019 r. [online], stat.gov.pl [dostęp 2019-12-12] (pol.).
- ↑ Wynagrodzenia i ich struktura w województwie zachodniopomorskim w 2008 r.. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2010, s. 42, 55. ISSN 2080-928X.
- ↑ Budżety JST » 2013 r. » Analizy budżetów JST » Wykonanie budżetów jst IV kwartał 2013 r. /Tab. 6 i Tab. 3. Regionalna Izba Obrachunkowa w Szczecinie. [dostęp 2014-10-02].
- ↑ Przestępstwa ogółem (styczeń – grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
- ↑ Województwo zachodniopomorskie. [w:] Statystyczne Vademecum Samorządowca 2010 (SVS 2010) [on-line]. Urząd Statystyczny w Szczecinie. [dostęp 2011-08-13].
- ↑ Kradzieże samochodów (styczeń – grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
- ↑ Kradzieże z włamaniem (styczeń – grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
- ↑ Przestępstwa narkotykowe (styczeń – grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. (Dz.U. z 2005 r. nr 188, poz. 1580).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 marca 2010 r. (Dz.U. z 2010 r. nr 49, poz. 297).
- ↑ Wykaz OSP w KSRG w województwie zachodniopomorskim w lutym 2011 r.. Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, 2011-03-02. [dostęp 2011-08-14].
- ↑ Struktura Organizacyjna. KPPSP w Gryfinie. [dostęp 2011-08-14].
- ↑ Uchwała Nr XXXI/377/2002 Rady Powiatu w Gryfinie z dnia 26 czerwca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 52, poz. 1141).
- ↑ Rada Powiatu w Gryfinie. [w:] Wybory samorządowe 2010 [on-line]. Państwowa Komisja Wyborcza, 2010. [dostęp 2013-01-29]. (pol.).
- ↑ Zarządzenie Nr 69/2014 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 4 marca 2014 r. ws. ustalenia liczby radnych (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2014 r., poz. 1084).
- ↑ Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe [online], wybory2002.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-17] .
- ↑ Geografia wyborcza – Wybory samorządowe – Państwowa Komisja Wyborcza [online], wybory2006.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-17] .
- ↑ DituelD. Sp. DituelD., Wybory Samorządowe 2010 – Geografia wyborcza – Województwo zachodniopomorskie – Powiat gryfiński [online], wybory2010.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-17] .
- ↑ PKW | Samorząd 2014 [online], samorzad2014.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-17] .
- ↑ Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 czerwca 2012 r. ws. utworzenia wydziałów w sądach rejonowych (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości z 2012 r. poz. 95, s. 43).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1223).
- ↑ Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. nr 198, poz. 1925).
Linki zewnętrzne
- Dane o powiatach i gminach (Regioset)
- p
- d
- e
Miasta na prawach powiatu |
|
---|---|
Powiaty | |
Inne zagadnienia |
- p
- d
- e
Miasta | |
---|---|
Gminy miejsko-wiejskie |
|
Gminy wiejskie |
|
- p
- d
- e
- Siedziba powiatu – Gryfino
Przynależność wojewódzka |
|
---|---|
Miasta | |
Gminy wiejskie (1945–54 i 1973–75) |
|
Gromady (1954–72) |
|