Rothenburg ob der Tauber
| |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Kraj związkowy | Bawaria | ||
Rejencja | Środkowa Frankonia | ||
Powiat | Ansbach | ||
Prawa miejskie | 1172[1] | ||
Zarządzający | Heinrich Toppler↗, Georg Nusch↗, Johann Georg Styrzel↗, Johann Friedrich Christoph Schrag↗, Julius Wächter↗, Karl Mann↗, Friedrich Hörner↗ | ||
Powierzchnia | 41,45 km² | ||
Wysokość | 430 m n.p.m. | ||
Populacja (31 grudnia 2012) • liczba ludności • gęstość |
| ||
Nr kierunkowy | 09861 | ||
Kod pocztowy | 91541 | ||
Tablice rejestracyjne | AN, DKB, FEU, ROT | ||
Położenie na mapie Bawarii ![]() | |||
Położenie na mapie Niemiec ![]() | |||
![]() | |||
| |||
| |||
Strona internetowa |
Rothenburg ob der Tauber – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria (przy granicy z Badenią-Wirtembergią), w rejencji Środkowa Frankonia, w regionie Westmittelfranken, w powiecie Ansbach, siedziba wspólnoty administracyjnej Rothenburg ob der Tauber, chociaż do niej nie należy. Leży w paśmie Frankenhöhe, około 30 km na północny zachód od Ansbachu, nad rzeką Tauber, przy autostradzie A7. Zamieszkuje je około 10,9 tys. mieszkańców.
Najbliżej położone duże miasta: Norymberga 60 km na wschód, Monachium – 170 km na południowy wschód i Stuttgart – 100 km na południowy zachód.
W mieście rozwinął się przemysł elektrotechniczny, metalowy oraz włókienniczy[1].
Toponimika nazwy
Nazwa Rothenburg ob der Tauber stanowi skróconą wersję Rothenburg oberhalb der Tauber, która w języku polskim oznacza Rothenburg nad Tauber (miasto położone jest na płaskowyżu nad rzeką Tauber). W odniesieniu do samej nazwy Rothenburg, niektórzy wywodzą to słowo z niemieckiego Rot (czerwony) i Burg (średniowieczne warowne miasto). Nazwa może również odnosić się do słowa rotten (zgnić), procesu obróbki lnu podczas produkcji odzieży, z której w dawnych czasach słynął Rothenburg. Jednakże najwłaściwiej uznać, że miasto zawdzięcza swoje istnienie znanej w Niemczech rodzinie von Rothenburg[potrzebny przypis], których rodzinne powiązania sięgały dworu cesarskiego. Założyli oni, nie licząc Rothenburga ob der Tauber, jeszcze sześć miast, które po dziś dzień noszą nazwę Rot(h)enburg. Cztery z nich znajdują się na terenie Niemiec, jedno w Szwajcarii a jedno w Polsce (Czerwieńsk – dawniej Rothenburg an der Oder).
Legenda
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Rothenburg-nad-Tauber-Herrngasse.jpg/220px-Rothenburg-nad-Tauber-Herrngasse.jpg)
Na głównym placu miasta znajduje się budynek z zegarem, z którym związana jest legenda. Upamiętnia on wydarzenia w 1631, gdy pod murami oblegali miasto żołnierze hrabiego Tilly. Legenda głosi, że na dźwięk mechanicznego skowronka hrabia Tilly miał powiedzieć, iż jeśli ktokolwiek w ciągu trwania tego dźwięku wypije jeden galon wina w jednym ciągu, miasto zostanie ocalone. Burmistrz Nusch przyjął wyzwanie, dzięki czemu miasto nie zostało zrównane z ziemią. Mieszkańcy miasta obchodzą „Święto Ratowania Miasta” każdego roku na Zielone Świątki, podczas których odbywają się liczne festiwale, koncerty i wydarzenia kulturalne.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Rothenburg_Tauber-1648-Merian.jpg/220px-Rothenburg_Tauber-1648-Merian.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Stadtmauer_Rothenburg_1900.jpg/220px-Stadtmauer_Rothenburg_1900.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Klingentor_Rothenburg_ob_der_Tauber_TRS_031012_074.jpg/220px-Klingentor_Rothenburg_ob_der_Tauber_TRS_031012_074.jpg)
Kalendarium
- Przed 950 rozpoczęto budowę systemu obronnego zamku dzięki hrabiemu Comburg-Rothenburg.
- Około 1070 rozbudowano część zamku nad Taubrem, przyłączono miejscowość Gebsattel.
- W 1116 umarł ostatni przedstawiciel z rodu Comburg-Rothenburg, w testamencie wszystkie włości przekazał klasztorowi, jednak cesarz Henryk V wyznaczył swojego siostrzeńca księcia Frankonii Konrada Hohenstaufa jako prawowitego dziedzica zamku i okolic.
- W 1142 Konrad, już jako król niemiecki Konrad III, rozbudował Staufer, zamek z nowymi twierdzami, zmodernizował administrację, zreorganizował kupiectwo, przez co rozwinął się handel
- Przed 1170, dzięki budowie części Staufer, Rothenburg zaczął funkcjonować jako ośrodek miejski.
- 1194–1254 nowi dziedzice rządzą miastem i okolicami Rothenburga, rozbudowano klasztor.
- W 1241/42 wprowadzono podatek dla Żydów rothenburgskich. Szczególnym szacunkiem cieszył się wśród mieszczan rabin Meir Ben Baruch (zm. 1293, pochowany w 1307 w Wormacji), znany prawnik.
- W 1274 Rothenburg otrzymał uprawnienia miasta cesarskiego nadane przez króla Rudolfa Habsburga. W następnych stuleciach nastąpił szybki wzrost gospodarczy miasta, rozwijał się handel i kultura. Mieszczanie wraz z rycerstwem rozbudowali klasztor oraz szpital (1376/78 włączony do murów miejskich).
- W 1336 rozpoczęto budowę kościoła św. Jakuba (St. Jakob), który przyciągał wielu pielgrzymów. W tym czasie miasto było jednym z 20 największych miast Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Liczba ludności wynosiła około 5500 osób w obrębie murów miejskich oraz ok. 14 000 w promieniu ok. 240 km.
- Od XV-XVI wieku miasto przeżywało rozkwit, zakładano pracownie drukarskie, rozwijał się handel i rzemiosło, wysokim prestiżem cieszył się rothenburgski patrycjat.
- 30 października 1631 r., podczas wojny trzydziestoletniej, miasto zostało zdobyte przez wojska cesarskie pod dowództwem Johanna von Tilly.
- W 1634 okupujące wojska opuściły Rothenburg zostawiając je złupione i mocno zniszczone.
- Przez niemal cały XVII wiek mieszczanie odbudowywali miasto, odradzały się dawne pracownie, rozwijał się handel.
- Od 1803 miasto stało się częścią Królestwa Bawarii.
- Dzięki artystom w latach osiemdziesiątych XIX wieku Rothenburg został na nowo odkryty. Rajcy stworzyli ustawy zapobiegające poważnym zmianom urbanistycznym w mieście.
- W 1945 r. miasto znalazło się na osi natarcia wojsk amerykańskich. Pracujący w sztabie amerykańskim John Jay McCloy, który dobrze znał Rothenburg jeszcze z czasów przedwojennych i zdawał sobie sprawę ze znaczenia dla historii sztuki istniejących w nim zabytków i zgromadzonych dzieł sztuki zdołał przekonać dowództwo do rezygnacji z artyleryjskiego ostrzału faktycznie nie bronionego miasta. Ze względów taktycznych Amerykanie zdecydowali się jedynie na dokonanie nalotu na podmiejski węzeł kolejowy. Niestety, piloci bombowców nie trafili w cel: stacja kolejowa nie ucierpiała, za to zbombardowane zostało miasto[2]. Zginęło 39 osób, a 30–40% (według różnych źródeł) miasta uległo destrukcji. Zniszczeniu uległo 306 domów, sześć budynków publicznych oraz 610 metrów średniowiecznego muru. Po 1945 roku podjęto rekonstrukcję i odbudowę miasta w duchu „średniowiecznym”. [1]
Obecnie miasto jest jedną z największych atrakcji turystycznych Bawarii.
Kultura
Muzea
- Muzeum Miasta Rzeszy (Reichsstadtmuseum)
- Średniowieczne Muzeum Kryminalne (Mittelalterliches Kriminalmuseum)
- Muzeum Lalek i Zabawek (Puppen- und Spielzeugmuseum)
- Schäfertanzmuseum
- Muzeum Bożonarodzeniowe (Weihnachtsmuseum)
- Dom Rzemieślnika (Handwerkerhaus)
- historyczna piwnica w ratuszu
Rothenburska pracownia kartograficzna
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Georgjung.jpg/220px-Georgjung.jpg)
W mieście działała wielopokoleniowa pracownia drukarska, kartograficzna i malarska Jungów. Jej założycielem w 1607 był patrycjusz Johann Georg Jung senior (1583-1641), który w 1625 dostarczył miastu ze swojej pracowni trzy zegary słoneczne oraz rzeźbę orła[3]. Jung zanim został kartografem u swojego ojca Davida Junga (1538-1603) w feuchtwangeńskiej pracowni uczył się malarstwa, inkrustowania oraz cięcia i ozdabiania szkła[4].
Jung senior posiadał dwóch synów: Johanna Georga Junga juniora, również cenionego kartografa i malarza (1607-1648) oraz bardziej znanego, kartografa, rytownika i malarza, Georga Conrada Junga (1612-1691), współtwórcy pierwszej, kompleksowej mapy dróg lądowych Europy Środkowej. Johann Georg Jung senior w 1633, dzięki książęcej protekcji przygotowywał plany i szkice na potrzeby dworu saksońskiego, jednak dopiero od 1638 senior wraz z Georgiem Conradem zaczął w swojej pracowni kartograficznej pełną produkcję map. W 1639 były to m.in.: plany miasta Würzburga (w skali 1:300 000), natomiast w 1641 pionierskie dzieło Totius Germaniae Novum Itinerarium (w skali 1:485 000), w którym naniesiono wszystkie znane ówcześnie szlaki, drogi i trakty komunikacyjne. Jungowie sporządzili również pierwszy w historii plan Rothenburga. Łącznie w pracowni Jungów sporządzono w tym czasie około trzydziestu różnych dzieł kartograficznych[5]. W 1669 w rothenburskiej pracowni wykonano prace kartograficzne dla prowincji Würzburga[6].
Wielkim następcą Johanna juniora w pracowni był jego syn Otto Christoph Jung (ur. 28 kwietnia 1647, zm. 15 marca 1721). Ostatnim z XVIII-wiecznych artystów w rodzie był syn Otto Christopha, nadworny malarz Jörg Christoph Jung, który założył własną pracownię w Fuldzie.
Współpraca
Miejscowości partnerskie:
- Athis-Mons, Francja
- Czerwieńsk, Polska
- Jingjiang, Chiny
- Montagnana, Włochy
- Rotenburg an der Fulda, Hesja
- Rotenburg (Wümme), Dolna Saksonia
- Rothenburg, Szwajcaria
- Rothenburg/O.L., Saksonia
- Suzdal, Rosja
- Telcz, Czechy
- Uchiko, Japonia
Ludzie związani z Rothenburg ob der Tauber
Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Rothenburg ob der Tauber.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Rothenburg ob der Tauber, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-08-08] .
- ↑ Burdziński Jerzy: Średniowieczna perła Bawarii, w: „Poznaj Świat” nr 2/1998 (497), s. 57–61.
- ↑ GedBas – Datenblatt von: Johann Georg d.Ä. JUNG.
- ↑ Hans Vollet Abriss der Kartographie des Fürstentums Kulmbach-Bayreuth, Wydawnictwo Freunde der Plassenburg, 1977, s. 22–24.
- ↑ Wilhelm Bonacker Georg Conrad Jung and His Manuscript Map of Franconia w: Imago Mundi The International Journal for the History of Cartography, nr. 14 (1959) s. 113–114.
- ↑ Josef Dünninger, Dieter Harmening Volkskultur und Geschichte: Festgabe für Josef Dünninger zum 65. Geburtstag (Wydawnictwo E. Schmidt, 1970, s. 159–160).
- p
- d
- e
- Siedziba wspólnoty administracyjnej: Rothenburg ob der Tauber
Gminy |
|
---|
- p
- d
- e
- Siedziba powiatu: Ansbach
Miasta |
|
---|---|
Gminy targowe |
|
Gminy |
|
Obszary wolne administracyjnie | |
Wspólnoty administracyjne |
- PWN: 3969064
- Britannica: place/Rothenburg-ob-der-Tauber
- SNL: Rothenburg_ob_der_Tauber
- Catalana: 0057023
- DSDE: Rothenburg_ob_der_Tauber