René Thom
![]() René Thom (1970) | |||
Data i miejsce urodzenia | 2 września 1923 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 25 października 2002 | ||
Zawód, zajęcie | matematyk | ||
Narodowość | francuska | ||
Tytuł naukowy | profesor | ||
Alma Mater | École normale supérieure | ||
![]() | |||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
| |||
|
René Thom (ur. 2 września 1923 w Montbéliard, zm. 25 października 2002 w Bures-sur-Yvette) – francuski matematyk, w latach 1957–1967 profesor Uniwersytetu Strasburskiego, od 1963 Instytutu Wyższych Studiów Naukowych w Bures-sur-Yvette, od 1967 członek Francuskiej Akademii Nauk, a od 1988 r. członek zagraniczny PAN[1], autor prac głównie z topologii algebraicznej i różniczkowej (przestrzeń Thoma), twórca teorii katastrof (1966). W 1958 został nagrodzony Medalem Fieldsa.
Zarys kariery naukowej
Jego talent matematyczny ujawnił się już w dzieciństwie. Pierwszy stopień naukowy, bakalaureat, uzyskał mając zaledwie siedemnaście lat. Był to jednak okres wojny i jego rozwój naukowy nie mógł przebiegać normalnie: Thom uzyskał doktorat (którym opiekował się naukowo słynny Henri Cartan) dopiero w 1951. Największy rozgłos przyniosła mu stworzona przezeń teoria katastrof (choć nie za nią uzyskał Medal Fieldsa). Teoria ta opisuje możliwe nieciągłe skutki ciągłych działań. Sprawdziła się ona w zastosowaniach technicznych. Teorię katastrof próbowano stosować do opisu zachowań społecznych, lecz z małym skutkiem.
Thom zdobył także za swe osiągnięcia Wielką Nagrodę Naukową Miasta Paryża (1974) i uzyskał m.in. prestiżowe, honorowe członkostwo Londyńskiego Towarzystwa Matematycznego (1990).
Odznaczenia i nagrody
- Medal Fieldsa (1958)
- Grand Prix Scientifique de la Ville de Paris (1974)
- Krzyż Wielki Orderu Narodowego Zasługi Naukowej (1995, Brazylia)[2]
Publikacje
- Espaces fibrés en sphères et carrés de Steenrod (1952)
- Quelques propriétés globales des variétés différentiables (1954)
- Ensembles et morphismes stratifiés (1969)
- Stabilité structurelle et morphogenèse (1972)
- Modèles mathématiques de la morphogenèse (1974)
- Paraboles et catastrophes (1980) – wyd. pol. Parabole i katastrofy • Rozmowy o matematyce, nauce i filozofii z Giulio Giorello i Simoną Marini, 1991
- Esquisse d’une sémiophysique • Physique aristotélicienne et théorie des catastrophes (1989)
Przypisy
Linki zewnętrzne
John J. O'Connor; Edmund F. Robertson: René Thom w MacTutor History of Mathematics archive (ang.)
- p
- d
- e
- ISNI: 0000000121468022, 0000000483285872
- VIAF: 108125774, 3686160486181105180001, 2041150325570710090002
- ULAN: 500274666
- LCCN: n81048349
- GND: 119357097
- NDL: 00458592
- BnF: 11926483b
- SUDOC: 027160998
- SBN: CFIV065601
- NLA: 35545911
- NKC: skuk0005582
- BNE: XX993925
- NTA: 068457251
- BIBSYS: 90156582
- CiNii: DA00033713
- PLWABN: 9810600956105606
- NUKAT: n97003219
- J9U: 987007313592305171
- PTBNP: 82480
- CANTIC: a17715994
- NSK: 000061703
- CONOR: 228995683
- ΕΒΕ: 73459
- KRNLK: KAC202136097
- LIH: LNB:bHW;=BX
- PWN: 3987109
- Britannica: biography/Rene-Frederic-Thom
- Universalis: rene-thom
- NE.se: rene-thom
- SNL: René_Thom
- VLE: rene-frederic-thom
- Catalana: 0065884
- DSDE: René_Thom
- Hrvatska enciklopedija: 61164
- PAN: THOM, Rene
- Scopus: 23047846200
- MacTutor: Thom