Schronisko im. Księcia Henryka
![]() Prinz-Heinrich-Baude około roku 1910. Po lewej Śnieżka | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Pasmo | Karkonosze | ||
Wysokość | 1415 m n.p.m. | ||
Data otwarcia | 1889 | ||
Data zamknięcia | 10 października 1946 | ||
Położenie na mapie Sudetów ![]() | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Bouda_prince_Jindricha_03.jpg/240px-Bouda_prince_Jindricha_03.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Prinz-Heinrich-Baude_Postkarte.jpg/240px-Prinz-Heinrich-Baude_Postkarte.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Prinz-Heinrich-Baude_pozosta%C5%82o%C5%9Bci_%282022%29.jpg/240px-Prinz-Heinrich-Baude_pozosta%C5%82o%C5%9Bci_%282022%29.jpg)
Schronisko im. Księcia Henryka (Prinz-Heinrich-Baude) – nieistniejące schronisko turystyczne, które położone było w Karkonoszach, na krawędzi Kotła Wielkiego Stawu (1415 m n.p.m.).
Historia
Schronisko wybudowało w latach 1888–1889 Riesengebirgsverein (jako jedyne tej organizacji, oprócz Heufuderbaude) i w tym czasie było jednym z najnowocześniejszych i najbardziej luksusowych w Sudetach. Miało stanowić wzór dla pozostałych schronisk i zmusić konkurencję do podniesienia jakości usług. Początkowo miało się nazywać Baude am Mittagstein (od nazwy skały - Mittagstein), ale po wizycie w 1888 roku na miejscu budowy księcia Henryka Hohenzollerna (brata cesarza Wilhelma II) wraz z małżonką – zmieniono nazwę na Prinz-Heinrich-Baude. Schronisko zostało otwarte w 1889 roku[1]. W 1892 roku w schronisku zainstalowano telegraf[2]. W latach 30. XX wieku schronisko rozbudowano pod kierunkiem biura braci Albert z Jeleniej Góry – m.in. zwiększono liczbę pokoi do 30. Tereny wokół schroniska cieszyły się dużym powodzeniem wśród narciarzy, a także miłośników zjazdów saniami rogatymi[3] – jedna trasa biegła do Karpacza, a druga do Miłkowa. Nad Wielkim Stawem znajdował się kopiec z kamieni, usypany dla uczczenia Theodora Donata, założyciela Riesengebirgsverein. Obecnie nie istnieje.
Po II wojnie światowej nazwę schroniska spolszczono na Księcia Henryka. Było niemal całkowicie opustoszałe – mieszkał w nim tylko przedwojenny właściciel z synami. Jako jedyne w okolicy nie zostało otwarte i przejęte przez którąś z polskich organizacji.
W nocy z 9 na 10 października 1946 roku spłonęło w niewyjaśnionych okolicznościach. W literaturze często podawane jest błędnie, że pożar miał miejsce w lutym 1946 roku[4]. Współcześnie pozostały po nim niewielkie ruiny.
Schronisko pojawia się w debiutanckiej powieści znanego później niemieckojęzycznego pisarza związanego z Dolnym Śląskiem, Paula Kellera, pt. „Waldwinter” (Leśna zima; 1902), a także w zrealizowanym znacznie później na jej podstawie filmie fabularnym pod tym samym tytułem (1936, reż. Fritz Peter Buch)[5].
W lipcu 2022 roku nakładem Wydawnictwa Dolnośląskiego ukazała się inspirowana historią schroniska powieść kryminalna "Schronisko, które przestało istnieć" Sławka Gortycha[6].
Budynek
Budynek był dwupiętrowy i przykrywał je dwuspadowy dach. Kalenicę oraz elewację frontową zwieńczyły ozdobne zakończenia z drewna. Również sala jadalna posiadała ozdobne, malowane belki[7]. Piwnice i parter miały konstrukcję kamienną, a piętra drewnianą. Od strony północnej znajdowała się weranda z imponującym widokiem na Kotlinę Jeleniogórską. Pod werandą na kamiennym cokole umieszczono popiersie księcia Henryka. Obiekt mógł pomieścić 70 osób w 21 pokojach.
Do 1937 roku funkcjonowała tu (na wys. 1415 m n.p.m.) stacja meteorologiczna, która została otwarta 16 lipca 1892 roku[8][9]. Średnia temperatura roczna, w latach 1888-1930, wyniosła +1,1 °C (najcieplejsze miesiące: lipiec +9,9 °C i sierpień +9,2 °C, najchłodniejsze miesiące: styczeń -6,5 °C i luty -6,4 °C). Średnia roczna suma opadów, odnotowana w latach 1891–1937, wyniosła 1338 mm (najbardziej mokre miesiące: lipiec 168 mm i sierpień 147 mm, najmniej opadów: luty 61 mm i marzec 65 mm)[10].
Przypisy
- ↑ TeodorT. Donat TeodorT., Erdmannsdorf – Mysłakowic - osobliwości i historia., 1887, s. 63 .
- ↑ Tie höchste Fernsprechstelle, „Grazer Tagblatt”, anno.onb.ac.at, 1892, s. 6 [dostęp 2020-08-19] .
- ↑ Hörner Hörnerschlittenfahrt schlittenfahrt Hörnerschlittenfahrt, „Sport im Bild”, anno.onb.ac.at, 1911 [dostęp 2020-08-19] .
- ↑ Nieistniejące schroniska Śląskich Karkonoszy [online] [dostęp 2020-08-19] (pol.).
- ↑ Jan Pacholski. Paul Keller - autor sudeckich bestsellerów. „Sudety. Przyroda, kultura, historia”, s. 20-27, lipiec-sierpień 2021. Oficyna Wydawnicza ATUT. ISSN 1641-8603.
- ↑ SławomirS. Gortych SławomirS., Schronisko, które przestało istnieć, Wydawnictwo Dolnośląskie, 27 lipca 2022, ISBN 978-83-271-6214-4 (pol.).
- ↑ Wnętrza domów górskich w Karkonoszach - Nasze Sudety [online], naszesudety.pl [dostęp 2020-08-19] .
- ↑ Zahnradbahn auf die Schneekoppe, „Das Vaterland”, anno.onb.ac.at, 26 października 1890, s. 6 [dostęp 2020-08-19] .
- ↑ Die höchste Fernsprechstelle Deutschlands, „Grazer Tagblatt”, anno.onb.ac.at, 28 lipca 1892, s. 6 [dostęp 2020-08-19] .
- ↑ Jan Kwiatkowski: Klimat. W: Karkonosze polskie. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1985, s. 88-107. ISBN 83-04-01586-2.
Bibliografia
- JacekJ. Suchodolski JacekJ., Architektura schronisk górskich w Sudetach, Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 2005, ISBN 83-7085-846-5, OCLC 830747402 .
Linki zewnętrzne
- Schronisko ks. Henryka na dolny-slask.org.pl
- Zjazd saniami rogatymi ze schroniska
- p
- d
- e
Góry Opawskie | |
---|---|
Góry Orlickie | |
Góry Sowie | |
Góry Bystrzyckie | |
Karkonosze |
|
Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie | |
Góry Wałbrzyskie | |
Rudawy Janowickie | |
Góry Izerskie | |
Góry Kaczawskie | |
Wzgórza Włodzickie |