Powiat rypiński
![]() | Ten artykuł dotyczy współczesnego powiatu. Zobacz też: powiat rypiński – dawna nazwa powiatu rzepińskiego. |
powiat | |||||||
![]() Budynek starostwa powiatowego | |||||||
| |||||||
Państwo |
| ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||
TERC | 0412 | ||||||
Siedziba | Rypin | ||||||
Starosta | Jarosław Sochacki | ||||||
Powierzchnia | 587,08 km² | ||||||
Populacja (31.12.2020) • liczba ludności |
| ||||||
• gęstość | 74,1 os./km² | ||||||
Urbanizacja | 37,25% | ||||||
Tablice rejestracyjne | CRY | ||||||
Adres urzędu: ul. Warszawska 3887-500 Rypin | |||||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie województwa![]() | |||||||
| |||||||
| |||||||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Powiat_rypi%C5%84ski_location_map.png/240px-Powiat_rypi%C5%84ski_location_map.png)
Powiat rypiński – powiat w Polsce (we wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Rypin.
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejskie: Rypin
- gminy wiejskie: Brzuze, Rogowo, Rypin, Skrwilno, Wąpielsk
- miasta: Rypin
Demografia
Liczba ludności (dane z 31 grudnia 2011[2]):
Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
---|---|---|---|---|---|---|
Osób | % | Osób | % | Osób | % | |
Ogółem | 44 873 | 100 | 22 688 | 50,56 | 22 185 | 49,44 |
Miasto | 16 874 | 37,60 | 8791 | 19,59 | 8083 | 18,01 |
Wieś | 27 999 | 62,40 | 13 897 | 30,97 | 14 102 | 31,43 |
- Piramida wieku mieszkańców powiatu rypińskiego w 2014 roku[3].
Według danych z 31 grudnia 2019 roku[4] powiat zamieszkiwało 43 486 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 43 408 osób[5].
Zabytki w powiecie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Ruiny_zamku_radziki_du%C5%BCe.jpg/200px-Ruiny_zamku_radziki_du%C5%BCe.jpg)
- Ugoszcz – zespół pałacowo-parkowy z II poł. XIX w.
- Kleszczyn – kościół pw. Matki Boskiej Studziennej, z 1704 r.
- Żałe – kościół pw. św. Anny, murowany w 1930 r.
- Trąbin – kościół pw. św. Antoniego zbudowany w 1881 r.
- Skrwilno – kościół pw. św. Anny i Michała Archanioła z 1888 r.
- Okalewo – kościół pw. Matki Boskiej Szkaplerznej z 1846 r.
- Zespół pałacowo-dworski, klasycystyczny z ok. 1800 r.
- Grodzisko z IX-X w. nad jeziorem Skrwileńskim.
- Rogowo – kościół pw. św. Bartłomieja wzniesiony w 1878 r.
- Radziki Duże – ruiny zamku wzniesionego między 1405 r. a 1466 r. Zamek uszkodzony w czasie wojen szwedzkich. Murowany z cegły o układzie wendyjskim i gotyckim na podmurówce z kamienia polnego.
- Rypin – kaplica pw. św. Barbary z 1850 r.
- Kościół pw. Trójcy Świętej z 1355 r. Wzniesiony z fundacji książąt dobrzyńskich Bolesława i Władysława. Odnawiany po raz ostatni w 1995 r. Polichromia wnętrza wykonana w 1932 r. przez Władysława Drapiewskiego. Gotycki, ze szczytami i kruchtą zachodnią neogotyckimi. Orientowany. Murowany z cegły w układzie gotyckim, na cegłach widoczne liczne dołki (zrobione palcami w ramach pokuty). Od zachodu neogotycka kruchta. Wnętrze nakryte pozornym sklepieniem kolebkowym.
- Kościół ewangelicko-augsburski z 1888 r.
- Rusinowo – spichlerz folwarczny z pierwszej połowie XIX w.
- Zespoły dworskie z I poł. XIX w.
- Sadłowo – kościół pw. św. Jana Chrzciciela wzniesiony w 1752 r.
- Kowalki – zespoły dworskie z II połowy XIX w.
Transport
Transport drogowy
Drogi wojewódzkie
- 534 (Rypin – Golub-Dobrzyń – Wąbrzeźno – Grudziądz)
- 557 (Rypin – Lipno)
- 560 (Brodnica – Rypin – Sierpc – Bielsk 60)
- 563 (Rypin – Żuromin – Mława)
Transport kolejowy
- 33 (Kutno – Płock – Sierpc – Rypin – Brodnica)
Starostowie rypińscy
Na podstawie źródła[6]:
- Benedykt Kozłowski (9 listopada 1998 – 21 listopada 2002)
- Adam Łapkiewicz (21 listopada 2002 – 23 listopada 2006)
- Marek Tyburski (23 listopada 2006 – 1 grudnia 2014)
- Zbigniew Zgórzyński (1 grudnia 2014 – 21 listopada 2018)
- Jarosław Sochacki (21 listopada 2018 – nadal)
Sąsiednie powiaty
- powiat lipnowski
- powiat golubsko-dobrzyński
- powiat brodnicki
- powiat żuromiński (mazowieckie)
- powiat sierpecki (mazowieckie)
Przypisy
- ↑ Wyniki badań bieżących – Baza Demografia – Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
- ↑ Ludność w gminach według stanu w dniu 31.12.2011 r.. GUS. [dostęp 2013-09-07]. (pol.).
- ↑ Powiat rypiński w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-21] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019 .
- ↑ GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020 .
- ↑ Rafał Rudka, Joanna Gryboś-Chechelska, Tomasz Smaś: Słownik biograficzny współczesnych starostów. T. II: Starostowie województwa kujawsko-pomorskiego. Warszawa: Związek Powiatów Polskich, 2022, s. 27. ISBN 978-83-62251-85-8. [dostęp 2024-04-18].
Bibliografia
- Rypin. Szkice z dziejów miasta, pod red. M. Krajewskiego, Rypin 1994.
- M. Krajewski, A. Mietz, Zabytki ziemi dobrzyńskiej, Włocławek 1996.
Linki zewnętrzne
- powiat rypiński
- p
- d
- e
Miasta na prawach powiatu | |
---|---|
Powiaty | |
Inne zagadnienia |
- p
- d
- e
Powiat rypiński (1867–1975)
- Siedziba powiatu – Rypin
Przynależność wojewódzka |
|
---|---|
Miasta | |
Gminy wiejskie (1867–1954 i 1973–75) |
|
Gromady (1954–72) |
|
- ↑ de facto 1941
Kontrola autorytatywna (powiat):
- VIAF: 153310134