Ryjoskoczek skalny
Elephantulus rupestris | |||
(A. Smith, 1831)[1] | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Infragromada | |||
Rząd | ryjkonosowe | ||
Rodzina | ryjkonosowate | ||
Podrodzina | Macroscelidinae | ||
Plemię | Elephantulini | ||
Rodzaj | ryjoskoczek | ||
Gatunek | ryjoskoczek skalny | ||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[8] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
Zasięg występowania | |||
![]() | |||
| |||
|
Ryjoskoczek skalny[9] (Elephantulus rupestris) – gatunek ssaka z podrodziny Macroscelidinae w obrębie rodziny ryjkonosowatych (Macroscelididae).
Taksonomia
Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1831 roku szkocki zoolog Andrew Smith nadając mu nazwę Macroscelides rupestris[1]. Miejsce typowe według oryginalnego opisu to „góry w pobliżu ujścia rzeki Orange”[1][10]; ograniczone w 1934 roku do Little Namaqualand, w Południowej Afryce[11][12][13]. Okaz typowy (neotyp) to skóra i czaszka (sygnatura BMNH 1904.2.3.7) ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Londynie; okaz typowy zebrany 29 kwietnia 1903 roku przez Claude’a Granta[14].
Etymologia
- Elephantulus: gr. ελεφας elephas, ελεφαντος elephantos ‘słoń’[15]; łac. przyrostek zdrabniający -ulus[16].
- rupestris: nowołac. rupestris ‘mieszkaniec skał, górski’, od łac. rupes, rupis ‘skała’, od rumpere ‘rozbić, roztrzaskać’[17].
Zasięg występowania
Ryjoskoczek skalny występuje na terenie zachodniej i południowej Namibii oraz zachodniej Południowej Afryki (Prowincja Przylądkowa Północna, Prowincja Przylądkowa Zachodnia i Prowincja Przylądkowa Wschodnia)[13][18][10].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 116–133 mm, długość ogona 124–162 mm, długość ucha 25–31 mm, długość tylnej stopy 32–35 mm; masa ciała 44–65 g[18][19]. Wzór zębowy: I C P M (x2) = 40[18]. Kariotyp wynosi 2n = 26[18].
Ekologia
Zamieszkuje suche tereny, głównie pustynie, suche sawanny i obszary porośnięte suchoroślami[8].
Status zagrożenia i ochrona
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (ang. least concern ‘najmniejszej troski’)[8]. Mimo niewielkiej liczebności, gatunek ten występuje na terenach mało atrakcyjnych dla człowieka, dlatego przypuszcza się, że nie ma większych zagrożeń dla populacji ryjoskoczka skalnego[8]. Nie ma planów objęcia tego gatunku żadnymi formami ochrony.
Uwagi
- ↑ Nazwa zajęta przez Macroscelides typus A. Smith, 1829.
Przypisy
- ↑ a b c d A. SMith. Letter accompanying a Collection of Fishes from South Africa. „Proceedings of the Committee of Science and Correspondence of the Zoological Society of London”. 1, s. 11, 1831. (ang.).
- ↑ R.-P. Lesson: Centurie zoologique, ou, Choix d’animaux rares, nouveaux ou imparfaitement connus: enrichi de planches inédites, dessinées d’après nature par M. Prêtre, gravées et coloriées avec le plus grand soin. Bruxelles: Chez F.G. Levraul, 1830, s. 51, ryc. 12. (fr.).
- ↑ A. Roberts. Some additions to the list of South African mammals. „Annals of the Transvaal Museum”. 10, s. 309, 1924. (ang.).
- ↑ a b Roberts 1938 ↓, s. 233.
- ↑ Roberts 1938 ↓, s. 234.
- ↑ a b A. Roberts. Descriptions of numerous new subspecies of mammals. „Annals of the Transvaal Museum”. 20, s. 62, 1946. (ang.).
- ↑ B.G. Lundholm. Descriptions of new mammals. „Annals of the Transvaal Museum”. 22, s. 282, 1955. (ang.).
- ↑ a b c d G.B. Rathbun & H. Smit-Robinson 2015, Elephantulus rupestris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2021-1 [dostęp 2021-06-03] (ang.).
- ↑ Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 21. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Elephantulus rupestris. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-06-03].
- ↑ G.G. Shortridge: The Mammals of South West Africa: A Biological Account of the Forms Occurring in that Region. T. 1. London: W. Heinemann, 1934, s. 18–19. (ang.).
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Elephantulus rupestris (A. Smith, 1831). [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-08-20]. (ang.).
- ↑ a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 114. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ G.B. Corbet & J. Hanks. A revision of the elephant-shrews, family Macroscelididae. „Bulletin of the British Museum (Natural History) Zoology”. 16 (2), s. 90, 1968. (ang.).
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 104.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 546.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 170.
- ↑ a b c d S. Heritage: Family Macroscelididae (Sengis). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 231–234. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
- ↑ Class Mammalia. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 75. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
Bibliografia
- A. Roberts. Descriptions of new forms of mammals. „Annals of the Transvaal Museum”. 19, s. 231–245, 1938. (ang.).
- Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).